30. කේ. ජයතිලක මහත්තයා, ආචාර්ය ඇන්. ඇම්. පෙරේරා හා අතුරු කතා කිහිපයක්

කේ. ජයතිලක මහත්තයා සමඟ අල්ලාප සල්ලාපයෙහි යෙදෙන්නට මට ඉඩ ලැබී ඇත්තේ ජීවිතයේ එක් වරක් පමණෙකි. ඒ මීට වසර පහළොවකට ඉහත දයාසේන ගුණසිංහ මහත්තයාගේ අවමඟුල් උත්සවය දාය. ලංකාදීප කර්තෘ සිරි රණසිංහයන් විසින් හඳුන්වා දෙනු ලැබීමෙන් පසුව ඔහු ටික වෙලාවක් කුළුපග සගයකු සේ මා සමඟ කතා බහ කළේය. සිංහල සාහිත්‍යාම්බරයෙහි පතාක යෝධයකු සේ නැඟී සිටින මේ දැවැන්ත මිනිසා සාමාන්‍ය ජීවිතයේදී කොයිතරම් නිවුනකු දැයි මම එදා පසක් කළෙමි.

ඉන්පසු අවස්ථාවක ගුණසිංහ මහත්තයාගේ නොපළ පොතක් ප්‍රකාශකයකු විසින් බලෙන්ම වාගේ රැගෙන ගොස්, ගිවිසුමකින් හෝ කිසිම අවසරයකින් තොරව පළකරන්නට සූදානම් වූ මොහොතෙහි එය විසඳා දෙන්නැයි මම කේ, ජයතිලකයන්ටද, ගුණසේන විතාන හා කුලසේන ෆොන්සේකා මහතුන්ටද ලීවෙමි. මගේ ලිපියට ඉතාම ඉක්මණින් ප්‍රතිචාර දැක්වූ ජයතිලකයෝ “බය වෙන්න එපා, ඒක මං බලාගන්නම්” කියා දුරකථනයෙන් පිළිතුරු දුන්හ. ඔහු ඒ පොරොන්දුව එසේම ඉටුකළ බවද කෘතඥතාපූර්වකව සටහන් කළ යුතුය. මතක හැටියට ගිවිසුම අස්සන් කරන අවස්ථාවෙහිම කර්තෘ භාගයෙන් තුනෙන් එකක් දෙන්නට ප්‍රකාශකයා කැමැති කරවා ගත හැකි විය. මේ ලේඛකයකුගේ හා ප්‍රකාශකයකුගේ භූමිකා දෙකම රඟපා තිබූ ජයතිලක මහත්තයා ලේඛකයකුගේ අයිතීන් වෙනුවෙන් මැදිහත්වීමක් කළ එකම වතාව නොවෙතැයි සිතමි.

ඒ හැරුණු විට මා කේ ජයතිලක නම් ලේඛකයා දැන සිටියේ සාහිත්‍ය ලෝකයේදී පමණෙකි. ඒ ගැන නම් බොහෝ කාරණා කිව හැකිය. නමුත් ඒ සියල්ලට පළමු මට තවත් අතුරු කතාවක් සිහි වේ.

1976 වසරේදී මමත් අයියාත් තාත්තාත් “ඇහින්දාස්” නඩයක් සමඟ තිරිකුණාමලයේ තෙදින සංචාරයකට සහභාගි වීමු. නංගී පොඩි නිසා අම්මා ඊට එක් නොවූවාය. මෙවිට මගේ වයස අවුරුදු නවයකි.

බොහෝ සංචාරයන්හිදී සිදුවන්නාක්සේම බසයේ පසුපස ආසනයන්හි සංගීත සාජ්ජයක් විය. ඉදිරි අසුනක සිටියද මේ සංගීත සාජ්ජය ගැන උනන්දුවක් ඇති වූ නිසා මා සිටියේ පසුපස හැරී ආසනය මත දණ ගසාගෙනය. ඉඳහිට තාලය දන්නා ගීයකට අත්පුඩි ගසමිනි.

ටික වේලාවකින් බස් රථයේ අපේ ආසනයට පසුපස ආසනයේ සිටි කාන්තාව මා හා කතාවට වැටුණාය. ඇය සිටියේ ඇගේ දියණියන්ය සිතිය හැකි යොවුන් වියෙහි අක්කලා දෙදෙනකු හා මට ටිකක් විතර වයස ඇගේ පුතාය සිතිය හැකි අයියා කෙනකු සමඟය. මගේ පොත් කියැවීමට ඇති රුචිය වටහා ගැනීමට ඇයට වැඩි කාලයක් ගත වූයේ නැත.  (ඒ වන විටත් මම පොත් කාවකුව සිටියෙමි. තේරුණත් නොතේරුණත් ගෙදර ඇති හැම පොතක්ම කියැවීම මගේ සිරිතය.) ඉන්පසු අප අතර දෙබස මෙසේ විය.

ඇය: ඔයා වැඩියෙන්ම ආස පොත මොකද්ද?
මම: මඩොල් දූව
ඇය: ඔයා දන්නවද කවුද ඒක ලිව්වෙ කියල?
මම: ඔව්. මාර්ටින් වික්‍රමසිංහ
ඇය: මාර්ටින් වික්‍රමසිංහ ඇරුණාම ඔයා තව කවුද පොත් ලියපු කට්ටිය දන්නෙ ?
මම: ඩබ්ලිව්. ඒ. ද සිල්වා, ටී. බී. ඉලංගරත්න, කේ ජයතිලක…
ඇය: ඔයා කේ. ජයතිලකගෙ කියවල තියෙන පොත් මොනවද?
මම: චරිත තුනක්, පුනරුප්පත්තිය…

(ඇගේ ඇස් එක පාරට උඩ ගියේය.)

ඇය: (තම දියණියට) මෙන්න මෙයා ‘පුනරුප්පත්තිය’ කියවල තියෙනවලු…

(ඉන්පසු ඔවුන් සියල්ලෝම කතාකරගත්තාක් මෙන් එකපාරටම සිනාසුනෝය. ඒ ඇයිදැයි මට වැටහුණේ නැත.)

ඇය: ඇයි ඔයා, කේ ජයතිලකගෙ ඉස්සරහ බලන්නෝ, පුංචි වළාකුළ හා පුංචි පුතා, ඉරුණු බළලා වගේ ළමා පොත් කියවල නැද්ද?
මම: ආපෝ, මං ඒව කියවල තියෙන්නේ එකේ පන්තියෙදිනෙ. දැන් මම ඉන්නෙ තුනේනෙ.

ඇය තමා කවුදැයි මට නොකීවාය. මා එය දැන ගත්තේ පසුවය. ඒ කේ. ජයතිලකයන්ගේ පිය බිරිය සුමන ජයතිලක නැන්දාය. ‘නැන්දා’ කීවේ අපේ පරම්පරාවේ බොහෝ දෙනකු ඇය දැන සිටියේ එලෙස නිසාය. පසු අවස්ථාවකදී ඇය මට ඇය ගුවන් විදිලි සංස්ථාවේ එවකට මෙහෙයවූ “හඳමාමා” ළමා වැඩ සටහනට ගීයක් කීමේ අවස්ථාවක් ලබා දුන්නාය.

ලේඛකයකු හා පාඨකයකු අතර ඇති ගනුදෙනුව සුවිශේෂී එකකි. විශේෂයෙන්ම ජයතිලක මහත්තයාගේ සියළුම පොත් වාගේ කියවා ඇති හෙයින් මා සම්බන්ධයෙන් ඒ ගනුදෙනුව දිගය. ඒ ගනුදෙනුවට අදාළ සියළු කාරණා තනි වියුණු සටහනකට ගොණු කළ නොහැකිය. එනිසා කාලය හා සම්බන්ධ සීමාද සැලකිල්ලට ගෙන මෙහි සටහන් කරනුයේ මගේ මතකයට මුලින්ම එන කරුණු කිහිපයක් පමණෙකි.

තරුණ ජයතිලක සමසමාජ කාරයෙකි. ඒ බව ඔහු “පුංචි පැලේ ගස වෙනා” නම් තම ස්වයං ලිඛිත චරිතාපදානයෙහි ඍජුවද, තවත් කෙටිකතා කිහිපයක වක්‍රවද සඳහන් කරයි. ඔහුගේ අනුත්තර නායකයා වන්නේ ආචාර්ය ඇන්. ඇම්. පෙරේරාය.

ආචාර්ය ඇන්. ඇම්. පෙරේරා

තරුණ ජයතිලක ඇන්. ඇම්. පෙරේරා වෙත ඇදී යාමට හේතුව මට වටහා ගත හැකිය. ජයතිලකගේ පවුල් පසුබිම පහළය. ගැමිය. ඊට කිට්ටුවෙන්ම යන පවුල් පසුබිමක් ඇති සමසමාජ නායකයා ඇන්. ඇම්. පෙරේරාය. ෆිලිප් හා රොබට් ගුණවර්ධන වලව්කාරයෝය. කොල්වින් ආර්. ද සිල්වා ගමක උපත ලදුවත් පෙනී සිටින්නේ ඉංගිරිසි පන්නයට හැදුණු නාගරික උගතකු, නීතිඥයකු ලෙසිනි. වික්‍රමසිංහ වෛද්‍යවරයෙකි. පීටර් කෙනමන්ලා වෙනමම සංස්කෘතියකට අයත්ය. තරුණ ජයතිලක ආචාර්ය ඇන්. ඇම්. පෙරේරා තුළින් තමා දුටුවා විය හැකිය.

ජයතිලකගේ ඇන්. ඇම්. පෙරේරා භක්තිය බිඳී යන ආකාරය අපූර්ව කථාන්තරයකි. ඔහු ඇන්. ඇම්. පෙරේරා තුළින් දකින්නට බලාපොරොත්තු වන, “අපෙන් එකෙකි මේ මිනිසා” කිව හැකි පුද්ගලයා, සමීප සගයා කිසිම දවසක ඔහුට හමු නොවේ. ඇන්. ඇම්. පෙරේරාට අවශ්‍ය මිතුරන් නොව අනුගාමිකයින්ය. තමන් සියල්ල දත්තකු සේ ඔහු පෙනී සිටී. අනුගාමිකයන්ගෙන් ඔහු බලාපොරොත්තු වන්නේ අළුත් අදහස් නොව තමන්ගේ අදහස් ක්‍රියාවට නැංවීමය. මේ අනුගාමිකයන් තමන් හා එක මේසයේ වාඩිවී ආහාර ගන්නට නිස්සන් වේ යැයි ඔහු කල්පනා නොකරයි. තමන් නායකයාය. අනුගාමිකයෝ කොඩි දාන්නෝය; පෝස්ටර් ගසන්නෝය; අසා සිටින්නෝය; අත්පුඩි ගසන්නෝය; තමන්ගේ මතයට එරෙහිව වචනයක් වත් නොදොඩන්නෝය.

තමා ඇතුළු තරුණයන් පිරිසක් ආචාර්ය ඇන්. ඇම්. පෙරේරා හා ෆිලිප් ගුණවර්ධන සමඟ සල්ලාපයෙහි යෙදී හුන් අවස්ථාවක් ගැන ජයතිලක මහත්තයා තම චරිතාපදානයේ මෙසේ සඳහන් කරයි: (උපුටනය මතකිනි.) “ඔවුන් දෙදෙනාම අප සමඟ හොඳින් කථා කළහ. ඔවුන් අප සමඟ කථා කළේ සිංහලෙනි. එහෙත් ඔවුන් දෙදෙනා අතර ඉතාම සුළු අදහසක් වුව හුවමාරු කර ගත්තේ ඉංගිරිසියෙනි. මෙය හිතා මතා කළ දෙයක් නොවන්නට පිළිවන. එහෙත් මට හැඟුණේ එය අපට කළ අපහාසයක් හැටියටය. මොවුහු අපේ නායකයෝ නොවෙති. ඉහළ අහසේ සැරි සරණ අතරතුර ඉඳහිට ගොදුරක් සොයා පොළෝ මට්ටමට පහත් වන ගිජු ලිහිණියෝම වෙති.”

මාක්ස් හා ට්‍රොට්ස්කි හැරුණු විට ආචාර්ය ඇන්. ඇම්. පෙරේරා නිතර උපුටා දක්වන බටහිර දාර්ශනිකයන් කීප දෙනකුම වෙයි. (මේ නම් මට දැන් අමතකය.) මේ දාර්ශනිකයින් ගැන කෙතෙක් උනන්දුවක් දක්වන්නේද යත් අසීරුවෙන් ඉංගිරිසි ඉගෙන ගන්නා තරුණ ජයතිලක ඔවුන්ගේ පොත් කියැවීමට පෙළඹේ. ඉන්පසු ඇන්. ඇම්. පෙරේරා හා කතා බහේදී ඔහු මේ ලේඛකයන් උපුටා දක්වන්නේ තම ගුරුවරයා ඉන් සතුටුවේය යන අදහස ඇතිවය. නමුත් වන්නේ එහි අනෙක් පැත්තය. තම අනුගාමිකයා තමන්ගේම පරවේණි බුත්තියට ලියාගෙන සිටි දාර්ශනිකයන්ම ලන්ඩනයට ගොස් තමන් සේ “ශිෂ්ට අධ්‍යාපනයක්” නොලැබූ ගෝලයා විසින් උපුටා දක්වන කළ ඇන්. ඇම්. පෙරේරා කිපෙයි. ඔහුගේ මුහුණ අඳුරු වේ. ජයතිලක මහත්තයා ආචාර්ය පෙරේරාද දේශපාලනයද හැර යන්නේ මේ සිද්ධීන් නිසා ඇති වූ ඉච්ඡා භංගත්වය ඇතිවය. මෙරට සම්මත වම ඔහු වැන්නන් බලාපොරොත්තු වූ “දේශීය සමාජවාදය” ගොඩ නැඟීමට අපොහොසත් වෙයි. ජයතිලක මහත්තයාද ඔහුගේ පන්තියේ සමකාලීනයන් බොහෝ දෙනකු මෙන්ම “සිරිලංකා කාරයකු” බවට පත්වෙයි.

ජයතිලක මහතාගේ පොත් ගැන මේ සති අන්තයේ පුවත්පත් වල ඔහුගේ පොත් කියැවූ හා නොකියැවූ බොහෝදෙනකු විසින් ලියනු ඇතැයි සිතමි. ඔහු විසින් ලියන ලද සියළු පොත් අතරින් මගේ කැමැත්ත දිනාගෙන ඇත්තේ අප්‍රකට හා මේ අතර සඳහන් නොවන ග්‍රන්ථයකි. “මනඃ කල්පිත වාර්තාවක් හෙවත් අර්ධ නවකථාවක්” නම් එය මේ වන විට අලෙවියේ ඇද්ද යන්න පවා සැක සහිතය. මට හිතෙන විදියට මේ දාර්ශනික නවකතාව ජයතිලක මහත්තයාගේ නිර්මාණ ජීවිතයේ අග්‍ර ඵලයයි. එය අගක් මුලක් නැති කතාවකි. එසේම එහි වීරයෝද දුෂ්ඨයෝද නොවෙති. එය එක් ගමක එකෙනෙක හා නොබැඳුණු සරල චරිත කිහිපයක සංකීර්ණ විකසනය විස්තර කරන සාම්ප්‍රදායික නවකථා පාඨකයකු නම් මුල් පිටු කිහිපයෙන්ම ඉවත ලන ආකාරයේ නවකතාවකි. පාඨක විචාරක අවධානයට නොබඳුන් වූ මේ කෘතිය මම ඔහු විසින් ලාංකීය සමාජය වඩාත්ම හොඳින් නිරූපනය කළ එක සේ දකිමි.

