Category Archives: Uncategorized

C. දයාසේන ගුණසිංහ ගාමිණී සුමනසේකර ‘පිය මිතුරා’ ට ලියූ කවිය

මා පසුගිය පෝස්ටුවේ කවි දෙකක් පමණක් සඳහන් කළ කවි පංතිය තිළිණ රුවන් මලලසේකර සොයුරාගේ වත්පොත් පිටුවෙන් උපුටා සම්පූර්ණයෙන් පහත පළ කරමි. මෙය දිගු කතාවක් නිර්මාණාත්මකව ප්‍රකාශ කිරීමකි.

 

සිනා මිස මුව මඬල නොදුටුවෙමි දළ යුගල
සුමුදු වග මිස අත්ල නොදුටුවෙමි නිය පහුර
එක සිතින් ඇද වැළඳ ගත් බැවින් අත් නොහැර
ළමැද විසකුරු දරණ නොදුටුවෙමි ‘පිය මිතුර’!

 

විඩාවෙන් නුඹ වැටී සිටිනු දැක මඟ අයින
මා සදිසි මඟියෙකැයි සිතා යන එක ගමන
වාරු දී යළි දෙපා මත නඟා ලූ එදින
දෙමුවතින් යුතු සිරිය නොදුටුවෙමි ඉණ රැඳුණ

 

පයෙහි සවි සිඳෙන කල වැතිරෙමින් තුරු සෙවණ
අඳුර ඇස වසන කල සැතපෙමින් තරු සෙවණ
දුරු කතර ගෙවා ගෙන මෙතෙක් ආ මෙම ගමන
පිදූ යස ඉසුරු නැත පැහැර ගත හැක සැණින

 

සුසුම් හතියෙන් මැඩී මිරිඟු ලුහු බැඳ ගොසින
පිපාසිත තොල් අයා කෙළක් දෙවියන් යදින
සිය දහස් දනන් දැක මඟ දෙපස ඇද වැටුණු
පැන් බිඳක් සොයා ආවෙමි රැගෙන යන ලෙසින

 

එලෙස එන අතර පය පැකිළ ගිය පළමු වර
සිතුවෙමි පිළිසරණ වනු ඇතැයි නුඹේ වෙර
කල් බලා ඒ කෙණෙහි නුඹ හෙලූ අවි පහර
මා නැසී නම් ලබන යසස කවරෙද මිතුර

 

කිරීටය විනා හිස සොරා ගත හැකි නොවේ
පන්හිඳක් මුත් සුරත පැහැර ගත.හැකි නොවේ
මා නැසූවත් මරා ගුණය මිනිසත් බවේ
මගේ සිත නිදන් කිසි දිනෙක නුඹ සතු නොවේ

 

තනන්නට රකින්නට උරුම වූ මා දෑත
නසන්නට කිසි විටෙක කිසි ලෙසක යොදා නැත
යනු මැනව නුඹේ මග සැකය බිය නැතිව සිත
මින් මතුව නුඹ කැටුව මගේ ගමනක් නොමැත.

 

(දයාසේන ගුණසිංහ, දොරමඩලාව, 1991.)

47. දිවයිනේ “ජෝන් ඩෝ” ලා දයාසේන ගුණසිංහයන්ගේ මිනියෙනුත් පළිගත් හැටි

යම් යුගයෙක මාධ්‍ය වෘත්තිකයකු වී හිඳීම නිසා ලංකාවේ “මාධ්‍යවේදීන්” ගැන මම එක්තරා මට්ටමකට දනිමි. මේ කවුරුත් සාමාන්‍යයෙන් තමන්ම තමන් ගැන මවන ප්‍රතිරූපයට සරිලන මහා පුරුෂයෝ නොවෙති. ලංකාවේ වත්මන් මුළු ධාරාවේ මාධ්‍යවේදීන් – විශේෂයෙන්ම සිංහල මාධ්‍යවේදීන් – බහුතරය ඉතාම කුඩා මනසකින් යුතු (ඉංගිරිසියෙන් petty minded යැයි නම් කළ හැකි) මුදලට, බලයට හා ප්‍රසිද්ධියට කෑදර, වෘත්තික මට්ටමේ සේවයක් තම පාඨකයින් වෙනුවෙන් සපයන්ට එක්කෝ නොදන්නා හෝ නැතිනම් අවශ්‍යතාවයක් නැති, ඇතුළතින් කුණු වූ වත්මන් ලාංකීය සමාජයට ජාඩියට මූඩිය සේ ගැළපෙන අපෘෂ්ඨවංශී සත්ත්ව කොට්ඨාශයකි. මේ වැඩි දුර ලියන්ට අවශ්‍ය කාරණාවක් නොවේ. හැමදෙනාම දන්නා දෙයකි.

මාධ්‍යවේදීන්ය කියන මේ කුණු කඳු අතර මීතොටුමුල්ල කුණුකන්ද නම් ‘දිවයින’ කියන ජාතිවාදී පඩංගුවේ කර්තෘ මණ්ඩලයයි. මා උපාලි පුවත්පත් සමාගමේ සේවය කරන සමයෙහි වෙනත් අංශයන්හි සේවක පිරිස් ‘දිවයින’ කර්තෘ මණ්ඩලය හඳුවන ලද්දේ “සර්ප විමානය” යන ගෞරව නාමයෙනි.