ඉක්මණින් පළ කිරීම පිණිස කෙටියෙන් ලියන මේ සටහන සම්පූර්ණ වන්නට නම් ජයතිලක මහත්තයා තම ජීවිතයේ අවසාන භාගයේ ලියූ පතපොත ගැනද යමක් ඊට ඇතුළත් විය යුතුය. අසූ ගණන් වල පමණ ලියූ මා කලින් කී නවකතාවෙන් පසුව ඔහු අරඹා ඇත්තේ බහින කලාව බව මගේ අදහසයි. විශේෂයෙන්ම “වර්ණය ඡන්දය හා මනාපය” යන නවකතාවෙහි හා “සිංහලයේ ආරම්භය හා අවසානය” යන විචාර ග්‍රන්ථයෙහි ඔහු තමන්ගේ දේශපාලන දර්ශනය හා අනුගත දුර්මත රාශියක් පාඨකයාට ඉදිරිපත් කරයි. මේ ජයතිලකයන්ම වරෙක සඳහන් කළ “උගතුන් මහළු වෙද්දී විකාර දෙඩවීමේ රෝගයේ” ප්‍රතිඵලද මම නොදනිමි.

1925දී උපත ලද ජයතිලක මහත්තයා මියයන්නේ අපේ කාලයේ පරමායුෂ විඳීමෙන් අනතුරුවය. එසේම ඔහු අවසාන වසර කිහිපය සාහිත්‍යකරණයෙන් ඇත්ව සිටියේය. එබැවින් ඔහුගේ වියෝව බොහෝ දෙනකු ලියන පරිදි දරුණු සංවේගයට හේතුවක් යැයි බොරු ලියන්නට මම පැකිළෙමි. එසේම “කන්නිමහර ප්‍රාඥයා” ලෙස නම් කරමින් ඔහු මාර්ටින් වික්‍රමසිංහ මට්ටමට ඔසවා තැබීමේ වෑයමටද මට සිනා පහළ වේ. එතකුදු වුවත් ජයතිලක මහත්තයා ලේඛකයකු ලෙස සිංහල සාහිත්‍යයට අනුපමේය මෙහෙයක් කළ පුද්ගලයෙකි. ඒ ගෞරවය ඔහුට ලැබිය යුතුය සිතමි.

29. මහාචාර්ය මැන්දිස් රෝහණධීර නම් මිනිසා හා තවත් අතුරු කතා කිහිපයක්

මහැදුරු මැන්දිස් රෝහණධීරයන්ගේ වියෝව නැවත නො-අරඹන්නටම සිතා සිටි මේ බ්ලොග් එකට අළුතින් බ්ලොග් සටහනක් එක් කිරීමට මට උත්තේජයක් සපයා තිබේ. ඒ මේ මට නිහඬව නොසිටිය හැකි මොහොතක් නිසාය. දෙවනුව මේ ලිපිය පුවත්පතකට නොලිවිය හැකි ආකාරයේ එකක් නිසාය. එසේම මේ සටහන ඔහු ගැනම නොවන නිසාය. සිව්වනුව මවිසින් විනා අන් කිසිවකු විසින් නොලියැවෙන කොටසක්ද මේ සිහිසටහන් අහුරෙහි ඇති නිසාය.

මහැදුරු රෝහණධීරයන්ගේ කුටුම්භය සමඟ මගේ සම්බන්ධය ආරම්භ වන්නේ 1974 තරම් ඈත කාලයකදී අශෝක කණිෂ්ඨ විද්‍යාලයේදී ඔහුගේ කණිටු පුත් හරිගුප්ත රෝහණධීර (ගුප්ත) පළමුවැනි ශ්‍රේණියේදී මගේ පන්ති සගයකු වීම සමඟය. එතැනින් ඇරඹුණු අපේ නොබිඳුණු මිතුදමට මේ වන විට වසර 37ක් වයසය. ගුප්ත අද අළුත්කඩේ උසාවියේ නීතිඥයකු සේම ශ්‍රී ලංකා නිදහස් පක්ෂයේ කොළඹ දිස්ත්‍රික්කයේ සංවිධායකයකුද වේ. අවංකව කියන්නේ නම් මට ගුප්තගේ දේශපාලනය හා රටේ සාමාන්‍ය දේශපාලනය අතර ලොකු වෙනසක් නොපෙනේ. නමුත් අපේ දීර්ඝකාලීන මිතුදම, දේශපාලනය මායිම් නොකොට ඔහු වෙනුවෙන් 2010 මහ මැතිවරණයේදී සුළුවෙන් හෝ යමක් කරන්නට මා පෙළඹවූ බව සටහන් කළ යුතුය.

පියා සහ පුතා - මහාචාර්ය මැන්දිස් රෝහණධීර සමඟ ගුප්ත

රෝහණධීර කුටුම්භය සමඟ මගේ දෙවන සම්බන්ධය ඇරැඹෙන්නේ මහැදුරු මැන්දිස් රෝහණධීරයන්ගේ පිය බිරිය අශෝක කණිෂ්ඨ විද්‍යාලයේදීම මගේ ඉංගිරිසි ආචාර්යවරියක වීම සමඟය. මුළු ජීවිත කාලයටම මම ඉංගිරිසිය පිණිස සියයට සීයක් ලකුණු ලබාගෙන ඇත්තේ හතරේ පන්තියේදී රෝහණධීර ටීචර් යටතේ පමණක් බව මතකය. මඟතොටදී නිතර හමුවන ඇය තවම මොහොතක් නැවතී මගේ විස්තර අසයි. “ඔය ගොල්ලො හොඳින් ඉන්නවා දැකීමෙන් තමයි අපිත් සන්තෝස වෙන්නෙ” කියයි.

පසු කලෙක මගේ වෘත්තීය සගයෙක් මහාචාර්යතුමන්ගේ දියණියක සමඟ විවාපත් විය. ඔහු හමුවීමටද මම වරෙක දෙකක රෝහණධීරයන්ගේ නිවහනට ගොඩ වැදී ඇති බව මතකයි.

මේ සියළු දේ අතර මහැදුරු රෝහණධීරයන් ගැන කියන විට මට අනිවාර්යයෙන්ම මට මතක් වන්නේ ඔහුගේ දෙටුපුත් වරුණය. මේ අහිංසකයාගේ කතාව අනිවාර්යයෙන්ම කිව යුතු එකකි.

වරුණ රෝහණධීර මට වඩා වයසින් අවුරුදු තුනක් හෝ හතරක් වැඩිමහළුය සිතමි. ඔහු අසාමාන්‍ය ළමයකු විය. ඒ ඔහුගේ කායික හා මානසික වර්ධනය අතර හිදැසක් තිබුණු නිසාය. සාමාන්‍ය ව්‍යවහාරයේ ‘මොංගල්’ ලෙස හඳුන්වන්නේ මෙවන් දරුවන්ය. වරුණ එසේ හැඳින්වීම සාධාරණද නොදනිමි. මා දැන සිටි වරුණගෙන් නම් මානසික රෝගයක ලක්ෂණ විද්‍යාමාන නොවීය. නමුත් ඔහු පන්තියේ සාමාන්‍ය වැඩ වලට අතිශයින් දුර්වල විය. අධ්‍යයන පොදු සහතික පත්‍ර සාමාන්‍ය පෙළ විභාගයෙන් සමත් වීමට ඔහු දැඩි වෙහෙසක් දැරුවේය. එය හැම වසරෙකම ගඟට ඉණිමං කැපීමක් විය. නමුත් ඔහු ඒ නොතකා එක දිගට ටියුෂන් ආවේය. නිමලරත්න සර්ගේ ගණිත පන්තියේදී හා ගලප්පත්ති සර්ගේ විද්‍යාව පන්තියේදී මට වරුණ හමුවූයේ එසේය. මේ ඔහු සාමාන්‍ය පෙළ කරන්නට තැත්කළ තුන්වන හෝ සිව්වන අවස්ථාවය සිතමි. ගුරුවරු හැමදාම වරුණට කාරුණික වූහ. ඔහු ගෙදර වැඩ නොකළත් කවදාවත් බැනුම් නෑසුවේය. වරුණ බොහෝ විට කළේ සද්දයක් නැතුව පන්තියේ වාඩිවී සිට කළු ලෑල්ලේ ඇති දෙයක් ලියාගෙන ගෙදර යන එකය. ගුරුවරයකු වැරදිලා හෝ ප්‍රශ්නයක් ඔහුට යොමු කළේ නම් අහිංසක ලෙස සිනාසුනේය.

මේ වයසේදී මම දැනටත් වඩා තනියකු වීමි. අවබෝධකරගත හැකි ලෙසින් වරුණටද මිතුරන් වූයේ නොවේ. මේ දිනවල මම අයියාගේ පරණ බයිසිකලය පදිමින් පාර්ලිමේන්තුව පැත්තේ කරක් ගැසීම විනෝදාංශයක් කරගෙන සිටියෙමි. වරුණ ඒ හරියේම ඇවිදින්නට ආවේය. අපි ඉබේම හොඳ මිතුරන් වීමු. අප දෙදෙනා බොහෝ වේලා මේ අඩවියේ ගත කළ බව මතකය. වල්පල් කතා කරමින් කාලය කා දැමූ බවද මතකය. වරුණගේ සිත්ගත් යුවතියක අපේ ටියුෂන් පන්තියේ වූවාය. එය තනිකරම ඒකපාර්ශ්වික ආදරයකි. මා ඇය ගැන කියා නිතොර විහිළු කරද්දී වරුණ මුහුණ රතු කර ගත්තේය.

වරුණ රෝහණධීර බොහෝ දෙයින් සාමාන්‍ය තරුණයකු විය. එහෙත් නොමේරූ බුද්ධිය විසින් ඔහුට තීරණ ගැනීමේ දුබලතාවයක් දායාද කොට තිබුණේය. එනිසාම ඔහු ලෙහෙසියෙන් ඇන්දවිය හැකි විය. මිතුරන්ගේ ඕනෑ බොරුවක් ඔහු ප්‍රශ්න නො අසා විශ්වාස කළේය. මේ කෙනකුට ලෙහෙසියෙන් පාවිච්චියට ගත හැකි දුර්වලතාවයකි.

කවුරුන් හෝ ඒ දුර්වලතාවයෙන් ප්‍රයෝජන ගත්තාද විය හැකිය.

මා වරුණ සමඟ පාර්ලිමේන්තුව පැත්තේ ඇවිදින්නට යන කාලයේදීම රටේ බොහෝ දේ සිදුවෙමින් තිබුණේය.

මහාචාර්ය මැන්දිස් රෝහණධීර ජීවිතය පුරා බණ්ඩාරනායක මහත්තයාගේ සීරියස් අනුගාමිකයෙකි. “පනස් හයේ දරුවකු” වූ ඔහුගේ අදහස් පැරණි ශ්‍රී ලංකා නිදහස් පක්ෂයේ ප්‍රතිපත්තීන් හා අපූරුවට සම්පාත විය. ක්‍රියාකාරී දේශපාලනයට පිවිසීමේ බොහෝ උගතුන්ට වූ උනන්දුව ඔහුටද තිබුණද “ආසයි-බයයි” නිසා එය දිනෙන් දින කල් ගොස් තිබිණි. එක්දහස් නවසිය අසු ගණන් වල මැද හරියේ ශ්‍රී ලංකා නිදහස් පක්ෂය ක්‍රියාකාරීන් නැතිව දරුණු අහේනියකට මුහුණ දුන් අවස්ථාවේ මේ තීරණාත්මක මොහොත උදාවිය. තිස්සමහාරාමය එවකට ශ්‍රී ලංකා නිදහස් පක්ෂයට කිසිම බලයක් නොවූ ආසනයකි. මැරකම් වල අන්තය තෙක් ගිය එහි සටන වූයේ යූ ඇන් පිය හා ඒ වන විට තහනම් පක්ෂයක්ව අප්‍රසිද්ධියේ ක්‍රියාත්මක වූ ජනතා විමුක්ති පෙරමුණ (දේශප්‍රේමී ජනතා ව්‍යාපාරය) අතරය. යූ ඇන් පියේ හා ජේ වී පියේ මැර දේශපාලනය අතරට මැරයකු නොවූ මහාචාර්ය මැන්දිස් රෝහණධීර රිංගවීම කෙතෙක් උචිතද යන සැකය පක්ෂ නායිකා සිරිමාවෝ බණ්ඩාරනායක තුළ පවා තිබුණු බව ගුප්ත මට කී බව මතකය.

කෙසේ වෙතත් අවසානයේ මහාචාර්ය මැන්දිස් රෝහණධීර තිස්සමහාරාමයේ ශ්‍රී ලංකා නිදහස් පක්ෂයේ ආසන සංවිධායක ලෙස ක්‍රියකාරී දේශපාලනයට පිවිසියේය. අප ගුප්තට වද කොට මාළුපාන් පාටියක්ද ගත්තෙමු.

මීට මාස කිහිපයකට පසුව, පාර්ලිමේන්තුවේ මා සමඟ ඇවිද “යන්නම්” කියා ගිය වරුණ රෝහනධීර ගෙදර ගියේ නැත.

ඔහු උඩහමුල්ල පාර පැත්තෙන් යනු මගේ මිතුරකු වූ සඳරුවන් දැක තිබුණේය. ඒ වරුණගේ නිවෙසට කිලෝ මීටරයකට අඩු දුරෙකිනි. මේ ප්‍රේමදාස-ජවිපෙ-භීෂණ සමය බව සිහිකටයුතුය. නොම්මර තහඩු නැති සුදු වෑන් ගැන ඒ කාලයේද කතා බහක් විය.

එතැන් සිට වරුණ රෝහණධීරට කුමක් වීද යන්න අභිරහසකි. ඔහු වාතලයට අතුරුදන් වූවාක් සේ විය.

මේ සම්බන්ධ කට කතා බොහෝය. එක කතාවකට අනුව වසර කිහිපයකට පසුව ලලිත් ඇතුලත්මුදලි මහාචාර්ය මැන්දිස් රෝහණධීරයන්ට කතා කොට යම් රහස් කිහිපයක් කියා තිබේ. මෙහි ඇත්ත නැත්ත මම රෝහණධීරයන්ගෙන් හෝ අඩු තරමින් ගුප්තගෙන් වත් විමසා නැත්තෙමි. මේ ඔවුනට අතිශය සංවේදී වේදනාකාරී මතකයක් බැව් මම දනිමි. එසේම ඒ කාලය වන විට ලලිත් ඇතුලත්මුදලි දැඩි ප්‍රේමදාස විරෝධියකුවී සිටි බවද අප අමතක කළ යුතු නොවේ.

නිතර සිනා මුසු මුහුණින් සිටි රෝහණධීර ටීචර්ගේ මුහුණේ සිනාවක් එතැන් පටන් මම කිසි දෙනෙක දැක නැත්තෙමි. මීට බොහෝ පසු කාලයක මහාචාර්ය රෝහණධීරයන් සමඟ කතාකරද්දී මම වරුණ ගැන මොකද්දෝ සඳහනක් කළෙමි. ඔහු එය නෑසුණා සේ කතාව වෙනතකට හැරවීය.

රෝහණධීරයන්ට පුතකු නැති වීමත් සමඟම ශ්‍රී ලංකා නිදහස් පක්ෂයට උගත් සංවිධායකයකුද නැති විය. මේ රෝහණධීරයන්ගේ ක්‍රියාකාරී පක්ෂ දේශපාලනයේ අවසානයයි. දාරක ප්‍රේමය විසින් ඔහුගේ දේශපාලනය පිළිබඳ වූ උනන්දුව ගිලගෙන තිබුණේය.

“ස්වාමීනි, පුතු ප්‍රේමය සිවිය සිඳී, සිවිය සිඳ හම සිඳී, හම සිඳ මස සිඳී, මස සිඳ නහර සිඳී, නහර සිඳ ඇට සිඳී, ඇට සිඳ ඇට මිදුලු තුළට වැද නවතී.”

(මහා වග්ග පාළීයෙන් සුද්ධෝදන රජතුමාගේ වචන)

යම් අවස්ථාවෙක මහින්ද රාජපක්ෂ අගමැතිතුමන්ගෙන් ඔහුට නැවත ආසන සංවිධායක කමක් භාර ගන්නා ලෙස පුද්ගලික ඇරැයුමක් වූ බැව් මම දනිමි. ඔහු එය කාරුණිකව පිළිකෙව් කොට ඒ අවස්ථාව තම පුතුට ලබා දුන්නේය.

“ගුප්තගේ හා වරුණගේ තාත්තා” ලෙස පමණක් මා දැන සිටි මහාචාර්ය මැන්දිස් රෝහණධීරයන් හා පුද්ගලික සම්බන්ධතාවයක් ගොඩ නඟා ගැනීමට මට හැකිවුයේ මෑතකදීය. 2004දී පමණ මා එවක සේවය කළ සමාගමේ මගේ ලොක්කා වූ කිත්සිරිට අළුත් ව්‍යාපෘතියකට අදහසක් පහළව තිබුණේය. ඒ දිවයිනේ ඕනෑම සිද්ධස්ථානයකට ගොඩ වදින සංචාරකයකුට යම් අංකයක් තම ජංගම දුරකථනයට ඇතුළු කොට ඒ සිද්ධස්ථානය ගැන විස්තරයක් ලබා ගැනීමේ මෙවලමක් නිර්මාණය කිරීමය. මීට ප්‍රධාන සම්පත් දායකයා ලෙස මහාචාර්ය මැන්දිස් රෝහණධීරයන් සම්බන්ධ කර ගැනීමට අපි කල්පනා කළෙමු. කිහිප වතාවක් මේ සම්බන්ධයෙන් මහාචාර්යතුමා හමුවීමට ගිය බව මට මතකය. (යම් යම් හේතූන් නිසා මේ ව්‍යාපෘතිය සාර්ථක වූයේ නොවේ. කිත්සිරිගේ අදහස පසුව වෙනත් පාර්ශවයන්ට දැන ගැනීමට ලැබුණු අතර දැන් මොබිටෙල් විසින් මීට සමාන මෙවලමක් හඳුනා දී තිබේ.)

ව්‍යාපෘතිය අසාර්ථක වුවත්, මේ නිසා මහාචාර්යතුමන්ට තමන්ගේ පරිගණකය ලෙඩ දෙන විට හදා ගන්නට කෙනකු ගෙදර කිට්ටුවෙන්ම සොයා ගන්නට ලැබුණේය. ඒ මායි. එසේම මට මගේ ඉතිහාස දැනුම වර්ධනය කර ගැනීමට අපූර්ව උල්පතක් ලැබුණේය. පරිගණකයේ ප්‍රශ්නයක් ඇති වූ විටෙක ඔහු මෝටර් රථයෙන්ම පැමිණ මාව දාගෙන යයි. ඉන්පසු මා එය පිළිසකර කරන තුරු මගේ ප්‍රශ්න වලට පිළිතුරු සපයයි. පරංගියා 1505දී කෝට්ටේ නොගිය බවත් 1506දී මුල්වරට පෘතුගීසි නෞකාවක් මෙරටට පමිණියේ ගාළු වරායෙන් බවත් ඔහු මට දිනෙක දීර්ඝ විස්තරයක් කළේය. කොම්පියුටර් හැදීම නතර කළ පසු මම මේ කටයුත්ත ගෝලයකුට පැවරීමි. ඔහුද කිහිප වතාවක් රෝහණධීරයන්ට උදව් කළ බැව් දනිමි.

ඉතිහාසඥයකු හා උගතකු ලෙස මහැදුරු මැන්දිස් රෝහණධීරයන් පළ කළ අදහස් සමඟ මා එකඟ නොවන තැන් ගණනාවකි. අපේ බොහෝ ඉතිහාසඥයින්ට මෙන්ම ඔහුටද මහාවංශයෙන් බැහැර ඉතිහාසයක් සිතිය නොහැකි විය. මහාවංශය (එහි කතුවරයාම වක්‍රම පිළිගන්නා පරිදි) ප්‍රබන්ධයක් මිස අපක්ෂපාතී සම්පූර්ණ ඉතිහාසය නොවේය ඔහු කිසි දිනෙක නොපිළිගත්තේය. විද්‍යෝදය විශ්ව විද්‍යාලයේ ආධුනික කථිකාචාර්යවරයකු ලෙස මහාවංශය කියැවීමේදී ගෛගර් පරිවර්තනය නොකියවා මුල් පාළි පොත කියවන ලෙස වැලිවිටියේ සෝරත මහතෙරුන්ගෙන් කමටහන් ලැබීම ඔහු විශාල ගෞරවයක් ලෙස සැලැකීය. නමුත් මෙයින් කියන්නේ මහාචාර්ය රෝහණධීරයන්ගේ පර්යේෂණ ශාස්ත්‍රීය නොවූ බව නොවේ. පොළොන්නරු යුගයෙන් පසු ලංකා ඉතිහාසය ගැන ඔහු ලියා ඇති සමහර දේ විශිෂ්ඨය. රයිගම හා කෝට්ටේ යුගය ගැන ඔහු තරම් ගැඹුරින් අන් කවරකු හෝ පර්යෂණ කර ඇත්ද මම නොදනිමි. මම මේ දැනුමින් ආලෝකය ලද දුහුනෙක්මි.

මහාචාර්ය මැන්දිස් රෝහණධීරයන් ගේ ඉංගිරිසි හා විද්‍යා අධ්‍යාපනය ගැන වූ අදහස්ද මම නොපිළිගනිමි. ඔහුට අනුව අධ්‍යාපන මාධ්‍යය ඉංගිරිසියෙන් සිංහලට මාරු කිරීම මෙරට “පොඩිමිනිහා” ලද අති විශාල ජයග්‍රහණයකි. මේ නිසා රටෙහි ඇති වූයේ අධ්‍යාපනික ප්‍රබෝධයක් බව කියන ඔහු අද අප මුහුණ දෙන ගැටළු වලට එක් හේතුවක් ඉංගිරිසි අධ්‍යාපනය පරම්පරා ගණනකට අහිමි කිරීම බව නොපිළිගනියි. ශ්‍රී ලංකා නිදහස් පක්ෂ ආණ්ඩුවක් යටතේ වුවද 1974 අධ්‍යාපන ප්‍රතිසංස්කරණ නිසා වූයේ හානියක් බව ඔහුගේ මතයයි. 1971 කැරැල්ලෙන් පසු අධ්‍යාපනයේ ඇති කළ යුතු වෙනස්කම් කිරීම සඳහා පත්කළ කමිටුවේ වැඩි හඬක් නැඟීමට ලැබුණේ ඔස්මන්ඩ් ජයරත්න නම් භෞතික විද්‍යා මහාචාර්යවරයාට බව කියමින් ඔහු විස්සෝප වෙයි. ඔහුට අනුව අධ්‍යයන පොදු සහතිකපත්‍ර සාමාන්‍ය පෙළ විභාගය පොදු එකක් ලෙස තිබීම වැරදිය. එය විද්‍යා, කලා ලෙස වෙන් කළ යුතුය. ඉතිහාසය වැනි විෂයයන් ඉගෙනීමට සිසුන් ඇදී යන්නේ එවිටය. විද්‍යා විෂයයන් ඉගැන්වීමට වැඩි ඉඩක් වෙන් කිරීම නිසා ඉතිහාසය විෂය වෙනුවට “සමාජ අධ්‍යයනය” හඳුන්වා දීමෙන් සිරිමා බණ්ඩාරනායක රජය කර ඇත්තේ වරදකි. එහෙත් මේ ක්‍රමය නිසා කලකදී කලා විෂයයන් පමණක් හැදෑරීමට ගම්බද සිසුන්ට වූ අවස්ථාව විද්‍යා විෂයයන් උගෙන වෛද්‍යවරුන්, ඉංජිනේරුවන් වීම දක්වා පුළුල් වූ බවත් රෝහණධීරයෝ පිළි ගනිති.

මා මහාචාර්ය රෝහණධීරයන් අවසාන වරට හමුවූයේ මාස කිහිපයකට මත්තෙන් බත්තරමුල්ලේ ආර්පිකෝ සුපිරි වෙළඳ හල ඉදිරිපසදීය. ඔහු තම බිරිය මිළදී ගැනීම් කටයුතු කර එනතුරු එතැන කල් මරමින් සිටියේය. මේ කවර හෝ හේතුවක් නිසා උසස් අධ්‍යාපන අමාත්‍ය එස්. බී. දිසානායකගේ නම ප්‍රවෘත්ති වල නිතර කියැවුණු කාලයකි. මම ඔහු අසළට ගොස් “සර්, විද්‍යෝදයෙදි එස්. බී. දිසානායකට හෙම උගන්නල ඇති නේද?” ඇසුවෙමි. මේ මා උත්තරය දැන සිටි ප්‍රශ්නයකි. මට අවශ්‍ය වූයේ ඔහු අවුස්සා පැරණි රසාංග කීපයක් අසා ගැනීමටයි. “අපොයි, නැතුව!” කීවාක් මිස ඔහු ඒ ගැන ඊට වඩා යමක් නොකීවේය. සමහර විට මතකය හාරා ඇවිස්සීම ඔහුට වදයක් වන්නට ඇත.

මහාචාර්ය මැන්දිස් රෝහණධීරගේ අභාවයෙන් රටට හොඳ මිනිසකු නැති විය. මේ සටහන කියවන්නන් ඔහු පිළිබඳ තම මතකය අවදි කරනු ඇතැයි සිතමි.

28. ඇපල් ගෙඩි තුනක් උස නැති නමුත් මේ පුතා

ඇපල් ගෙඩි තුනක් උස නැති නමුත් මේ පුතා
මහා බලගතුයි – කරන වැඩත් බෝ වෙතා

මේ පැදිය තිබුණේ මා කුඩා කළ කියැවූ “ජගත් සුරංගනා කතා” පොතේ එක් කතාවකය. කතාව හරි හැටි සිහියට නඟා ගත නොහැකි වුවද, එය ලොකු වැඩ කරන පොඩ්ඩෙක් ගැන බව මතකය.

2007දී සුපුන් සුදාරක මා හැඳින ගන්නේ මලින්ත සමරකෝන් මාර්ගයෙනි. එවක දහසය හැවිරිදි සුදාරක රාජකීය විද්‍යාලයෙහි දහවන වසරෙහි ශිෂ්‍යයෙකි. මා සේවය කළ ආයතනයට මලින්ත විසින් යම් මෘදුකාංග මෙවලමක් නිර්මාණය කළේය. ඊට අවශ්‍ය වෙබ් ඉඩද ඩොමේන් නාමයන්ද ලබා ගැනීම කරන ලද්දේ සුදාරක හරහාය. එතැන පටන් මම කිහිප වතාවක් සුදාරක කඩේ යැවීමි. වෘත්තීය කටයුතු වලදී, විශේෂයෙන්ම මා LIRNEasia අයතනයේදී නායකත්වය දුන් බ්‍රෝඩ්බෑන්ඩ් සබඳතාවන්හි ගුණාත්මක භාවය මැනීම පිළිබඳ වූ ව්‍යාපෘතියේදී මලින්තට හා කාලිංගට අමතරව සුදාරකගේද සහාය ලබාගන්නට මම තීරණය කළෙමි.

කොළඹ නගරය තුළ ජංගම බ්‍රෝඩ්බෑන්ඩ් සබඳතාවන්හි ගුණාත්මක භාවය දක්වන පහත සිතියම සකස් කරන්නට කොළඹ සිට මීගමුවට, නිට්ටඹුවට, අවිස්සාවේල්ලට හා කළුතරට මා යැවූයේ සුදාරකවයි. ඔහු බසයක ගමන් කරමින් මෙහි දක්වා ඇති සියළු ස්ථාන වලදී මොබයිල් දුරකථන දෙකක් භාවිතා කරමින් ලංකාවේ ප්‍රමුඛ බ්‍රෝඩ්බෑන්ඩ් සේවා සපයන්නන් දෙදෙනකුගේ වේගයන් තෙවරක් බැගින් මැන්නේය. (ඔහු බස් රථයක යැවීමට අවශ්‍ය වූයේ සාමාන්‍ය තත්ත්වයන් හැකි තරමින් simulate කිරීමට අපට අවශ්‍ය වූ නිසාය.) මේ මොබයිල් බ්‍රෝඩ්බෑන්ඩ් තත්ත්ව සිතියම් ගොඩ නැඟීමේ මගේ පළමු පියවර වූ අතර මගේ අරමුණ වූයේ මෙවන් සිතියම් බ්ලොග්කරුවන් යොදා ගනිමින් ලංකාවේ අනෙකුත් නගර සඳහාද සකස් කිරීමය. මා 2010 අගෝස්තුවේ LIRNEasia ආයතනයෙන් ඉවත්වීම කරණ කොට ගෙන ඒ අරමුණ ඉටුකොට ගැනීමට නොහැකි වුවද, සුදාරකගේ දායකත්වය කෘතඥතාපූර්වකව සඳහන් කරමි. (මෙහිදී අදාළ සමාගම් දෙක හිතාමතාම නම් නොකරන ලද්දේ පරීක්ෂණය කරන ලද්දේ එක දිනෙයකදී පමණක් නිසාය. මෙවැනි පරීක්ෂණයකදී දත්ත එකතු කිරීම වැඩි වන තරමට අවසාන ප්‍රතිඵලයේ නිරවද්‍යතාවද වැඩිවේ. එක් දිනෙක දත්ත පමණක් ප්‍රකාශ කිරීම එක් සමාගමකට අසාධාරණ විය හැක්කේය.)

මලින්ත සමරකෝන්ගේ ග්‍රැෆික් නිර්මාණයකි. දත්ත හා සිතියමෙහි අයිතිය LIRNEasia ආයතනය සතුය.

මේ සටහන සුපුන් සුදාරක නැමැති පොඩ්ඩා කරන ලොකු වැඩ ගැනම නොවේ. සිංහල බ්ලොගවකාශයේ ඔහුගේ භුමිකාව බ්ලොගවකාශයට රහසක් නොවේය සිතමි. මට සුදාරක වැදගත් වෙනත් හේතුවක් නිසාය.

මම ලෝකයේ අනෙකුන්ගෙන් වෙනස් පුද්ගලයෙක්මි. සේකර ඇසූ පරිදි මා වෙනස් මැට්ටෙකින් නිර්මිත කළේ මන්දැයි නිර්මාපකයාගෙන් ඇසිය යුතු තරමට වෙනස් පුද්ගලයෙක්මි. හොඳට හෝ නරකට මගේ ගතිගුණ උරුම කරගත්තෝ අති දුබලය. මා ඉගෙනගත් හෝ සේවය කළ කිසි ආයතනයකදී මගේ හැකියාවන්, පුරුදු, ගතිගුණ, සිතුම් පැතුම් වලට සමාන චරිතයක් මට හමුව නැත. මම එතරමටම අනෙකුන්ගෙන් වෙනස්මි. මට කිට්ටුවෙන් හෝ සමාන විය හැකි කෙනකු මෙලොව ඇතැයි යන අදහස මා තැර ගත්තේ බොහෝ කලෙකට පෙරදීය. එසේ හෙයින් මම මගේම මනසෙහි මැවුණු අපූරු රටෙක එකම පුරවැසියා වීමි.