“බ්ලූමැන්ඩල් කුණු කන්ද”

වසර තිහකට පමණ පසුව වුව තත්ත්වයේ වෙනසක් ඇතිව නැති බව පෙනෙන්නේ පසුගිය සති අන්තයේ ගයාන් සමරසිංහ නම් අංකුර ලේඛකයා නිදහස් චතුරශ්‍රයේ සිදුවූ අනුස්මරණයක් පිළිබඳව කරන අසත්‍ය හා අසදාචාරාත්මක වාර්තාකරණයෙනි. (මොහු පුවත්පත් කලාවේ නිසි පුහුණුවක් නොලද්දෙක්ය උපකල්පනය කරමි.) එහි ඇති පුදුමයක්ද නැත. ගයාන් සමරසිංහලා වැනි පුංචි කුණු කඳු හැදෙන්නේ වඩා දැවැන්ත කුණු කඳු සෙවනේය. එවැනි දැවැන්ත කුණු කඳු වලින් උපාලි පුවත්පත් සමාගමට කිසි අඩුවක් නැත්තේය. ඒවා දිනෙන් දින වර්ධනය වේ.

මහණෙනි, අද මතු නොවෙයි පූර්වයෙහිද එසේය රීතියෙන් ලියැවෙන මේ කතාව පුවත්පත්කලාවේ දැවැන්තයකු සේම අද ජාතිවාදී පඩංගුවක් බවට පරිවර්තනය වී ඇති ‘දිවයින’ චිරාත් කාලයකට පෙර යම් යුගයෙක සැබෑ ජනතා පුවත්පතක් සේ ගොඩ නැංවීමේ ගෞරවය හිමිවිය යුතු දයාසේන ගුණසිංහයන්ගේ මරණය සිදුවූ අවස්ථාවේ ‘දිවයින’ කර්තෘ මණ්ඩලයේ එදා සිටි, අදත් ඉන්නා යම් යම් පුද්ගලයින්ගේ නීච හැසිරීම පිළිබිඹු කරන්නකි. ගයාන් සමරසිංහලා ශිල්පය ඉගෙන ගන්නේ මෙවන් පුද්ගලයින්ගෙන් බව දන්නා නිසා සමරසිංහලාගේ අසදාචාරාත්මක ක්‍රියාකලාපය පැහැදිළි කොට ගැන්ම අපට පහසු වේ.

අළුත් පරපුර නොදන්නට ඉඩ ඇති හෙයින් දයාසේන ගුණසිංහ යනු කවරෙක්දැයි මුලින්ම කෙටියෙන් කීම ඇවැසිය.

දයාසේන ගුණසිංහ යනු 1981 දී අළුතින් ඇති කරන ලද ‘දිවයින’ පවුලට එකතු කර ගන්නා ලද දෙවැන්නාය. ‘දිවයින’ කර්තෘට පමණක් දෙවැනිව ඔහු උපාලි පුවත්පත් සමාගමට එක් වන්නේ සිළුමිණ පුවත්පතෙහි ඒ වනතෙක් දැරූ විශේෂාංග කර්තෘ ධුරය අත හරිමිනි. දැඩි පරිශ්‍රමයකින් යුතුව බින්දුවේ සිට ‘දිවයින’ ගොඩ නඟන ඔහු එහි ආරම්භයේ පටන්ම දිවයින ඉරිදා සංග්‍රහයේ සංස්කාරක වෙයි. අග්නිදිග ආසියාවේ වැඩියෙන්ම විකිණෙන පුවත්පත සේ කිරුළු දරා සිටි සිළුමිණ පරදවා මාස කිහිපයක් තුළ ‘දිවයින ඉරිදා සංග්‍රහය’ දිවයිනේ වැඩියෙන්ම විකිනෙන පුවත්පත බවට පත් වන්නේ ඔහුගේ නායකත්වයෙනි. ඒ අද මෙන් ජාතිවාදය අවුස්සා නොව සැබෑ ලෙස ජනතා මෙහෙවර ඉටු කිරීමෙනි. එදා දිවයිනේ සන්නාමයන් බඳු වූ උකුස්සා, රයිගම් රාළ, සීයගෙ කොලම, ජනහමුව ආදී සකලවිධ විශේෂාංග ඊට එක් කරන්නෝ ගුණසිංහයෝය. මේ සාඩම්බර අතීතය අදත් මතක යම් පිරිසක් වෙති.

දයාසේන ගුණසිංහයන් කළ කී දෙයින් මා අකැමැති එක් කාරණාවකට පමණය. ඒ එදා ත්‍රී වීලර් දේශපාලන පක්ෂයක පත්‍රිකා සති අන්තයේ නුවර මාර්කැට්ටුවේ බෙදමින් සිටි නලින් ද සිල්වා නැමැත්තාට දිවයිනට ලියන්ට ඉඩ දී “පොරක්” කිරීමේ කටයුත්තයි. එසේ වුවද දිවයින පැත්තෙන් බලන විට නලින් ද සිල්වා කියන ජාතික චින්තන ආයෝජනය පවා ඔවුන්ට ලබුණේ ගුණසිංහයන් නිසා බැව් අමතක කළ නොහේ.

එකළ පැවැති ජේ. ආර්. ජයවර්ධන දළදඬු පාලනයේ හා ඔහුගේ අභීත පුවත්පත් කලාවේ ගට්ඨනය හේතුවෙන් යම් මොහොතක දයාසේන ගුණසිංහ උපාලි පුවත්පත් සමාගමට ලොකු බරක් වේ. ඒ 1985 දී පමණ එලිෆන්ට් හවුස් බෝම්බයෙන් පසුව තමන්ගේ ආරක්ෂාව තමන් සලසා ගත යුතුය යන ජයවර්ධන ජනාධිපතිවරයාගේ නිවට කියමන නපුංසක ප්‍රකාශයකැයි නම් කොට කතු වැකියක් ලිවීමෙන් පසුවය. මින් පසුව මාස කිහිපයකට අනිවාර්ය නිවාඩු ලබන ගුණසිංහයන්ට නැවත සේවයට පැමිණි පසුවද කිසිදු වගකීමක් නොපැවරේ. දායකත්වයකින් තොරව වසර කිහිපයක් උපාලි පුවත්පත් සමාගමේ සේවයෙහි නිරත වන ඔහු සේවා දිගුවක් නො ඉල්ලාම 1991 දී වයස අවුරුදු පනස් පහෙන් විශ්‍රාම ලබයි. කෙටියෙන් කීවද, මෙය ලංකාවේ පුවත්පත් සමාගමක් විසින් පුවත්පත් කලාවේදියකුට එරෙහිව ගත් නින්දිතම ක්‍රියාදාමයක පරිච්ඡෙද ගණනෙක කථාන්තරයකි.

එහෙත් ඒ වන විටද ඔහු ලියූ කියූ සමහර දේ නිසා දිවයින කර්තෘ මණ්ඩලය දෙකට බෙදී අවසානය. ඒ බල පෙරේතකමින් ගුණසිංහ විරෝධී වන යම් කණ්ඩායමක් හා පැත්තක් නොගන්නා කණ්ඩායමක් ලෙසිනි. ගුණසිංහට පක්ෂ කණ්ඩායමක් කියා දෙයක් නැත. ඔහු තනි මිනිසෙකි. ගුණසිංහ විරෝධී කණ්ඩායම සූක්ෂ්ම ලෙස ගාමිණී සුමනසේකර හා කරුණාදාස සූරියාරච්චි කේන්ද්‍ර කොට ගෙන සංවිධානය වේ.

ගුණසිංහ කලෙක තම සගයින් වූ පිරිසක්ම බල ලෝභය පිණිස තමන්ට එරෙහිව අවි අමෝරා ගැන්ම කවියෙන් දකින්නේ මෙසේය. (‘දොරමඬලාව’ පොත ළඟ නැති හෙයින් කවි පංතියේ කවි දෙකක් පමණක් ලියන්නේ මතකිනි.)

සිනහ මිස මුව මඬල නොදිටියෙමි දළ යුගල
සුමුදු වග මිස අත්ළ නොදිටියෙමි නිය පහර
එක සිතින් ඇඳ වැළඳ ගත් බැවින් අත නොහැර
ළමැද විසකුරු දරණ නොදිටියෙමි පිය මිතුර!

මෙසේ පටන් ගන්නා කවි පෙළ කිසිවකුට තමන් සතු නිර්මාණාත්මක ධනය සොරා ගත නොහැකි බව කියමින් ඔහු අවසන් කරයි.

කිරීටය විනා හිස සොරා ගත හැකි නොවේ
පන්හිඳක් මිස සුරත පැහැර ගත හැකි නොවේ
මරා දැමුවද නසා ගුණය මිනිසත් බවේ
මගේ සිත නිදන් කිසි දිනෙක නුඹ සතු නොවේ

විශ්‍රාම ලබා වසර පහකින් පමණ 1996 ඔක්තෝබරයේ දී දයාසේන ගුණසිංහ ජයවර්ධනපුර රෝහලේදී අවසාන හුස්ම හෙළයි.

අපේ කතන්දරය පටන් ගන්නේ මෙතැන් සිටය.

දයාසේන ගුණසිංහ මිය යන්නේ රාත්‍රි 8.00 ට පමණය. එහෙත් ඒ අවස්ථාවේ එතැන සිටි ඔහුගේ පුත් සඳුන් (ඒ වන විට විසි හතර හැවිරිදි තරුණයෙකි.) පත් වන කම්පනය අනුව පවුලේ ඥාතීන්ට අරංචිය දැන්වීම පැයකටත් වඩා වැඩි කාලයකින් පමා වේ. මේ ජංගම දුරකථන බහුල ලෙස භාවිතා නොවූ කාලයකි. අවසානයේ ඥාති හිත මිත්‍රාදීන්ට පණිවිඩය දැන්වීමේ වගකීම භාර ගන්නේ එවක ජයවර්ධනපුර රෝහලේ සේවය කළ, හිටපු විදුසර ලේඛකයකු වූද, ගුණසිංහයන්ගේ හිතමිතුරකු වූ ආනන්ද විජේවීර මහතාගේ දියණිය හා විවාපත්ව සිටි වෛද්‍ය සුදත් දම්සිංහය. මට පණිවිඩය දන්වන්නේද සුදත්ය. මේ මා අත ජංගම දුරකථනයක් වත් නුවූ කාලයකි. (මගේ පළමු ජංගම දුරකථනය මා මිළට ගන්නේ 1999 දීය.) සුදත් කතා කරන්නේ මගේ නිවෙසටය.