පුදුමයකට මෙන් සුදාරකගේ බ්ලොග් සටහන් කියවද්දී (ඔහු ලංකාවේ සිංහල බ්ලොග් එකක් පටන් ගත් පළමු දහදෙනා අතර කෙනෙකැයි සිතමි. එසේම එබඳු ළාබාල වයෙසකින් තනිව එවැන්නක් කළ එකම පුද්ගලයාද විය හැකිය.) ඔහුගේ Facebook එකට පිවිසෙද්දී, ඔහු කරන වැඩ (හපන්කම්, චන්ඩිකම්, මෝඩකම්, ගොන්කම්) දෙස බලද්දී, ඔහු හා මංගත සල්ලාපයෙහි නියැලෙද්දී මට මේ අදහස වෙනස් කර ගැනීමට සිදුවිය. one to one match එකක් නැතද, අප දෙදෙනා අතර දසක දෙකහමාරක වයස් පරතරයක් ඇතද, සුදාරක තරම් කිට්ටුවෙන් මා කොපි කළ (හොඳ නරක දෙකම) වෙනත් ක්ලෝනයක් නැත. අප දෙදෙනා අතර සමානකම් බොහෝය. ඒවා අප දෙදෙනාම එකම ගුරුවරයකුගෙන් ව්‍යවහාරික ගණිතය ඉගෙන ගත්තාට එපිට යන්නකි.

දක්ෂ මූර්ති ශිල්පියකු රළු මැටි ගුලියකට ජීවය කවන්නාක් සේ සිංහල භාෂාවෙහි ශබ්ද, රූප, වචන වලට ජීවය කැවීමේ අපූර්ව හැකියාවක් සුදාරකට ඇත. (පහත උදාහරණය බලන්න.) අටවැන්නෙහි පටන් මෙබඳු හැකියාවක් මටද විය. (තවම එය වියැකී නැතැයි සිතමි.) මේ හුදෙක් පන්තිකාමරය තුළදී ලබන්නක් නොවේ. එහි සම්භවය අන් තැනෙකය. මගේ මව සේම සුදාරකගේ මෑණියන්ද සිංහල ගුරුවරියක වීම එය එක්තරා දුරෙකට පැහැදිළි කරනු ඇතැයි සිතමි.

දෙවැන්න සාමාන්‍ය පෙළින් භාෂා ශාස්ත්‍රාදීන් ඉගෙනීම අත්හළද තවමත් අප දෙදෙනා තුළ නොසිඳී පවත්නා සාහිත්‍යකාමයයි. තමන් ගුරු කොට ගන්නා, ආදරය කරන පත පොත අතින් සුදාරක මට වඩා වෙනස්ය. ඔහුගේ වයසේදී මා මක්සිම් ගෝර්කි, ඇන්ටක් චෙකොව් හා කරුණාසේන ජයලත් කියැවීමට දැක්වූ නොතිත් ආසාවම ඔහු තුළින් විද්‍යාමාන වන්නේ ලියනගේ අමරකීර්ති හෝ සුනේත්‍රා රාජකරුණානායක කියැවීමටය. රුචිකත්වයේ මේ වෙනස පරම්පරා බෙදුමට බැර කළ හැක්කේය. එය නොසලකා හරින්නේ නම් පොත් යනු කියැවීම පිණිස සකස් කළ මුද්‍රිත අකුරු වලින් යුතු කඩදාසි පිටු එකතු නොව ජීවත්වීම පිණිස නිර්මිත “පැන්ඩෝරා” බඳු නව ග්‍රහලෝකය මා මෙන්ම සිතා සිටින්නෙකි සුදාරකත්.

සුදාරක උසස් පෙළ කරන්නට පටන් ගන්නේ ගණිත විෂයන්ගෙනි. සති කිහිපයකින් ඔහු කලා පන්තියට මාරුවේ. නැවත ගණිත පන්තියට මාරු වේ. (මම ගණිත විෂයයන් තෝරා ගන්නැයි ඔහුට බල කළ අය අතුරින් එක් අයෙක්මි.) මෙවන් මාර්ගයක ගමන් නොගත්තද, ගණිතයද කලාවද යන සංශය උසස් පෙළ විෂයයන් තෝරා ගැනීමේදී මටත් තිබිණි. මම එකක් ගැඹුරින් හැදෑරුවද, අද වනතුරුම අනෙක අත නොහැර සිටිමි. ඔහුද එමඟ ගනු නැතැයි සිතන්නට කාරණා නොවේ.

සිව්වැනිව දේශපාලනය. ඔහුගේ Facebook පිටුවේ Political Views යටතේ Socialist සේ සඳහන් කර තිබෙණු දුටු දිනයේදීම මට පසක් වූයේ මේ පිස්සාටද ඒ වයසේදී මට වැළැඳී තිබුණු රෝමෑන්තික සමාජවාදී පිස්සුව වැළැඳී ඇති බවය. මෙය සමාජය තුළින් නොව “වානේ පන්නරය” තුළින් බෝ වෙන පිස්සුවකි. මට එය සුවකර ගත හැකි වූයේ සරසවි පළමු වසරේදීය. සුදාරක නම් මට වඩා කලින් එය සුව කර ගැනීමට සමත්ව සිටියි.

පස්වැනිව අප දෙදෙනා තුළම ඇති අපේම ස්වාධීන මනසින් සිතන්නට ඇති නැඹුරුව. මා පළ කරන සිතිවිලි මගේය. ඒවා ස්වාධීන සිතිවිලිය. කාල් මාක්ස් විසින් හෝ, අයින් රෑන්ඩ් විසින් හෝ ගංගොඩවිල සෝම හිමියන් විසින් මගේ සිතට ඇතුළු කරන ලදේ ඒවා නොවේ. වෙන කෙනෙකුට මගේ මනස අරක් ගන්නට, පාලනය කරන්නට මම ඉඩ නොදෙමි. ටික කලක් වෙන කෙනෙකුගේ ධර්මයෙන් පෝෂණය ලැබුවද ඉක්මණින්ම මම එය අත හරිමි. ගිරා පෝතකයකු වනු වෙනුවට මම මගේ දැනුම සොයා යමි. මේ ලක්ෂණය බොහෝ දුරට සුදාරක තුළද මම දකිමි. ඔහුට යමක් කියා දෙන්නට තැත් කළ යමකු වෙතොත් මා මෙන්ම එය තේරුම් ගනු ඇත්තේය.

සයවැනිව අප තුළ සිටින “නිහඬ විප්ලවවාදියා”. (the silent rebel) – මේ භයානක පුද්ගලයෙකි. ලෝකය වෙනස් කරන්නට මේ විප්ලවවාදියාට දැවැන්ත ඕනෑකමක් තිබේ. යන්නේම කළු ගල් වල ඔළුව හප්පා ගන්නට හා ඇතුන් පෙරළන්නටය. කඩු, දුණු, හී තෝමරාදිය නැති හෙයින් අපේ එකම ආයුධය වචනය. කරුමයකට අපේ වචන සැර වැඩිය. සුදාරක තුළ සිටින නිහඬ විප්ලවවාදියාද මා තුළ සිටින්නා සේම ඇතුන් පෙරළා වින්දනයක් ලබන්නාක් සේම පාඩම් ඉගෙන ගනීය මම සිතමි.

සැත්වැනිව, ඔහුගේ වයසේදී මා කළ, ඔහුද දැන් කරමින් සිටින එකම ජාතියේ ගොන්කම් – මේ සියල්ල මෙහි ලියන්නට අදහසක් නැතද, දිග ලැයිස්තුවකි. බුද්ධියට වඩා හැඟීමට ඕනෑවට වඩා තැන දී කටයුතු කිරීම, සංගම් වල වැඩ කරන්නට ගොස් වඩා හොඳ අධ්‍යපන ප්‍රතිඵල ලබා ගැනීමට ඇති හැකියාව අහිමි කර ගැනීම, පරාජිතයකු වීම මාරම වින්දනයක් සේ සිතීම හා ඒ මත අළුත්ම සාහිත්‍යයක් ගොඩ නැඟීම යනාදිය සඳහන් කළ හැකි කාරණා කිහිපයකි.

“ඕක කරන්න එපා, ඕකෙන් වෙන්නෙ මෙන්න මේකයි” බොහෝ විට මම සුදාරකට කියමි.

මේ කියන්නේ ඔහු මට සවන් නොදෙන බැව් නොදැන නොවේ. ඔහුට ඇත්තේ අනුන්ට සවන් දෙන මනසක් නොවන බැව් හොඳින්ම දන්නේ මායි. මටද ඔහුගේ වයසේදී කාටවත් සවන් දෙන්නට උවමනාවක් නොවීය. සුදාරක දැන් මට සවන් දෙතිය මා උපකල්පනය කරන්නේ ඇයි?

එහෙත් හොට බිම ඇණගත් පසුව ඔහු මා සොයා එයි.

“කොහොමද එදා ඒක හරියටම ඒ විදියටම වෙනවය කියල කිව්වෙ?”

“හරියටම කිව්වෙ මාත් ඔය පාරෙම ගිහින් ඔය වලේම වැටිල තියෙන නිසා”

මා අන් කවරක් ඔහුට කියන්නද?

අගෝස්තු මාසයේදී උසස් පෙළ විභාගයට පෙනී සිටින්නට නියමිත සුදාරක, මාද උසස් පෙළ අවසන් වසරේදී කළ සියල්ල (හපන්කම් වලට වඩා මෝඩකම්) නැවත කරමින්, පාඩම් කිරීම පැත්තෙක තියා චිත්‍රපට රසවිඳිමින්, මගේ ම මනෝ ලෝක ගොඩ නඟාගෙන ඒවා අනෙකුන් මත බලෙන් පටවමින්, අර්ධ-සත්‍ය අර්ධ-කල්පිතනිර්මාණ කරමින් සිටී. (උසස් පෙළ අවසන් වසර මගේ ජීවිතයේද කැළැඹිලි වැඩිම වසරෙකි.) ඒ සියල්ල මධ්‍යයේ මට හොඳ උසස් පෙළ ප්‍රතිඵලයක් ලබා ගැනීමට හැකිවිය. සුදාරක මා සම කරනු ඇතැයි හෝ මට වඩා හොඳ ප්‍රතිඵලයක් ගනු ඇතැයි මගේ බලාපොරොත්තුවය.

27. LTTEයේ පින්කම් හා JVPයේ පින්කම්

මගේ පරම්පරාවෙහිම, මගේම වයසෙහි බටහිර සංවර්ධිත රටවල බොහෝ මිනිසුන් හා ගැහැණුන් මට වඩා වාසනාවන්තය සිතමි. ඔවුන්ගේ ජීවිත කාලයන් තුළදී ඔවුහු තමන්ගේ රට තුළ දීර්ඝ කාලීන යුද්ධයන්ට, ත්‍රස්ත ක්‍රියාකාරකම් වලට මුහුණ නොදුන්නෝය. අනෙක් අතට ලංකාවේ මගේ පරම්පරාවේ දිය සලකුණ එවන් ගැටුම්ය. අපේ ජීවිත කාලයෙන් වැඩි ප්‍රමාණයක් අපට එබඳු නොවිසඳුණු ගැටුම් මැද ජීවත් වන්නට සිදු විය.

දසක සතරහමාරක මගේ ජීවිත කාලය තුළ මම කඩින් කඩ සිදුවූ ජේ. වී. පී. ගැටුම් දෙකකටද (1971 හා 1988/9) , දීර්ඝ කාලීන එල්. ටී. ටී. ඊ. ගැටුමකටද (1979 සිට 2009 තෙක්) මුහුණ දුන්නෙමි. මින් පළමු ජේ. වී. පී. ගැටුම එවකට සතර හැවිරිදි වූ මගේ දිවියට කළ බලපෑම නොගිණිය හැකිය. නමුත් ඉතිරි ගැටුම් දෙකම නිසා මට වැඩිහිටියකු හැටියට බොහෝ දේ අහිමි විය. ඉන් පළමුවැන්න මිනිසුන්ය. අපට අහිමි වූ ඉතිරි සියල්ල අමතක කළත් මිනිසුන් අමතක නොකළ හැක්කේය. එසේම ජේ. වී. පිය හා එල් ටී. ටිය විසින් තුච්ඡ හා කෲර ලෙස අපෙන් උදුරා ගන්නා ලද අහිංසක මිනිසුන්ගේ ගැහැණුන්ගේ කතන්දරය නොකියා මගේ, අපේ පරම්පරාවේ කතාව නොකිව හැක්කේය.

එල්. ටී. ටිය හෝ ජේ. වී.පිය විසින් ලේ නොසොල්වන ලද පවුලක් ලංකාවේ සොයා ගැනීම කිසිවකු නොමළ ගෙයකින් අබ ඇටයක් සෙවීමට සමාන වේය සිතමි.

මගේ පවුලේ කිසිවකු ඉහත කී නරුමයන් විසින් මරා නොදමන ලද්දේ වී නමුදු මහ බැංකු බෝම්බය දින තාත්තා සුළු තුවාල ලැබුවේය. ඒ වන විට විශ්‍රාම ලබා සිටි ඔහු හරියට එදිනම මහ බැංකු ගොඩනැඟිල්ලට ගොස් තිබුණේ විශ්‍රාම වැටුප පිළිබඳ කටයුත්තකටය. එය නිමා වී පැරැණි මිතුරකු සමඟ සල්ලාපයේ යෙදී සිටියදීය බෝම්බය පත්තු වුණේ. සුළු තුවාල ලබා ගැලැවීම ඔහුගේ වාසනාවකිය කිව හැක්කේ, බැංකුවේ “මෙසනයින්” මහලෙහි ඔහු සමඟ කතා කරමින් සිටි මිතුරා බරපතළ තුවාල ලැබූ හෙයිනි.

මීට අමතරව රාජගිරිය හන්දියේදී එල්. ටී. ටිය මහ ජරමරයක් කළ දින මාද, සොනාලිද, නංගීද රැකියාවන් නිමා කොට නිවෙස බලා යන ගමනේදී අදාළ ස්ථානය පසුකොට ගොස් තිබුණේ දළ වශයෙන් ඊට විනාඩි හතළිස්පහත් පහළොවත් අතර කාල පරාසයක් තුළය. කාලයේ සුළු එහා මෙහා වීමක් තුළ අප තිදෙනාගෙන් එක් අයෙකුගේ ජීවිතයට හෝ අනතුරක් වීමේ සම්භාවිතාවක් තිබුණේය.

එහෙත් මේ සියල්ලෙන් අදහස් වන්නේ අපේ මිතුරන්, ළබැඳියන් එල්. ටී. ටිය හා ජේ. වී. පිය විසින් සොරා නොගන්නා ලද බව නොවේ. මේ එසේ සොරකම් කර ගන්නා ලද මා දන්නා මිනිසුන් තිදෙනකු පිළිබඳ කතාවය.