මා රෝහලට ළඟා වන විටද ගුණසිංහ මහත්මියට ආරංචිය දන්නා නැත. සුදත් මා පසෙකට ගෙන මේ මූසල පණිවිඩය ඇය වෙත ගෙනයන ලෙස ඉල්ලා එය රුධිර පීඩනය පිළිබඳ ගැටළුවකින් පෙළෙන ඇයට දැන්විය යුතු ආකාරය ගැන උපදෙස් දෙයි. මේ කටයුත්ත කරන්ට මා මුලින් අකැමැති වූ බව අමුතුවෙන් කිවමනා නොවේ. එහෙත් අමාරු දේවල් වුවද කවුරුන් හෝ විසින් කළ යුත්තේය.

කෙසේ වෙතත් මට මහරගම දයාසේන ගුණසිංහයන්ගේ නිවෙසට යන්ට ලැබෙන්නේ මරණයෙන් පැය දෙකකටවත් පසුවය සිතමි.

මා පසුව සොයා ගත් ආකාරයට සුදත් මට පණිවිඩය දන්වන්ටත් පෙර එවක විදුසර කර්තෘ (පසුව ස්වාධීන රූපවාහිනී සභාපති හා අමාත්‍යාංශ ලේකම්) අනුර සිරිවර්ධනට කතා කොට එය දන්වා ඇත. ඒ අනුව පවුලේ අයට බොහෝ පෙර මේ ආරංචිය උපාලි පුවත්පත් සමාගමට හා දිවයින කර්තෘ මණ්ඩලයට ලැබී තිබුණු බව සිතිය හැකිය.

මා මහරගම ගුණසිංහයන්ගේ නිවෙසට යන විට දැන ගන්ට ලැබෙන්නේ කවර අවස්ථාවක කවරකු විසින් මොනම හේතුවක් නිසා වත් නොකළ යුතු ආකාරයේ ක්‍රියාවක් කර ඇති බවයි.

පැය දෙකක පමණ මේ කෙටි කාලය තුළ ගුණසිංහ මහත්මියට නිර්නාමික දුරකථන ඇමැතුමක් ගත් යමකු “උඹේ මිනිහා මළා” (මේ වචන වලින්ම) ප්‍රකාශ කොට තියේ.

නිවෙසට පා තැබූ විගසම ඇය මා බදා ගන්නේ “පුතේ යකෙක් ටෙලිෆෝන් කළා” කියමිනි. (සාමාන්‍යයෙන් ඇය මට කිසිදිනෙක නමින් මිසෙක ‘පුතා’ කියා ආමන්ත්‍රණය නොකරයි. එදා එසේ කියන්ට ඇත්තේ දැඩි ආවේගය නිසාය සිතමි.)

ඒ අවස්ථාව මේ සිද්ධිය ගැන දීර්ඝ පරීක්ෂණයක් කරන්ට සුදුසු එක නොවූ බව අමුතුවෙන් කිවමනා නැත. මිනිසකු මිය ගිය කල්හි කළ යුතු තව බොහෝ දේ වෙයි. මඳ වැසි පැවැති ඒ අඳුරු රාත්‍රියෙහි වහලය කැඩුණු තැනෙකින් බේරෙන වතුර බින්දු දකිමින් මා කල්පනා කළේ මේ සියල්ල දැන් කඩිනමින් පිළිසකර කොට ගත යුතු නොවේද යන්නයි.

මේ මුසල නිර්නාමික දුරකථන ඇමැතුම ‘දිවයින’ කර්තෘ මණ්ඩලයේ කෙනකුගෙන්ම ආවේය කියා අදත් මා සතුව කිසිම නිශ්චිත සාක්ෂ්‍යයක් නොමැත. එහෙත් මම කරුණු කිහිපයක් දනිමි. එකක් නම් වෛද්‍ය සුදත් දම්සිංහ අනුර සිරිවර්ධනට ආරංචිය දැන්වීම නිසා දිවයින කර්තෘ මණ්ඩලයේ පිරිස් ඒ වන විටද එය දැන සිටි බවය. දෙවැන්න මෙවැනි කෲර ක්‍රියාවන් කළ හැක්කවුන් සිටී නම් ඒ දිවයින කර්තෘ මණ්ඩලය වැනි තැනෙකම පමණක් විය හැකි බවය. තෙවැන්න කිසිම සම්බන්ධයක් නැති පැත්තක සිටිනා කෙනෙකුට මෙවැනි මුග්ධ කෲර ක්‍රියාවක් කොට අමානුෂික වින්දනයක් ලැබීමේ අවශ්‍යතාවයක් නැති බවය. සිව්වැන්න ජංගම දුරකථන බහුල නුවූ, සාමාන්‍ය දුරකථන පවා සුලබ නුවූ සමයෙක හැම දෙනාටම මෙවැන්නක් කළ නොහැකි බවය. යමකු නිවෙසක පොදු ටෙලිෆෝනයෙන් මෙවැනි දෙයක් කීවේ නම් එය නිවැසියන්ට ඇසේ.