මට වඩා වසරෙකින් හෝ දෙකකින් වැඩිමහල් සුදීප පූර්ණජිත් මට සමගාමීව දිවයින කර්තෘ මණ්ඩලයෙහි නිදහස් සාමාජිකයෙක් විය. දිවයිනට “බන්ටි ටිකී” නම් පොකට් කාටූනය අඳිමින් සිටි ඔහු ඉඩ ලැබෙන අවස්ථාවන්හීදී ඊට වඩා ලොකු වැඩද කළේය. සුදීප චිත්‍ර ශිල්පියකුද විය. ඔහු විසින් නිර්මාණය කොට ඇති ලංකාවේ මුද්දර ගණනද විශාලය. ඒ මේවාය කියන්නට මා නොදත් මුත්, ලංකාවේ ප්‍රදීපාගාර දැක්වෙන මුද්දර සෙට් එක නම් ඔහුගේ නිර්මාණයක් බව දනිමි.

“පුතා මැරිල දවසකට පස්සෙ පුතාගෙ නමට ලියුමක් ආව. ඒකෙ අලවල තිබ්බෙ පුතාම ඇන්ද ප්‍රදීපාගාර මුද්දරයක්”

අවමඟුල් දිනයේදී හැඬූ කඳුලින් කීවේ ඔහුගේ සෝබර මෑණියන්ය.

සුදීප එල්. ටී. ටි මිනීමරුවන් විසින් අපෙන් උදුරා ගන්නා ලද්දේ 1996 ජූලි මාසයේදී දෙහිවලදී පානදුර කෝච්චියේ ඇටැවූ බෝම්බයකිනි.

ප්‍රේමකීර්ති ද අල්විස් මගේ කිට්ටුවන්තයෙකැයි නොකියමි. ඔහු මා දැන සිටියාද සැක සහිතය. නමුත් මා කෙටි කලෙකට සහභාගි වූ ගුවන් විදිලියෙහි “සරස්වතී මණ්ඩපය” නිෂ්පාදනය කළේ ඔහුය. ප්‍රේමකීර්තිගේ මරණයට සතියකට පමණ ඉහත මවිසින් පිටපත සපයන ලද වැඩ සටහනක් විය. මා දිලීප අබේසේකර හා සමන්ත හේරත් සමඟ ගුවන් විදිලියෙහි ලොබියෙහි කතා බහ කරමින් සිටි අතර ප්‍රේමකීර්ති ඒ අසළට විත් දිලීප සමඟ කතා කළා මතකයි.

ජ. වි. පෙ. මිනීමරුවන් විසින් මේ අහිංසක මිනිසා මරා දමන ලද්දේ තම සිඟිති පුතා වෙනුවෙන් අභයදානය දෙන ලෙසට ඔහු ඝාතකයින් ඉදිරියේ දණින් වැටී කන්නලව් කරමින් සිටියදීය අසා ඇත්තෙමි.

ජේ. වී. පී. මිනීමරුවන් විසින් අපට අහිමි කරන ලද තෙවැන්නා මගේ කිට්ටු ඥාතියෙකි. තාත්තාගේ පුංචි අම්මාගේ පුතකු වූ ඔහු අප විසින් හඳුන්වන ලද්දේ “සුදු බාප්පා” ලෙසිනි. මේ ඉතාම හොඳ අහිංසක මිනිසෙකි. ජේ. වී. පී. මරුවන්ට ඔහු මරා දැමීමට තරම් කළ වරද ගමේ එක්සත් ජාතික පක්ෂයේ ශාඛා සමිතියේ ලේකම් ධුරය දැරීමය.

සුදු බාප්පා තම මඟුල් දිනයෙහි අයියාද මාද (දකුණු කෙළවරෙහි ) සමඟ - 1972

පූගොඩ පෙහෙකම්හළෙහි සේවය කළ සුදු බාප්පා කැළණිවැලි මාර්ගයේ අංගම්පිටිය දුම්රිය ස්ථානය අසල පදිංචිව සිටියෙකි. ඔහු දිනපතා බයිසිකලයකින් මීපේ හන්දියට පැමිණ බස් රථය ගැනීමේ සිරිතක් විය. ජ.වි.පෙ. විසින් ඔහුට හිසට වෙඩි තබා මරා දමන ලද්දේ මෙසේ බයිසිකලයෙන් ගමන් ගනිද්දී මීපේ මුස්ලිම් පල්ලියට ආසන්න ස්ථානයකදීය.

එල්. ටී. ටී. ඊ. සේම ජේ. වී. පී. ගැටුම් ගැනද කෙනකුට තමන් සිටින තැන සිට විවිධ නිර්වචන දිය හැකිය. නමුත් පහත සත්‍ය කාරණා ප්‍රතික්ෂේප කළ නොහැකිය.

1. එල්. ටී. ටී. ඊය සේම ජේ.වී. පී.යද සන්නද්ධව සටන් කළේ රටේ ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදීව තෝරා පත් කොට ගැනුණු ආණ්ඩු වලට එරෙහිවය. එසේ හෙයින් ඔවුන් අවි ගෙන විරුද්ධත්වය පෑයේ අන් කිසිවකට නොව මෙරට මහාජන කැමැත්තටයි. (මහජනයා හරිද වැරදිද යන කාරණය මෙතැනදී අදාළ නොවේ. )

2. මේ අවස්ථා දෙකේදීම රාජ්‍ය මර්ධනය සිදු වූ මුත් එය ස්වාභාවික ප්‍රතික්‍රියාවකි. ඔසාමා බින් ලාඩන් හා සදාම් හුසේන් ඇමෙරිකාවට එරෙහිව සටන් වදිද්දී කිසිම ඇමෙරිකානු ජනාධිපතිවරයකු බකන් නිලාගෙන සිටියේ නැත. අපේ රටේ ආණ්ඩු විසින් අනුගමනය කරන ලද්දේද ත්‍රස්තවාදය මැඬැලීමේ සාමාන්‍ය ක්‍රියා පිළිවෙතයි.

කොයිතරම් වැරදි, දුර්වලතා තිබුණද ඒ සියල්ල අමතක කොට වර්තමාන ජනාධිපති මහින්ද රාජපක්ෂ මහතාට මා ගරු කරන්නේ එල්. ටී. ටී. ඊ. සේම ජේ. වී. පී. මිනීමරුවන්ගේද හොම්බ බිම අතුල්ලන්නට සමත් වූ එකම නායකයා ඔහු බැවිනි. එල්. ටී. ටියට සේම ජේ. වී. පී.යටද තමන් සිටිය යුතු තැන කවරේද ඔහු විසින් පෙන්නා දී තිබේ. එය පක්ෂ භේදයෙන් තොරව රටේ අභිවෘද්ධිය පතන්නන්ගේ ඇගැයීමට ලක් විය යුත්තකි.

26. මඩකලපුවේ මහ ගංවතුරට බැස්සෙමි.

සර්වෝදයේ මඩකලපුව දිස්ත්‍රික් ශාඛාවේ ආධුනික ඡායාරූප ශිල්පී සොහොයුරකු විසින් ගන්නා ලද මේ ඡායාරූපය මඩකලපුවේ ගංවතුර ව්‍යසනය විදහා දක්වන හොඳම පින්තූරයය සිතමි. මවිසින් ලබා දෙනු ලදුව මේ ඡායාරූපය TIME ඇතුළු තවත් ජාත්‍යන්තර හා විදේශීය ජනමාධ්‍ය කිහිපයකම පළවිය.

2011 ජනවාරි 11 උදේ, සතුරුකොණ්ඩාල්, මඩකලපුව

“මොකද කරන්නේ?” නිශාන්ත අසයි.

මම නිහඬව සිටිමි. යමක් කීම පහසුය. එහෙත් මා නිවැරදි වීම හා නොවීම අතර දැවැන්ත වෙනසක් තිබියදී කිසිවක් නොකීම වඩා හොඳය.

හාත්පස පරිසරය වචනයට නැඟීම උගහටය. අඳුරු අහස. නොකඩවා ඇද හැළෙන ධාරානිපාත වර්ෂාව. ගහකොළ අඩු හිස් බිමෙහි බැලූ බැලූ අත පෙනෙන බොර වතුර.

මිනිස්සු, ගැහැණු ඉණ වටක්, කරවටක් ජලයේ බැස බයිසිකල්, ගෝනි, කෙහෙල් කැන්, ඇඳුම් ඔළුවට උඩින් උස්සාගෙන, කුඩා දරුවන් වඩා ගෙන යති. ඔවුන්ගේ මුහුණු මළානිකය. වෙහෙසකරය.

අප ඉදිරියේ පාර කිලෝමීටරයක් පමණ දුර ගංවතුරට යටව ඇත්තේය.

“යන්ඩ බෑ මාතිය. යඩි තුනක් හතරක් වතුර…යුදේ ඉඳන් ගියෙ ට්‍රැක්ටරේ විතරයි”

දැනමුත්තෝ අපට කැඩිච්චි සිංහලෙන් දැනමුතුකම් දෙති. පාරේ පසෙක මේ දැනමුතුකම් අසා නතර වූ වාහන පෝලිමකි.

“නිශාන්ත, යන්න බෑ මචං. අර අඩි තුනක හතරක වතුරෙ වෙහිකල් එක නතර වුණාය කියන්නෙ අපට ජීවිතේට කාල නැති කට්ටක් කන්න වෙන්නෙ” ඒ සුජීවය.

ඔහු කියන්නේ ඇත්තය. අපට මේ ධාරානිපාත වර්ෂාවේ නාගන්නවා මදිවාට, මදි නැතුව බැනුම් අහන්න වෙන වැඩකි ඒ. අනෙක මේ තීරණාත්මක අවස්ථාවේ වාහනය කැඩෙනවාය කියන්නේ අතපය කැඩෙනවාට සමාන වැඩකි.

“යමුකො බලන්න, මෙච්චර දුර ආවෙ මෙතැනින් හැරිල යන්න නෙවෙයිනෙ”

අවසානයේ රියැදුරා කථා කරයි. ඔහු ඒ කියන්නේ සියළු දුෂ්කරතා ගැන කල්පනා කර බලාය මම සිතමි. වාහනය වතුරේ නතර වී නම් වැඩිම වගකීම ගත යුතු වන්නේ ඔහුය.

යෝජනාවට පක්ෂව ඡන්ද දෙකයි.(නිශාන්ත, රියැදුරා) විපක්ෂව එකයි. (සුජීව) ප්‍රකාශ නොකළ ඡන්ද සංඛ්‍යාව එකයි. (මම!) යෝජනාව වැඩි ඡන්ද එකකින් සම්මත වේ. රියැදුරා four wheel drive පණ ගැන්වීම ඇතුළු ගත හැකි සියළු ආරක්ෂක උපක්‍රම ගෙන ඇක්සලරේටරයට පා තබයි.

අපි නේරංජනාව තරණය කරමු. යන්නේ සිව් රෝදයකද බෝට්ටුවකද හිතා ගන්නට බැරිය. බොර වතුර මැදින් අපි සීරුවෙන් ඉදිරියට ඇදෙමු. අවස්ථා දෙකකදී තත්පර කීපයකට ඩෑෂ් බෝඩ් එකේ සියළු එළි දැල් වේ. කල්පයක් සේ හැඟුණු මිනිත්තු කිහිපයකට පසුව අපි අනෙක් ඉවුරට සැපත් වෙමු.

“ඩෑෂ් බෝඩ් එකේ ලයිට් පත්තු වෙච්චි විදියට මම නම් හිතුවෙ බබා හම්බ වුණා කියල” මම කියමි.

“බොනට් එකට උඩින් වතුර ගියාම එහෙම වෙනවා” රියැදුරා කියන්නේ ගාණක් නැතිවය.

මේ අපි එරාවුර් මඩකලපු මාර්ගය ඔස්සේ ජලයෙන් යටවූ මඩකලපුවට පිවිසි හැටිය.

2011 ජනවාරියේ මා සිටියේ ගෙදරය. නියත රැකියාවක් නැතිවය. වැඩ ටිකක් තිබුණත් අළුත් අත්දැකීමකට මම කැමැති වීමි. ත්සුනාමියට පසුව වූ දරුණුම ස්වභාවික ව්‍යසනයට නැඟෙනහිර හා උතුරු මැද පළාත් ගොදුරුව ඇතිය ඇසූ විට එහි යන්නට මට ක්ෂණික ආසාවක් මතුවූයේය. මම සර්වෝදය මහ ලේකම් ආචාර්ය වින්‍යා ආරියරත්නට කතා කළෙමි.

“ඩොක්ට, මම ගෙදරට වෙලා නිකං ඉන්නෙ. මගෙන් ගන්න පුළුවන් වැඩක් ඇතිනම් ගන්න.”

“චානුක කතා කරපු එක හොඳයි. අපේ වෙහිකල් එකක් යනවා තව ටිකකින් රිලීෆ් මැටීරියල් ටිකකුයි ටීම් එකකුයි අරගෙන. ඒ ගොල්ල එක්ක ගිහින් මට සිටුවේෂන් රිපෝට් එකක් දෙන්න. එතකොට අපට තව කරන්න ඕනැ මොනවද කියල තීරණය කරන්න පුළුවන්. මං ඔයාව පික් කරන්න කියන්නම්” ඔහු කීවේය.

මා ඒ ගමනට එක්වූයේ එසේය.

මේ ගමන ගැන මා යළි සටහනක් නොතැබිය යුත්තේ ඒ කාලයේදීම ලක්බිමට ලියූ කෙටි ලිපියක් ඇති නිසාය. එයයි පහත පළ වන්නේ.

A5 මාර්ගය දින දෙකක් ජලයෙන් යටව තිබී වාහන ගමනාගමනයට විවෘත කරන ලද්දේ අප එහි ළඟාවූ දින උදෑසනය. මේ ඈත සිට ගහකොළ ගංවතුරට ගසාගෙන විත් තිබුණු අයුරුයි.

සතුරුකොණ්ඩාල් වලට කිලෝමීටරයකට පෙර

ජලයෙන් යට වූ මඩකලපු නගරය

ජලයෙන් යට වූ මඩකලපු නගරය

මඩකලපුව "කලපුව" තරණය කිරීම

ව්‍යසනයේම පාර්ශවයක් වී ව්‍යසනය දැකීම

චානුක වත්තේගම

ස්වාභාවික ව්‍යසනයක් දුරින් සිට නැරඹිය නොහැකිය. ස්වාභාවික ව්‍යසනයක් සැබෑ ලෙස දැකිය හැක්කේ එහි පාර්ශවයක් වෙමින්ම පමණෙකි.

ගල් ඔය මිටියාවතෙහි සිටියදී ගංවතුරකට කොටු වීමෙන් තමන් ලද අත්දැකීම් ගුණදාස ලියනගේ විසින් ‘ගුවනින් ගිය ගොඩයා’හි විස්තර කරනු ලදුව මා කියැවූයේ බාල අවදියේය. ජනවාරි දහවැනිදා සිට දොළොස්වනදා තෙක් මඩකලපුවෙහි මා මැදිව සිටියේ එවැනිම ගංවතුරකටය. එකම වෙනස මා මේ ගංවතුරට කොටුවූයේ සිය කැමැත්තෙන් වීමය. මගේ ඉල්ලීමකට කන් දීමක් වශයෙන් ස්වකීය සහන සේවා වැඩ පිළිවෙළකට ස්වේච්ඡා සේවකයකු සේ මා ඇතුළු කොට ගත්තේ සර්වෝදයයි. අපේ ගමනාන්තය වූයේ ගංවතුරින් දැඩිම පීඩාවට ලක්වූ මඩකලපුව දිස්ත්‍රික්කයයි.

දින කිහිපයකට පෙර නාය යෑම් වලින් මහ මඟ මත ගොඩ නැඟී ඉතා මෑතකදී ඉවත් කළයි සිතිය හැකි පස් කඳු හා කඩා වැටුණු ගස් අතුරින් රජමාවතෙහි මැදියම් රැයෙහි ඉදිරියට ඇදුණු අප රිය පදියතලාවෙහි මඳ ඉසඹුවෙකට නතර වූයේ පසුදා පාන්දර තුනට පමණය. ඒ දහවැනිදා වන විට ගංවතුර ගලා යට නොවී ඉතිරිව තිබූ එකම මාර්ගය වූ ‘ඒ5′ ඔස්සේ මහඔය, එරාවූර් හරහා මඩකලපුවට ළඟා වීමටයි. අපට ආරංචි වූ හැටියට මඩකලපුවට පිවිසිය හැකි ප්‍රධාන මාර්ගය ඒ වන විට මනම්පිටිය පාලම මත අඩි තුනෙකට වඩා ඉහළට ගොඩ නැඟුණු ජල කඳෙකින් යටව තිබුණේය.

ජනවාරි දහ වැනිදා මඩකලපුව නගරය ගොඩබිමින් සම්පූර්ණයෙන්ම වෙන්ව දූපතක්ව තිබුණේය කීම අතිශයෝක්තියක් නොවේ. සීතාණ්ඩි සිට එරාවුර් මඩකලපු ප්‍රධාන මාර්ගය කිලෝමීටර් හතරක් අඩි තුන හතරක ගැඹුරකට ජලයෙන් යටව තිබුණේය. අතුරු මාර්ග වලින්, පැය තුන හතරක වෙහෙසකින් අප නගරයට පිවිසුණේ අඩි තුනෙක පමණ ගැඹුරක කෙටිදුර සඳහා ගමන් කළ ජීප් රථය පැදවීමෙන් පසුවය. සියළු සැපැයුම් මාර්ග අවහිරව තිබුණු අතර රජයට සහන සේවා ගෙන ඒමට සිදුවූයේ ගුවන් මාර්ගයෙනි.

වචන වලට නැඟිය නොහැකි මා දුටු ව්‍යසනයක අන්දරය මේ පින්තූර වලට කියන්ට ඉඩ දීම වඩා සුදුසුය.

ඊට එක් කළ හැක්කේ මඩකලපු වැසියන් අත්දුටු ගංවතුර ව්‍යසනය මොනම ආකාරයෙකින් වත් අපට කොළඹ සිට අවබෝධ කළ නොහැකි වූ විඳිය නොහැකි වූ අත්දැකීමක් වූ බව පමණෙකි. ජනවාරි අට වැනිදා හෝ නව වැනිදා පටන් අවතැන් වූවන්ට සහන ලබාදීමට විධිමත්ව සංවිධානය වූ වැඩ පිළිවෙලක් ජනවාරි දොළොස්වනදා මා මඩකලපුවෙන් නික්මෙන තෙක්ම දකින්ට නොලැබුණේය. අපි දොළොස්වැනිදා උදයේ ධාරානිපාත වර්ෂාව මධ්‍යයේ මඩකලපු කලපුවේ එක් පසෙක සිට කලපුව හරහා අනෙක් පැත්තට ආහාර ද්‍රව්‍ය, පානීය ජලය හා අනෙකුත් අත්‍යාවශ්‍ය ද්‍රව්‍ය සේම සෞඛ්‍ය පහසුකම් ලබා දීම සඳහා වෛද්‍ය කණ්ඩායම් ගෙන යන මෙහෙයුමක කොටස්කරුවෝ වීමු. කලපුව පිරී ඉතිරී ගොස් ඒ මැදින් ගමන අතිශය අන්තරාකාරී වූ නිසාද, මහ වැසි මැද ඒ කළ නොහැකි වූ බැවින්ද මේ සියළු කටයුතු කළ හැකි වූයේ බෙහෙවින් මන්දගාමීවය. මේ ත්සුනාමියට පසු අප ක්‍රියාත්මක වූවාට වඩා ඉතා සෙමෙනි. අවසානයේ වෛද්‍ය කණ්ඩායමට තම මෙහෙවර අතරමඟ නිමාකොට හැරී යන්ට සිදුවූයේ මහ වැසි ඔවුන්ගේ කටයුතු මුළුමනින්ම අඩාල කළ හෙයිනි.

උතුරු, නැඟෙනහිර හා උතුරු මැද පළාත් මුහුණ දුන් මේ ගංවතුර ව්‍යසනය ත්සුනාමියෙන් පහු අපේ රටේ ඇතිවූ භයානකම ස්වභාවික ව්‍යසනයය මම සිතමි. එය ත්සුනාමියෙන් වෙනස් වූයේ මරණ සංඛ්‍යාවෙන් පමණය. අවතැන් වූවන් සංඛ්‍යාවෙන් හා විනාශ වූ දේපොළ වලින් මේ ගංවතුරද ත්සුනාමි හා කරට කර සිටියේය. ත්සුනාමියෙහිදී මෙන් නොව සහන සේවක කණ්ඩායම් වලට මුහුණ දෙන්ට දිගින් දිගටම වර්ධනය වෙමින් පවතින ව්‍යසනයකටය. උදාහරණයක් හැටියට අපට කොළඹ එන්ට වේද නොවේද දොළොස්වැනිදා උදයේත් අපි නොදැන සිටියෙමු. මොහොතක එළියක් නැතිව පාන්දර සිට වැසි වැටුණු අතර ගංවතුර මට්ටම් ඉහළ යමින් පැවැතිණි. අප යද්දී ජලයෙන් යට නොවී තිබුණු එරාවුර් නගරය එද්දී යටවී තිබිණි. ඒ අවස්ථාවෙහි පිට නොවූයේ නම් අප තවදුරටත් මඩකලපුවෙහි සිරවනු ඇති බව නිසැකය. මේ දින කිහිපය තුළ මරණ සංඛ්‍යාවෙහිද ඍජු නැඟීමක් දැකිය හැකි වූයේ සීතටත් අයහපත් කාලගුණයටත් වඩා වෛද්‍යාධාර ලැබීම් පමාවීමෙන්ය සිතමි. බොහෝ ගම් වලට වෛද්‍යාධාර තියා ආහාර පවා ගෙනයායුතු වූයේ අඩි තුනක් හතරක් ජලයේ බැස ගෙනය.

අවතැන් කඳවුරු වලදී මට මුණගැසුණු මඩකලපු වැසියන් කැඩිච්ච සිංහලෙන් කීවේ, වැසි ජල ගැලීම් මඩකලපුවට සුලබ වුවද, මෙවන් විපතක් අත්දුටු පළමු වතාව මේ බවය. ඔවුන්ගේ ලොකුම ප්‍රශ්නයක්ව ඇත්තේ මේ අවසාන වතාවද නැතොත් ඉදිරියේදී වඩා සුලබව ඇති විය හැකි ව්‍යසන රැල්ලක පළමුවැන්නද යන්නය. ඊට දිය හැකි පිළිතුරක් මා සතුව නොවේ.

ඡායාරූප: සර්වෝදයෙනි.

_______________________________

මේ අප ඒ ගමනෙන් තවත් ප්‍රයෝජනයක් ගෙන විදේශවලින් ආධාර රැස් කිරීම පිණිස නිර්මාණය කළ වීඩියෝවකි. හදිසියේ පෙර සූදානමකින් තොරව කළ එකක් නිසා “ප්‍රොෆෙෂනල් වැඩක්” නොවේ. මෙහි සංස්කරණය සිදුවූයේ විදේශිකයන් කිහිපදෙනකු අතින් නිසා තහවුරු නොකළ දත්ත කිහිපයක් ඊට ඇතුළත්ව ඇත. ගංවතුර නිසා බිම් බෝම්බ තර්ජනයක් ඇති වී තිබේය කීම ඔවුන් The Sunday Leader පුවත්පතින් උපුටා ගත් එබඳු තහවුරු නොකරන ලද ප්‍රකාශයකි. අප විසින් ලබා දුන් දත්තයක් නොවේ. (මඩකලපුවේ එබඳු තත්ත්වයක් නොවීය.) මගේ ඉල්ලීම පරිදි කතන්දර විසින් මෙම වීඩියෝව තම බ්ලොග් එකෙහි පළ කරන ලද අතර ඊට මගේ ස්තුතිය හිමිවේ.

25. මහ බැංකුවේ සැම්සන්ගෙ කතන්දර (ඒ වාගෙ පුර්ෂයො අද කාලේ නෑහ්!)

මහ බැංකුවෙ ඔස්කාගෙ කතන්දර සටහනට හොඳ ප්‍රතිචාර ලැබුණා කියමුකෝ. කවුදෝ pdf කරලා මහ බැංකුව තුළ විසරණය කරපු ඊ-මේල් එකක් සැලකිය යුතු පිරිසක් කියවා තිබුණා. මොකද කථා නායකයා ජනප්‍රිය චරිතයක්නෙ. පහුගියදා දේශනයකට සවන් දෙන්නට ආපහු බැංකුවට ගියාම ඒ ගැන ගොඩාක් දෙනෙක් මතක් කළා. මා ප්‍රශ්නයක් අහන්න නැඟිට්ටාමත් කට්ටියට හිනා යනවා. “ඔස්කා”ව මතක් වෙලා.

අද කියන්න යන්නෙත් ඒ වගේම ජනප්‍රිය චරිතයක් ගැන. වෙනසකට මේ ලිපිය මුලින් අදාළ පුද්ගලයාගෙ නමින් ලියලාත් පසුව වෙනස් කළා කවුරුන් හෝ වරදවා වටහා ගනී කියලා. අනේ, නමින්ම ලිව්වේ අගෞරවයකට හෙම නෙවෙයි. මේ මා මහ බැංකුවේ සේවය කරද්දී ඉතාම ගරු කළ කිහිප දෙනා අතරින් කෙනෙක්. නමින්ම ලියන්නද කියලා ඔහුගෙන් ඇහුවා නම් ලැබෙන පිළිතුර මේකයි කියලා මට සහතිකයි.

“ඔන්න ඔහෙ ලියල දාන්න. චානුක දන්නවනෙ මම කෙළින් කතා කරන, හැංගි හැංගි වැඩ නැති මනුස්සයෙක් කියල”

ඒ වුණත් ඔහු මේ සටහන තුළ සිටිනවා නිර්නාමිකව.

සැම්සන් මහත්තයා මට ජීවිතයේ හමු වූ අවංකම නිලධරයෙක්. මා හඳුනා ගන්නා කාලෙ ඔහු එකල මහ බැංකුව යටතේ පැවැති චෙක් පත් නිෂ්කාශනාගාරයෙ ජ්‍යෙෂ්ට නිලධරයෙක් හැටියට තමයි වැඩ කළේ. තේරෙන බාසාවෙන් කිව්වොත් Cheque Clearing- House එකේ. වයස 50-55 විතර. ඔහු තරම් චෙක් ගැන දන්නා කෙනෙක් තවම මට හමු වී නැහැ. ඇවිදින විශ්වකෝෂයක්. මා චෙක්පත් ගැන දන්නා දේවල් වලින් 10% ඉගෙන ගත්තේ දහයෙ පන්තියෙදි වාණිජ විෂයට. ඉතිරි 90% ඉගෙන ගත්තේ සැම්සන් මහත්තයා ගෙන්.

“හරියට බැලුවොත් A/C Payee කියන රේඛණයේ කිසිම නෛතික වලංගුතාවයක් නැහැ” සැම්සන් දවසක කිව්වා.

“ඒ කොහොමද?” මා ඇහුවා. මොකද මගේ නමට A/C Payee කියලා රේඛණය එන චෙක් එකක් වෙන කෙනෙකුගේ ගිණුමකට දැම්මොත් ඒක ප්‍රතික්ෂේප වෙනවා අනිවාර්යයෙන්ම. ලංකාවෙ විතරක් නෙවෙයි, ලෝකෙ කොහෙත් එහෙමයි.

“A cheque is an order you give to your bank. How can you order the receiver’s bank?”

 සැම්සන් චෙක් ගැන කොයිතරම් ගැඹුරට කල්පනා කර තියේද කියා තේරුම් ගන්න මේ උදාහරණයම වුණත් ඇති.

 සැම්සන් අපේ දෙපාර්තමේන්තුවේ වාර්තාවකටත් හිමිකරුවෙක්. එක සැරේ කාර් හයක් හප්පලා. කාර් හයක් හප්පලා ඩැමේජ් කරන එක ලේසි පාසු වැඩක්ද? මේ සිද්ධිය වුණේ ලංකා බැංකු ගොඩනැඟිල්ලෙ රථ ගාලෙදි, සැම්සන් පළමු වතාවට තමන්ගේ auto gears සහිත වාහනේ එළවපු දවසෙ.

කොයි තරම් අවංක වුණත්, විශාරදයෙක් වුණත් සැම්සන්ටත් දුර්ලවතා දෙකක් තිබුණා. (නැත්නම් මේ කතන්දරේ මෙතැන නෑනෙ.) එකක් ඔහු කුකුල් කේන්තිකාරයකු වීම. දෙක, මෙහෙම කේන්ති ගියාම දෙයියන්නාන්සෙට වුණත් කියන දේ මූණටම කීම.

ඔන්න කණිෂ්ඨ නිලධරයකු කාලේ (ඒ කියන්නෙ මා ඔහු දැන ගන්නටත් වසර දහ පහළොවකට ඉහත) සැම්සන්ට විදේශ සම්මන්ත්‍රණයකට සිංගප්පූරුවට යන්න ලැබෙනවා ලොක්කාත් එක්කම. දැන් කොහොම වුණත් මේ යුගයෙ මහ බැංකුවෙ ලොක්කන් හා පොඩ්ඩන් අතර පරතරය අනෙක් රාජ්‍ය ආයතනයන්හි වගේම විශාලයි. කොතැනදී වුණත් ඉහළ නිලධරයාට ගරු කළ යුතුයි. දෙපාර්තමේන්තු ප්‍රධානියා එක්ක ඉන්න කොට ඔහු කියන දෙයක් මිස තමන්ට කැමැති දෙයක් කරන්න බැහැ. ඒ හන්දා දවසක හවස ලොක්කා සැම්සන්වත් ඇදෙගෙනම යනවා මොහොමඩ් මුස්තාෆා එකට ගෙදර ගෙනියන්න බඩු ටිකක් ගන්න.

ලොක්කාගෙ නම සමරසිංහ කියමුකො. (අන්වර්ථ නාමයක්) ඔහු තනිව තීරණයක් ගන්න බැරි (indecisive) චරිතයක්. බැංකුවෙ වැඩ වලට විතරක් නෙවෙයි, පිටතත් එහෙමයි. හැම එකටම second opinion එකක් ඕනැමයි.

දැන් දෙන්නා මුස්තාෆා එකේ බිම් මහලෙ සාරි තෝරනවා. හරියටම කිව්වොත් ලොක්කා සාරි තෝරනවා, සැම්සන් බලාගෙන ඉන්නවා.

“සැම්සන්, මේක කමලට හොඳයිද බං?” ලොක්කා අහනවා. කමලා කිව්වෙ ලොක්කාගෙ බිරිඳ.

“ඔව් මිස්ටර් සමරසිංහ හොඳ ඇති.” (ඒ නැතුව සැම්සන් වෙන මොනවා කියන්නයැ.)

“නෑ බං කමල මේ පාටට කැමැති වෙන එකක් නෑ”

“ඔව් මිස්ට සමරසිංහ එහෙම වෙන්න ඇති”

දැන් ලොක්ක තව සාරියක් ගන්නවා.

“සැම්සන්, මොකද කියන්නෙ මේක කමලට හොඳද?”

“ඔව් මිස්ටර් සමරසිංහ හොඳ ඇති.”