පසු දිනෙක, එදින ඒ අවස්ථාවේ (රාත්‍රී නවයට දහයට පමණ) දිවයින කන්තෝරුවේ සිටිය හැකි පුද්ගලයින් පිළිබඳව යම් විපරමක් කළෙමි. මට දැන ගන්ට ලැබුණේ, සාමාන්‍යයෙන් බලාපොරොත්තු විය හැකි ලෙසින්ම ඒ වෙලාවේ කාර්යාලයේ සිටි පිරිස සීමීත වූ අතර ඔවුන් අතුරින් ප්‍රධානියා වූයේ විදේශ ප්‍රවෘත්ති ඩෙස්කුව භාරව සිටි “ජෝන් ඩෝ” නිර්මාණයටද, අසත්‍ය ආරක්ෂක ප්‍රවෘත්ති මැවීමටද නම් දරා සිටින ඒ අපකීර්තිමත් පුද්ගලයා බවයි. නිශ්චිත සාක්ෂ්‍ය නොමැති නිසා ඔහුගේ නම සඳහන් කිරීම අසදාචාරාත්මකය සිතමි. හැබැයි පුද්ගලයාගේ ක්‍රියා කලාපය දන්නා හෙයින් ඔහු එවැන්නක් කළා යැයි උපකල්පනයද අපහසු නොවේ. එසේම මේ පුද්ගලයා ඒ කාලයේද ප්‍රබල ගුණසිංහ විරෝධියකු වූ ගාමිනී සුමනසේකරගේ කිට්ටුවන්තයකු වූ බව අමතක කළ නොහේ.

මා නැවත කියන්නේ මෙවන් “ජ්‍යෙෂ්ඨයින්ගෙන්” පුවත්පත් කලාව ඉගෙන ගන්නා ගයාන් සමරසිංහලා වන් අංකුරයින්ගේ ක්‍රියා කලාපය අපට පුදුමයට හේතුවක් නොවිය යුතු බවයි.

පෝස්ටය දිගු නිසා මේ හා සම්බන්ධ වෙනත් සිද්ධීන් කිහිපයක් ගැන කථා කිරීම පසුවට කල් තබමි.

46. බුදුන් මැරීම

ඔබට මහ මඟ බුදුන් හමුවී නම් ඔහු මරා දමන්න.

– සෙන් ආචාර්ය ලින්ජි යිසුවාං

‘නිරාගමිකයා’ යන පදය ජන ගත කිරීමේ සේම නිවැරදි ලෙස එය නිර්වචනය කිරීමේ පූර්ණ ගෞරවයද රිටිගල ජයසේන යන අන්වර්ථ නාමයෙන් පෙනී සිටින වෘත්තිකයාට හිමිවිය යුතුය සිතමි. ඔහු මෙය කරන්නේ 2010 පමණ හරියේදීය.

[සටහන: ‘නිරාගමිකයා’ තරම් නිරවුල්ව ඒ අදහස ප්‍රකාශ කරන යෙදුමක් මා දන්නා තරමින් ඉංගිරිසියෙහි හෝ ෆ්‍රන්සයෙහි නැත. Aethist යනු දේව බලය විශ්වාස නොකරන්නා මිස ‘නිරාගමිකයා’ නොවේ. ඊට ආසන්නම යෙදුම් Unbeliever (ඉංගිරිසි) හෝ Incroyant (ෆ්‍රන්ස) වේ. එහෙත් මේ දෙකින්ම විශේෂයෙන් ආගමක් නොඅදහන්නාය නොකියැවේ.]

මේ කිසිවක් නොදැන මා, මගේ කැමැත්ත හෝ අකැමැත්ත නොවිමසා උපතින් මට උරුම කරන ලද ආගම කෙරෙහි වූ බන්ධනය ඛණ්ඩනය ආරම්භ කරන්නේ ඊට විසි පස් වසෙකටත් ඔබ්බෙනි. ඒ මා නවවන- දහවන ශ්‍රේණියේ පමණ සිටියදීය.

සාම්ප්‍රදායිකව මම උභය කුල පාරිශුද්ධ බෞද්ධයෙක්මි. පවුල් හා අධ්‍යාපනික පසුබිම ගත් කළ මා තරම් “සුපිරිසිදු බෞද්ධයින්” මෙබිමෙහි තවත් වේද නොදනිමි.

බුදු දහම පිළිබඳ පෘථුල අවබෝධයකින් යුතු මගේ පියා මා දන්නා කාලයේ පටන්ම ලේබල් ගතව තිබුණේ බෞද්ධ උගතකු ලෙසිනි. ඔහු ඇසුරු කළේ ඇච්චන් බැච්චන් නොව ලංකාවේ සිටි, ඉන්නා උගත්ම යැයි සම්මත බෞද්ධ භික්ෂූන්ය. පේරාදෙණියේදී මහාචාර්ය කේ. එන්. ජයතිලකගේ ගෝලයකු වූ ඔහු අදත් කිට්ටුවෙන් ඇසුරු කරන බෞද්ධ මහාචාර්යවරු වෙති. ශ්‍රී ලංකා මහ බැංකුවේ බෞද්ධ සංගමයක් ආරම්භ කරන්ට ඔහු මුල් වූ අතර එනිසාම එහි ආරම්භක සභාපතිද විය. ඔහු ජයන්තිපුර එක්සත් බෞද්ධ සංගමයේ සභාපති ධුරයද වසර විස්සකට අධික කාලයක් තිස්සේ දැරුවෙකි. බුදු දහම ගැන ග්‍රන්ථ රචනා කළ ලේඛකයෙකි. පාලි හා බෞද්ධ විශ්ව විද්‍යාලයේ ශාස්ත්‍රපති උපාධිධරයෙකි. පාලි භාෂාවේ නිපුණයෙකි. වසර තිස් හතළිස් ගණනෙක දහම් පාසල් ආචාර්ය ධුරය දැරුවෙකි. බුදු දහම බෞද්ධ සාහිත්‍යය ගැනම පමණක් ලිපි දහස් ගණනක් ලියූවෙකි. සය මසෙකට වරක් පළවන බෞද්ධ සඟරාවක සංස්කාරක වරයෙකි. බෞද්ධ ගුවන් විදුලි කතා සතියකට සැරයක් පැවැත්වූවෙකි. මේ අවසානයට කී සිව් කාර්යයන් ඔහු අදත්, අසූ හය හැවිරිදි වියේදීත්, කරයි.

මගේ මව වසර හැත්තෑ ගණනක් තිස්සේ සිරිතක් ලෙස හැමදා සවස බුදුන් වඳින, වසර තිස් ගණනක් දහම් පාසල්හි ඉගැන්වූ ආචාර්යවරියකි. ඇයගේ මව හෙවත් මගේ මිත්තණිය, ඇගේ තනි වියදමින් ගමේ පන්සලේ චෛත්‍යයට කොත පැළැඳවූ උපාසක මාතාවකි. මගෙ මිත්තණිය ජීවත්ව සිටියදී නිවසෙහි දාන මාන කඨින පින්කම් යනාදිය ඉතාම සුලබ දේවල් විය.

දෙමාපියන්ට නොදෙවෙනි වන්ට මම ලංකාවේ බෞද්ධ අධ්‍යපනයේ කේන්ද්‍ර ස්ථානය බඳු වූ ආනන්දයේ ඉගෙනුම ලැබීමි. ඒ කාරණය පැත්තකින් තැබුවද මම අදත් සාර්ථකව පවත්වා ගෙන යනු ලබන දහම් පාසලක පළමු ශිෂ්‍යයා වීමි.

කූඩැල්ලා මෙට්ටේ තැබිය නොහැකිය. කියන්න! මේ ඔබට එය කියන්ට අවස්ථාවයි.

වසර දහ හතරෙක පහළොවක, බුද්ධාගම විෂයක් සේ ඉගෙන ගන්නා සිසුවකුට දර්ශනය ගැඹුරු ලෙස ප්‍රශ්න කරන්ට තරම් දැනුමක් හෝ ශක්තියක් තිබිනැයි මම නොසිතමි; නොකියමි. හැබැයි මේ ඇටෙන් පොත්තෙන් බේරෙන කාලයේ වුවද මම එක් දෙයක් පැහැදිළි ලෙස අවබෝධ කොට සිටියෙමි. එනම් අප ආගම ඇදැහීම සේ හඳුන්වනු ලබන මැටි පිළිමයන්ට වැඳීමේ, මල් පහන් පූජා කිරීමේ, නොතේරෙන පාලි ගාථා මැතිරීමේ වතාවත්වලින් ප්‍රායෝගිකව සිදුවන වැඩක් නැති බවය.

මේ අවබෝධය මට කොහෙන් ආවේද අදත් මම නොදනිමි. ආසන්න අනුමානය නම් ලෝකය පිළිබඳ නොදන්නා සැබෑ තතු සෙවීමේ නොහිම් කුතුහලයෙකින් පෙළෙමින් සිටි මා ඒ ක්‍රියාවලියේම අනිවාර්ය ඵලයක් සේ මේ නිගමනයට පැමිණි බවයි. ඒ හැරුණු විට විෂයයක් සේ උගත් විද්‍යාව පිළිබඳව එදා මට අද ඇති අවබෝධය නොවීය. විද්‍යාව මගේ ප්‍රියතම විෂයය පවා නොවීය. මා එයද උගත්තේ බුද්ධාගම උගත් අරුතින්ම, විභාග සමත්වීම පිණිසය. මා ආසාවෙන් උගත්තේ නම් ඒ ගණිතය හා සිංහලයි.