“නෑ බං කමල මේ පාටට කැමැති වෙන එකක් නෑ”

“ඔව් මිස්ට සමරසිංහ එහෙම වෙන්න ඇති”

………………

………………

ඔය විදියට එකම දෙබස් ඛණ්ඩ ටික තුන් හතර සැරයක්ම පුනරුච්චාරණය වුණා. දැන් සැම්සන්ට ෆ්ලවර් ජම්ප් වෙලා ඉන්නෙ. ඇයි මේක මළ කරදරයක් වෙලානෙ. අර හාමුදුරුවො බණ කියනකොට වගේ හැම එකකටම “එහෙයි” කියන්න වෙලා.

ලොක්කා තව සාරියක් අතට ගත්තා.

“සැම්සන්, මේක කමලට හොඳයිද බං?”

ඔන්න සැම්සන්ට රතු ඉර පැන්නා.

“තමුසෙගෙ ගෑනි ගැන තමුසෙ දන්නෙ නැත්නම් ඕයි, මමද දන්නෙ?”

ලොක්කා සිංගප්පූරුවෙ ඉඳන් සියළුම වැඩ කටයුතු අහවර කරලා ආපහු ලංකාවට එනකල්ම සැම්සන් එක්ක වචනයක් වත් කතා නොකළ බවයි ආරංචිය. ලංකාවට ආවයින් පස්සෙත් සමාව දීල තියෙන්නෙ දෙතුන් සැරයක් සමාව ඉල්ලලා දෙපාර්තම්න්තුවේ අනෙක් අයත් බැගෑපත්ව ආයාචනා කළායින් පස්සෙ. සැම්සන්ට සමාව ඉල්ලන්න කියලා බල කළෙත් දෙපාර්තමේන්තුවෙ යාළුවොම තමයි. නැතුව රස්සාව නැති වුණත් සැම්සන් දෙපාර්තමේන්තු ප්‍රධානියාටවත් නැවෙන පුද්ගලයෙක් නෙවෙයි.

කලාතුරෙකින් ඔහොම වුණාට සැම්සන් යාළුවන්ට ඕනෑම උදව්වක් කරන්න කැමැති, ස්ථානෝචිත ප්‍රඥාවකින් යුතු කෙනෙක්. නවකයකු හැටියට මාව අමාරුවේ වැටෙන්නට ගිය අවස්ථා වලදී ඔහු විසින් බේරාගත් අවස්ථා කිහිපයක් තියෙනවා. මේ එයින් එකක්.

මට මතක හැටියට ඒ මහ බැංකුවෙ අධිපති තුමා එක්ක දෙපාර්තමේන්තු හමුවක්. සමහර විට මේ වගේ මීටින් හරිම කම්මැලි වැඩක්. සැම්සන් තමයි ප්‍රසන්ටේශන් එක කරමින් හිටියේ. ඔහුටත් තමන් කැමැති විෂයයක් ගැන කතා කරන්න ගියාම කවුරුත් අහගෙන ඉන්නවාද නැද්ද ගැටළුවක් නෑ. ඔහේ කියවාගෙන යනවා. අපිත් ඉතින් කය මීටිමේ තියල හිත ලෝකෙ වටේ යවන එක තමයි කාරිය.

අධිපතිතුමා නම් මේ වගේ අවස්ථා භාවිතා කළේ වෙන වැඩකටයි. මොකද ඔහුට අපට වගේ හැන්දෑවෙ පහට පොත අස්සන් කරලා ගෙදර යන්න බැහැ. රෑට පාටි, භෝජන සංග්‍රහ වලට සහභාගි වීමත් රාජකාරියෙම කොටසක්. ඒ මදිවාට ඒ කාලෙ ජනාධිපති චන්ද්‍රිකා මැඩම් එක්ක වැඩ කරන්න ගියාම රැයක් දවාලක් නෑ. කීයට හරි එනකල් බලාගෙන ඉන්න ඕනැ. කවදාවත් වෙලාවට ආපු කෙනෙක්යැ. ඉතින් ඔය විදියට රෑට අහිමි වෙන නින්ද පොඩ්ඩක් ලබා ගන්න තමයි මේ කාලෙ අධිපති ඒ. එස්. ජයවර්ධන මහත්තයා භාවිතා කළේ. වැඩි වෙලාවක් නෙවෙයි මීටිමක් මැද්දේ මිනිත්තු තුන හතරක කුකුළු නින්දක්. මේකෙන් කාටවත් හිරිහැරයක් නොවුණා වගේම කවුරුත් ඒකෙ වැරැද්දක් දැක්කෙත් නෑ.

එදත් මීටිම පොඩ්ඩක් නෙවෙයි හොඳටම බෝරිං හන්දා ගවනර් පොඩි කුකුළු නින්දක හිටියේ, සැම්සන් ඔහේ කතා කරගෙන ගියා.

මාත් හිටියෙ පුදුම කම්මැලිකමකින්. ඒත් මට නිදාගන්න බෑනෙ. ඉතින් ඔහේ කාලෙ කන්න අතේ තිබිච්චි බෝල්පොයින්ට් පෑනයි රබර් පටියකුයි එහාට මෙහාට කරකවා කරකවා හිටියා. මේක ඉතාම නරක පුරුද්දක්. අප කල්පනා නොකළාට ප්‍රතිඵල භයානක වෙන්න පුළුවන්.

එක පාරටම රබර් පටිය ගැස්සිලා පෑනේ කොපුව (විල්ල) ඉගිල්ලුනා.

මර්ෆිගේ නියමයක් තියෙනවා A falling body always rolls to the most inaccessible spot. කියලා. මටත් වුණු දේ මීට සමානයි. විල්ල ගිහිලා වැටුණා වැටෙන්න පුළුවන් නරකම තැනෙකට. දැන් ඒක මේසේ අනෙක් පැත්තෙ වාඩිවෙලා හිටිය අධිපතිතුමන්ගේ ඉස්සරහ තිබුණු වතුර වීදුරුවෙ පාවෙනවා. (එක අතකට ඒක හොඳයි. තව ටිකක් හයියෙන් ගියා නම් අධිපතිතුමාගෙ නළලෙ වැදෙන්නත් තුබුණා මිසයිලයක් වගේ.)

අමරානන්ද සෝමසිරි ජයවර්ධන මහතා - අධිපති, ශ්‍රී ලංකා මහ බැංකුව (1995-2004)

කාමරේ වෙච්චි දේ හිතා ගන්න පුළුවන්නෙ. නියෝජ්‍ය අධිපතිතුමායි, විධායක අධ්‍යක්ෂතුමායි රවනවා මාව බැල්මෙන් දවා අළු කරන්න වගේ. අපේ දෙපාර්තමේන්තුවේ අධ්‍යක්ෂතුමිය ඈත ඉඳන් අතින් මොනවාද කියන්න හදනවා පැහැදිළි නෑ. ඒ අස්සෙ අපේ උන් ටික අතින් කට වහ ගෙන හිනාවෙනවා. අධිපතිතුමා තාම නිදි. ඇහැරෙන්න කලින් කුමක් හෝ කළ යුතුයි. ඒත් කාටවත් සිහි නෑ මොකක් කරන්නද කියලා.

අධිපතිතුමා ඇහැඇරලා, වීදුරුවෙ පාවෙන විල්ල දැකලා “How this came to my glass?” ඇහුවනම් මට විතරක් නෙවෙයි හැමෝටම බඩු බනිස් තමයි. මොකද බොරු කියලා අන්දන්න පුළුවන් කෙනෙක් නෙවෙයි ඒ. එස්, ජයවර්ධන මහත්තයා කියන්නේ. කවුරු හරි බොරු කියනවා කියල හිතුන නම් ප්‍රශ්න හැටක් හරි අහල ඇත්ත හොයා ගන්න සූරයා. ඇත්ත හොයා ගන්න කල්ම ප්‍රශ්න අහනවා.

ඔන්න ඔය වෙලේ තමයි සැම්සන් මගේ ගැලවුම්කාරයා වුණේ.

මතකයිනෙ සැම්සන් එවෙලෙ හිටියෙ ප්‍රසෙන්ටේශන් එක කරමින් කියලා. ඔහු අතට ගත්තා කිට්ටුවක තිබුණු වෙන නොඉඳුල් වතුර වීදුරුවක්. කතාවෙ ස්වරයේ හෝ වේගය පොඩ්ඩක් වත් වෙනස් නොකර කාමරේ ඇවිදින්න පටන් ගත්තා. දේශකයාට ඉතින් කාමරේ ඇවිදින්න බාධාවක් නැහැනෙ. නීතියක් නෑනෙ එක තැනම ඉඳගෙන කතා කරන්න ඕනැ කියල.

අධිපතිතුමා කිට්ටුවට ආව විතරයි, එකපාරටම වීදුරු දෙක මාරු කළා. දැන් විල්ල තියෙන වීදුරුව ඔහුගෙ අතේ. පුදුමෙ කියන්නෙ මේ සියල්ල කළේ කතාවෙ ස්වරය හෝ වේගය පොඩියක් වත් වෙනස් නොකර.

අධිපතිතුමන් ඇස් ඇරියෙ හරියටම ඊට තත්පරයෙන් කොටසකට පසු කියල කියන්න පුළුවන්. හැබැයි එතකොට සැම්සන්ගෙ මිෂන් එක ඉවර වෙලා අහවරයි.

දැන් කාමරේ ඉන්න එවුන්ට බකස් ගාල හිනා යන තරමට. අමාරුවෙන් හිනාව තද කරගෙන ඉන්නෙ. ඒත් අධිපති තුමා ඉස්සරහ හිනා වෙන්න බෑනෙ. කට්ටියම බැරෑරුම් පෙණුමක් ආරූඪ කරගෙන හිටියා. අධිපතිතුමන්ටත් තේරුණා මොකක් හරි වුණා තමයි කියලා. ඒත් විමසන්න තරම් දෙයක් නෑ. සැම්සන් දිගටම ප්‍රසන්ටේශන් එක කළා. නොන් ස්ටොප්.

(සැම්සන් මේ ආදර්ශයෙන්ම පෙන්නුවේ වැදගත් දෙයක්. කණ්ඩායමක පොඩි එකෙක් අමාරුවේ වැටුණාම තමන් අවදානමක් අරගෙන හරි ගොඩ දාන එක ජ්‍යෙෂ්ටයන්ගේ වගකීම. එතකොට තමයි “ටීම් ස්පිරිට්” එකක්, කණ්ඩායම් හැඟීමක් ඇතිවෙන්නේ. සැම්සන් එහෙම කළායින් පස්සෙ ඔහු කියන කිසිම වැඩක් මට ප්‍රතික්ෂේප කරන්න බැහැනෙ.)

මහ බැංකුවෙන් අයින් වුණාට පස්සෙ මගේ මානුෂික සම්බන්ධතා බොහොමයක් බිඳ වැටුණා. සැම්සන්ගේ මරණය මා දැන ගත්තෙ පසුව අශෝක හඳගම හමු වෙන්න ගිය වෙලාවක දැන්වීමකිනුයි. ඒ මා සැබැවින්ම දුක් වූ දවසක්.

 සැම්සන්ගැන කියන කොට මට මතක් වෙන්නේ ‘කවුද බෝයි’ ගීතය.

ඒම තමයි ඒ කාලෙ වීර පුර්ෂයෝ
ඒ වාගෙ පුර්ෂයො අද කාලේ නෑහ්.

24. ගෝඨාභය රාජපක්ෂ මහතා නිදහස් ලංකාවේ බිහිවූ විශිෂ්ඨතම රජයේ නිලධරයාය.

(මේ ලිපිය ලිවූයේ මැයි දහ අට වැනිදා යුද්ධයේ නිමාවේ දෙවැනි සැමරුමට සමගාමීව පළ කරනු පිණිසය. එහෙත් ඒ වන විට මා දරණ තනතුර අනුව එවැන්නක් මගේ නමින් පළ වීම නොහොබී. එනිසා මේ ලිපිය වෙනස් කිරීම් කිහිපයකින් පසුව අද, මැයි පස් වැනිදා, පළ කරමි. මේ ලිපිය ලියන්නේ පුරවැසියකු සේ රජයේ විශිෂ්ටතම නිලධරයකුගේ සේවය ඇගැයීම පිණිසය. ඔහු එවැන්නක් බලාපොරොත්තු නොවන බව දනිමි.)

කුරුක්ෂේත්‍ර යුද්ධයට මොහොතකට පෙර අර්ජුනගේ සිතෙහි අතිශයින් සාධාරණ ගැටළුවක් මතුවේ. තව මොහොතකින් තමන් මුහුණට මුහුණ ලා සටනට එළඹෙනු ඇත්තේ තම ලේ ඥාතීන් සමඟය. තමන් අතින් මිය යනු ඇත්තේ නෑකමින් මී-මුත්තා වන භීෂ්මය. තමන් මිහි මත දක්ෂතම දුනුවායා බවට පත් කළ ආදරණීය ගුරුවරයා ද්‍රෝණය. මිතුරා අශ්වතමය. ඥාති සහෝදරයන් සිය දෙනාය. යුද්ධය මේ මහා ඥාති සංහාරය සාධාරණීකරණය කරන්නේද? ඔහු මේ උභතකෝටිකය යොමු කරන්නේ තම රථාචාර්යයා වන ක්‍රිෂ්ණාටය.

අර්ජුනගේ ප්‍රශ්න හා ක්‍රිෂ්ණා අර්ජුනට දුන් දීර්ඝ පිළිතුරුය අප භගවත් ගීතාව නමින් අද හඳුනා ගන්නේ.

මහාභාරත විශාරදයකුද, හින්දු බැතිමතකුද වූ මා මිතුරු ජයන්තන් ක්‍රිෂ්ණා අර්ජුනට දුන් අවවාදය මෙසේ වැකි සතරෙකට ගොණු කළේය.

Whatever happened has happened well
Whatever happening is happening well
Whatever will happen will happen well
Do your duty and leave the rest in my hands

සිදු වූ සියල්ල යහපතට සිදුවිය.
සිදුවෙමින් පවතින සියල්ල යහපතට සිදුවෙමින් පවතී.
මතු සිදු වන සියල්ල යහපතට සිදුවනු ඇත.
ඔබේ යුතුකම කරන්න. ඉතිරිය මා බලා ගන්නම්.

ව්‍යංගය ඉවත්කරන ලද්දේ නම් ක්‍රිෂ්ණාගේ ප්‍රකාශයේ හරය මෙසේය.

ධර්මය හා අධර්මය අතර යුද්ධයකදී අන් සියළුම කාරණා අවැදගත්ය; ධර්මය වෙනුවෙන් ඔබේ යුතුකම කරන්න. අන් කිසිම දෙයක් ගැන සිතන්නට එපා.

ප්‍රකාශ කළද නොකළද වසර පහකට මත්තෙන් ආරක්ෂක ලේකම් ගෝඨාභය රාජපක්ෂ මහතාගේ සිතිවිලි ධාරාවන් ගමන් කරන්නට ඇත්තේ මීට සමාන මඟෙකය සිතමි.

ගෝඨාභය රාජපක්ෂ නම් චරිතය මහාභාරතය තුළින් මා දකින එකම තැන මෙය නොවේ.

යුද ශිල්ප පුහුණුවෙහි යම් අවස්ථාවෙක ද්‍රෝණ පංච පාණ්ඩවයන්ට ඉලක්කයට විදීම උගන්වයි. ඉලක්කය ඈත තුරු හිසෙක ඉන්නා ගිරවෙකි.