යම් අවස්ථාවක මම වත් පිළිවෙත් කිරීම තුළින් ආගම ඇදැහීම අතැර, ප්‍රතිපත්ති පූජාවෙන් ‘නිවැරදි බෞද්ධයකු’ වන්ට තීරණය කළෙමි. මේ මා මගේ තීරණය අනුන්ට දැනුම් දුන් සැටිය. සැබැවින්ම වූයේ මා ‘ආගම’ සේ හඳුන්වන යමක් වේද ඒ සියල්ලෙන්ම ටිකෙන් ටික ඈත් වන්ට පටන් ගැන්මයි.

මේ ගමන ආරම්භ කළ යුත්තේද (එවක ඉගෙනුම ලබමින් සිටි) ආනන්දයෙන්ම බව මම දැන සිටියෙමි.

බොහෝ අධ්‍යාපන ආයතනයන්ට සේම ආනන්දයටද පොදු ඇවැතුම් පැවැතුම් රාශියක් වේ. එවන් එක් සිරිතක් නම් ආනන්දයේ බුදු මැදුර ඉදිරියෙන් කවර හෝ කටයුත්තකට ගමන් ගන්නා සිසුවෙක් වුව ‘සුදු බුදු පිළිම වහන්සේ’ (මගේ වචන නොවේ.) ඉදිරියෙහි මොහොතක් නැවැතී දොහොත් මුදුන් දී ‘උන් වහන්සේ’ වන්දනා කිරීමයි.

මම මේ සිරිතෙන් මිදුනෙමි. වැඳීමකින් තොරව මම බුදු මැදුර ඉදිරියෙන් ගමන් කරන්ට පුරුදු වීමි. මේ නවයේදී හෝ දහයේදීය. මේ කාලයෙන් පසුව අද දක්වාම මම කිසිම දවසෙක මේ සිමෙන්ති හා ගඩොල් ගොඩට වැඳ නැත්තෙමි.

අධ්‍යයන පොදු සහතික පත්‍ර (සාමාන්‍ය පෙළ) විභාගයට මුහුණ දෙන කාලය වන විට මම මීට වඩා තීරණාත්මක සේ ආගමින් ඈත්ව සිටියෙමි. මගේ මිතුරෝ විභාගයට පෙර දින පන්සල් ගියහ. මා ගැන දැන සිටි මව්පියෝ එවැන්නකට මට බල නොකළෝය. (ඊට ප්‍රධාන හේතුවක් නම් එවැන්නක් කළ යුතුය කීයේ නම් මා විභාගයට ඉස්සරින්දා කට කැඩිච්චි කතාවක් කියනවාට ඇති බයයි.)

අපේ සාමාන්‍ය පෙළ විභාග ශාලාව වූයේ ක්‍රීඩාගාරය පැත්තේය. එතැනට යා යුතු වූයේ බුදු මැදුර පසු කරමිනි. මගේ මිතුරෝ “සුදු බුදු පිළිම වහන්සේට” වැටි වැටී වැන්දෝය. මම ඒ කිසිත් නොකොට විභාග ශාලාවට ගියෙමි. “සුදු බුදු පිළිම වහන්සේ” මට ‘ඩී’ අටක්ද මගේ මිතුරන්ට ඊට වඩා අඩු ප්‍රතිඵලද ලබා දුන්නෝය.

උසස් පෙළ යනු ආනන්දයේ වුවද ආගමික වතාවත් කරන්ට දරුණු සේ බල නොකෙරෙන යුගයකි. මේ නිසා මට ආගම සමඟ ගැටුමක් නොවීය.

ඇත්තටම මේ කාලයෙන් පටන් ගෙන ඉදිරියට ඇදෙන වසර දහයක පහළොවක කාලය මට ආගම පිළිබඳව උනන්දුවක් දක්වන්ට තරම් සුවිශේෂී වුවමනාවක් නොවීය. මගේ මනස දේශපාලනය, ආදරය, පුවත්පත් කලාව, ලේඛණය, සංගීතය, විද්‍යාව වැනි වෙනත් බොහෝ දේට යොමුව තිබුණේය. ආගම ඇත්තක්ද බොරුද වැනි කාරණා මම ගැඹුරින් කල්පනා නොකළෙමි. එසේම නිවසෙහි හෝ සමාජයෙහි යම් ආගමික කටයුත්තකට මගේ දායකත්වය ඇවැසි වී නම් නොපිරිහෙළා එයද ලබා දුනිමි.

අහඹු ලෙස මා පළමුවැනි ශිෂ්‍යයා වූ දහම් පාසල වෙනුවෙන්, ආදි ශිෂ්‍යයකු සේ මා භක්ති ගීත සංදර්ශනයක් දෙවරක්ම සංවිධානය කරන්නේද, ඒ වෙනුවෙන් ගීත රචනා කරන්නේද බුදු බැතිය නිසාම නොවේ. (මේ සමහර ගීත අද දක්වාම වසරක් පාසා වෙසක් දවසට ගායනා කෙරෙන්නේය!) ඇත්තම කියනවා නම් මම මේ කටයුතු නිසා කෙලෙස් ප්‍රහීන කරනවා වෙනුවට කෙලෙස් එක් රැස් කළෙමි!