මුල් අවස්ථාව ලැබෙන්නේ වැඩිමහල්ලා වන යුධිෂ්ඨිරටය.

“අර බලන්න” ද්‍රෝණ ඔහුට ඉලක්කය පෙන්වයි. “තොපට කිමෙක්ද පෙනෙන්නේ?”

“ගහක්, ගහේ අතු, කොළ, ගෙඩි, ඒ ගහේ ඉන්නා ගිරවෙක්…”

“එපමණද?”

“නෑ. ඊට පස්සෙන් අහස පෙනෙනවා, වළාකුළු පෙනෙනවා…”

ද්‍රෝණ ඔහු විදීම නවතා, දෙවැන්නා භීම කැඳවයි. භීමගෙන් ලබෙන්නේද ඊට සමාන පිළිතුරෙකි.

තෙවැන්නා අර්ජුනය.

“අර්ජුන, තොප දකින්නේ කිමෙක්ද?”

“මට පේනවා ගිරවකුගේ හිසක්…”

“හොඳට බලන්න. වෙන මොකවත් පේනවාද කියා”

“නැහැ. මට පේන්නේ ගිරවාගේ හිස පමණයි”

ද්‍රෝණ අර්ජුනට විදින්නට අණ කරයි. එක ඊතලයෙන් ගිරවා මැරී වැටේ.

උතුරේ යුද්ධය සම්බන්ධයෙන් ගෝඨාභය රාජපක්ෂ ප්‍රවේශයද මෙබඳුය. ඉලක්කය දුටු පළමුවැන්නා ඔහු නොවේ. ඉලක්කය ගත් පළමුවැන්නාද ඔහු නොවේ. එහෙත් අහක ඇති ගස්, කොළ, අහස යනාදියෙන් අනෙකුන්ගේ අවධානය බිඳී තිබුණේය. ගිරා හිස පමණක් දුටු ගෝඨාභයගේ ඉලක්කය හරි ගියේය.

ගෝඨාභය රාජපක්ෂ නම් තනි මිනිසා තුළ අර්ජුන හා ක්‍රිෂ්ණා නම් චරිත ද්වයම ජීවත් වීද? ඉතිහාසය විසින් මීට පිළිතුරු සපයා ඇත්තේය.

මම කිසි දිනෙක ගෝඨාභය රාජපක්ෂ මහතා හමුව කතා බහ කොට නැත්තෙමි. අඩු තරමින් රූපවාහිනියෙන්, පුවත්පත්වල ඡායාරූප වලින් හැරුණු විට දැක නැත්තෙමි. නමුත් ඔහුගේ කතාව නොකියා මගේ පරම්පරාවේ කිසිවකුගේ කතාව කිව නොහැකිය. මේ නොදුටු මිනිසා අපේ ජීවිත වලට කොට ඇති බලපෑම අප දන්නා හඳුනන, දිනපතා මුහුණට මුහුණ හමුවන බොහෝ දෙනා කර ඇති බලපෑමට වඩා වැඩිය. උදේ බත්මුළ අතින් ගෙන, කුඩා දුවගේ පුතාගේ හිස අතගා නිවසින් එළියට බහිද්දී නැවත සවස ගෙදර එන්නට හැකිවේද සැකය මතුවන යුගය, දරුවන්ට දෙමාපියන් දෙදෙනාම නැතිවේය බියෙන් දෙන්නා දෙමාල්ලාන් එක දුම් රියේ ගමන් නොකළ යුගය නිමා කළේ ඔහුය. තවත් බොහෝ දෙනා ඊට දායකත්වය සපයන්නට ඇත. නමුත් කුරුක්ෂේත්‍ර යුද්ධය නිමා කරන්නේ යුධිෂ්ඨිර හෝ භීම නොව අර්ජුනය. ලංකාවේ තිස් වසෙක යුද්ධයේ නිමාව සනිටුහන් කරන “අදිසි මිනිසා” ගෝඨාභය රාජපක්ෂය.

මා යුද්ධයට දැඩි සේ විරුද්ධ වූ යුගයක් තිබුණේය. ඒ අයිඩියොලොජියක් හැටියට ප්‍රචණ්ඩත්වයෙන් ප්‍රචණ්ඩත්වය මූලෝත්පාඨනය කිරීම මා විශ්වාස නොකළ නිසාය. සිව් වසරක් දක්ෂිණ භාරතයේ කොනෙක දමිළ පමණක් නොව භාරතයේ සියළු ජනකොටස් වලට අයත් සොයුරු සොයුරියන් ඇසුරු කරන්න ලැබීමෙන් වෙනත් ජන කොටසක් තලා පෙළා අප පමණක් නැඟී සිටිය යුතුය යන මෝඩ කල්පනාව මට නොතිබූ නිසාය. සියළු ජන කොටස් සමගියෙන් හා ආඩම්බරයෙන් හිස ඔසවන දේශයක් භාරතයේ තැනී තිබෙනු මා දුටු නිසාය. හුදෙක් ත්‍රස්තවාදයට පිළිතුරු දීම සඳහා පමණක් “at any cost” ප්‍රවේශය මත එල් ටී. ටිය (හා 1987ට පෙර වෙනත් දෙමළ ත්‍රස්තවාදී කණ්ඩායම්) පරාජය කළ හැකි බව දැන සිටිදද, මෙරට බොහෝ රාජ්‍ය නායකයින්ට සේම මේ cost එක කුමක්ද යන ප්‍රශ්නය මටද තිබිණි. යුද්ධයකින් තොරව එකඟතාවයෙන් මේ ගැටළුව විසඳිය හැකියයි මම කල්පනා කළෙමි. එසේ කිරීම පිණිස චන්ද්‍රිකා කුමාරතුංග වෙනුවෙන් 1994දී ඡන්දය භාවිතා කළෙමි. ඇයට එය කිරීමට නොහැකි වූ විට උරණ වී ඇය ගැන විශ්වාසය අත් හළෙමි.

යම් අවස්ථාවෙක මට වැරදී ඇති බැව් මම වටහා ගතිමි. මේ අවබෝධය ඇතිවූ එකම පුද්ගලයා මා නොවේ.

“අපි කොච්චර කෑගැහුවත් මල්ලි, යුද්ධ කරනව ඇරෙන්න වෙන මොකද්ද තියෙන ප්‍රායෝගික විසඳුම? මස් රාත්තල ඉල්ලීමෙන් පොඩ්ඩක්වත් බැහැර වෙන්න එල්. ටී. ටී එකට බැරි නම් වෙන මොකක් කරන්නද කියෙන්නෙ?”

මාවිල් ආරු සටන් ඇරැඹීමට සති කිහිපයකට පෙර මේ ප්‍රශ්නය මගෙන් ඇසුවේ “රාවය” 1986 අගෝස්තු ආරම්භක කලාපයේ සිටම යුද්ධයට එරෙහිව දේශපාලන විසඳුමක් වෙනුවෙන් පෙනී සිටි අතුල අයියා (වික්ටර් අයිවන්) ය. මට ඔහුට දීමට පිළිතුරක් නොවීය.

කුරුක්ෂේත්‍ර යුද්ධයට පෙර ක්‍රිෂ්ණාද මා බඳුම යුද විරෝධියෙකි (pacifist). යුද්ධය ඇතිවීම වැළක්වීමට ඔහු ගත හැකි සියළු පියවර ගත්තේය. සාම දූතයෙකු සේ කෞරවයන් මුණ ගැසීමට හස්තිනාපුරට ගියේය. දුර්යෝධන විසින් ඔහුට අවමන් කොට ඔහු අත් අඩංගුවට ගැනීමට නියම කළ අවස්ථාවේ පටන් ක්‍රිෂ්ණා යුද්ධය හැර අන් විකල්පයක් නැතැයි තේරුම් ගත්තේය. මේ රටේ බහුතරයක් ජනතාව තුළ සේම මා තුළද සිදුවූයේ මේ චින්තනමය වෙනසය. කොයිතරම් යුද විරෝධියකුට වුවද එක දිගට ගහගෙන ගහගෙන ගියොත් යම් අවස්ථාවෙක ඔහු පෙරළා පහර දෙනු ඇත.

යුද්ධය විශ්ලේෂණය කිරීමට මම යුද විශේෂඥයෙක් නොවෙමි. එහෙත් මම රණබිමට සමාන්තරව සයිබර් අවකාශයේ සිදුවෙමින් පවතින “සයිබර් යුද්ධය” ඕනෑකමින් නිරීක්ෂණය කළෙමි. මා ලලිත් වීරතුංහ මහත්තයාට මෙසේ ලිවූයේ 2009 ජනවාරි නව වැනිදාය.

Dear Mr. Weeratunga,

I am no military expert. But I take pride in my expertise in on-line wars – some of them happen parallel to the ones in the battle field.

In Sri Lanka, the best on-line war ever fought was through the site defence.lk. There are no precedents – even remotely close. Starting from scratch it did not take more than two years for this site not only to be the most accessed Sri Lankan website but beat Tamilnet which had an advantage of more than a decade. It can be argued that this happened in an information monopoly – but still dailynews.lk not making anywhere close tells a long story. (Except for the site of Examination Dept, for obvious reasons, defence.lk is the only site that makes top 100 SL sites ranked on traffic)

How great to win a war both in physical and virtual worlds!

Will be grateful if you can convey my congratulations to Mr. Gotabhaya Rajapaksa for his victory in cyberspace. (Do not have his email)

Best Rgds,
Chanuka

වීරතුංග මහත්තයා සති දෙකකට පසු මෙසේ ලියා තිබුණේය.

Dear Chanuka,

I am sorry I did not reply yours earlier. I have today forwarded your mail to Mr Gotabhaya Rajapaksa. As you know he is the first Defence Secretary, or for that matter the first Secretary to a Ministry who has put to good use IT. It may be because he himself is an ICT expert. He is a model public officer because he has set very high standards. His email: xxxxxxxx@xxxx.xxx

Sincerely,
Lalith Weeratunga
Secretary to the President
Presidential Secretariat
Colombo 1.

ලලිත් වීරතුංග මහත්තයා මේ හෙළි කරන්නේ ගෝඨාභය රාජපක්ෂ මහතාගේ බොහෝ දෙනකු නොදත් දිවියේ පැතිකඩෙකි. යුද හමුදාවෙන් ඉවත් වීමෙන් පසු කලෙකට ඔහු පරිගණක වෘත්තිකයකු බවට පත්වෙයි. කොළඹ විශ්ව විද්‍යාලයෙන් 1992දී තොරතුරු තාක්ෂණය පිළිබඳ පශ්චාත්-උපාධි ඩිප්ලෝමාවක් ලබා ගන්නා හෙතෙම මුලින් කොළඹ ඉන්ෆොමැටික්ස් ආයතනයේද, පසුව එක්සත් ජනපදයේ ලොස් ඇන්ජලීස් හි ලොයෝලා නීති විද්‍යාලයේද Unix Administrator කෙනෙකු ලෙස සේවය කරයි. 2005දී ඔහු ආරක්ෂක ලේකම් ධුරය භාර ගන්නේ මේ පදවිය අත හැරීමෙන් පසුවයි. ඉන් පසු ඉතිහාසයේ මට අළුතින් විස්තර කිරීමට දෙයක් ඉතිරිව නැත.

ගෝඨාභය රාජපක්ෂ මහතා මේ රටේ පහළ වූ විශිෂ්ඨතම රාජ්‍ය නිලධරයා සේ මම දකිමි. නිදහස් ලංකාවේ වෙනත් කිසිම රජයේ නිලධරයකු ඔහු තරම් දැඩි අවදානමක් ගෙන, දැඩි අධිෂ්ඨානයෙන් යුතුව යම් කාර්යයකට අතගසා ඒ කාර්යය සාර්ථකව ඉටු කොට නැත.

වසර දෙකකට මඳක් වැඩි කාලයක් නැවැතී සිටි යුද්ධයක් නැවත ආරම්භ කිරීම සුළුපටු අවදානමක් නොවේ. මා එසේ කියන්නේ හේතු ඇතිවය.

උතුරේ සටන් ආරම්භ කළ හැමවිටෙකම එල්.ටී.ටිය විසින් සටන් විරාම ලබා ගත්තේ ප්‍රතිප්‍රහාර වලින් නොවේ. කොළඹ හා අනෙකුත් පළාත් වල අහිංසක ජනතාව බුරුතු පිටින් මරාදැමීමෙනි. මහබැංකු බෝම්බය, පිටකොටුවේ කාර් බෝම්බය, ගලධාරි බෝම්බය උදාහරණය.

මාවිල් ආරු මෙහෙයුම ආරම්භ වෙද්දී මට තිබුණු ලොකුම භීතිය මෙයයි. එල්. ටී. ටිය කොළඹ නගරයේ දැවැන්ත ජන ඝාතනයකට අර අඳින බැව් රහසක් වූයේ නොවේ. ඇත්තටම ඒ සඳහා එල්. ටී. ටිය විසින් එවන ලද බෝම්බ පිරැවූ ලොරි තුනක් පොලීසිය විසින් අනාවරණය කර ගැනීමෙන් පසුව නතර කරන ලද්දේය. (යුද්ධයේ නිමාවට, අනෙකුත් ආරක්ෂක සේවාවන්ට සාපේක්ෂව, පොලීසියේ දායකත්වයට අවම බවය සාමාන්‍ය අදහස. මේ මහා මෙහෙය එය එසේ නොවන බව විදහා පායි.) මේ එක ලොරියක් හෝ කොළඹ නගරය මධ්‍යයේ පිපිරී දැවැන්ත මනුෂ්‍ය ඝාතනයක් වී නම් යුද්ධය අතර මඟ නැවැතී “නටපු නැටුමකුත් නැහැ, බෙරේ පලුවකුත් නැහැ” මට්ටමකට ගමන් කළ හැකිව තිබිණි. එසේම වර්තමාන ආණ්ඩුව ඊළඟ මැතිවරණයේදී පැරැදිය හැකිව තිබුණු අතර එහි සියළු දෝෂාරෝපණ ගෝඨාභය රාජපක්ෂ මහතාට එල්ල වන්නට තිබිණි. එහෙත් ගිරා හිසට ඉලක්කය අල්ලමින් සිටි ඔහු මේ අතුරු කාරණා ගැන වද නොවීය. අද අප භුක්ති විඳින්නේ ඒ අධිෂ්ඨාන ශක්තියේ අස්වැන්නය.

මේ සටහන යුද්ධයේ නිමාවට දායක වූ වෙනත් කිසිම කෙනකුගේ දායකත්වය අවතක්සේරු කිරීමක් නොවේ. කුරු ක්ෂේත්‍ර යුද්ධයේදීද යුධිෂ්ථිරද, භීමද, දෘපද, විරථද, ශිඛණ්ඩිද, සත්‍යකිද, තවත් බොහෝ දෙනෙක්ද පාණ්ඩවයන් වෙනුවෙන් ධීර ලෙස සටන් කළහ. එහෙත් ඉතිහාසය විසින් මුලින්ම සටහන් කරන ලද නම අර්ජුනගේය. ට්‍රෝජන් යුද්ධයේදී එතැන ඇකිලීස්ට ලැබිණි. ලංකාවේ ත්‍රස්තවාදය හා යුද්ධය නිමා කිරීමේ ගෞරවයද ගෝඨාභය රාජපක්ෂ මහතාට ලැබිය යුතුය මා කියන්නේ ඒ අරුතිනි.

ගෝඨාභය රාජපක්ෂ මහතා නිදහස් ලංකාවේ බිහිවූ විශිෂ්ඨතම රජයේ නිලධරයාය. එහි විවාදයක් ඇතිය මම නොසිතමි.