1989 අගෝස්තුවේ රට හැර යද්දී මම කිසිදු ආගමික සංකේතයක් රැගෙන නොගියෙමි. මගේ ඥාති සහෝදරියක මා කෙරේ කරුණාවෙන් දුන් කුඩා බුදු පිළිමයවත්! වසර හතරක සරසවි සිසු ජීවිතය තුළ මගේ කාමරයෙහි කෙදිනක හෝ බුදු පිළිමයක් හෝ පින්තූරයක් හෝ නොවීය. දෙවන වසරෙහි අග භාගයේදී ගෝවේ සිට පැමිණි භක්තිමත් කතෝලිකයකු වූ සැවියෝ ෆර්ඩිනැන්ඩස් කෙටි කලෙකට මගේ රූමී වී මුළු කාමරයම කතෝලික පල්ලියක් කළේය.

මේ සිව් වසර තුල මා සතු වූ එකම ආගමික ග්‍රන්ථය බයිබලයකි. ඒද හුදෙක් පරිශීලනය පිණිසය. මේ කාලයේ මා කියැවූ බොහෝ නවකතාවන්හි (Frederick Forsyth, Erich Segal, Leon Uris, Irving Wallace, Sidney Sheldon, Isaac Asimov, Michael Crichton) සුලබව බයිබලයේ චරිත හා සිද්ධීන් ගැන කියැවිණි. මගේ බයිබලය මා භාවිතා කළේ ඒ ගැන වැඩිදුර අධ්‍යයනය කිරීම පිණිස පමණෙකි.

අනෙක් අතට බෞද්ධයකු සේ පෙනී නොසිටින්ට තරම් මට කාරණාවක්ද නොවූයේය.

1991 සමස්ත ඉන්දීය ජන සංගණනයේදී මමද ගණන් ගැණුනෙමි. සංගණන නිලධරයා මගෙන් ආගම විමසීය. “I am a Buddhist” මම පිළිතුරු දුනිමි. ඔහු “බෞද්ධ” කියා සටහන් කොට ගත්තේය.

තවත් අතිශය තීරණාත්මක අවස්ථාවෙක මැංගලෝර් පොලිසියෙහි ප්‍රධානියා විසින් අපේ ප්‍රධානාචාර්යතුමන්ද ඉදිරිපසදී මගෙන් කුලය විමසනු ලැබිණි. මේ ප්‍රශ්නයට මම යම් පමණෙකට කෝපවීමි.

“I am a Buddhist. We don’t practice caste systems”

මම පිළිතුරු දුනිමි. මේ පිළිතුර මා කොයි තරම් ලොකු ගැටළුවකින් මුදා ගත්තේද මට වැටහෙන්නේ දැන්ය. (මේ කතාව පසුවට!)

2003 දෙසැම්බර් මාසයේ ගංගොඩවිල සෝම හිමියන්ගේ මරණය වන තුරුම මම බුදු දහම සමඟ මේ ලිහිල් සම්බන්ධතාවය පවත්වා ගැනීමි. එතුළ ප්‍රායෝගිකව ආගම ඇදැහීමක් හෝ ආගම අළුතින් ඉගෙනීමක් හෝ නොවීය. ‘බෞද්ධයකු’ සේ පෙනී සිටීම මට ලජ්ජාවක් නුවූ අතර අවස්ථාව අනුව මම ගැළපෙන අයුරින් කටයුතු කළෙමි. නිවසෙහි අනෙකුන්ගේ ආගමික කටයුතු පිණිස පමණක් පන්සල් ගියෙමි.

2003 දෙසැම්බර් මාසයෙන් පසු උද්ගත වූ දේශපාලන වටපිටාව විසින් මට ආගම ගැන යළි ගැඹුරින් සිතා බලන්ට බල කරනු ලැබිණි.

මා එතෙක් නොදැන සිටි අමුතුම මහප්‍රාණ බුද්ධාගමක් එළි දුටුවේද මේ යුගයේදීය.

ඒ වනතෙක් මා දැන සිටි බුද්ධාගමෙහි පදනම වූයේ ධම්ම පදයයි. මම ධම්ම පදයට ආසා කළෙමි. එය උගත්තෙමි. එහි යම් හරයක්, ඇත්තක් දිටිමි. ධම්ම පදයේ බොහෝ ගාථා මට කට පාඩම් විය. (මේවා මුලින්ම කට පාඩම් කළේ විභාගය පිණිසයි.) ධම්ම පදය දිගින් දිහට ප්‍රශ්න කොට නිෂේධ කරනවා වෙනුවට ඒ ඇත්තක් බව පිළි ගැනුම මට පහසු විය. ආරෝග්‍යා පරමා ලාභා, සන්තුට්ඨි පරමං ධනං, මනෝ පුබ්බං ගමා ධම්මා වැනි ප්‍රකාශ එකහෙළා ප්‍රතික්ෂේප කරන්ට තරම් කාරණා නොවේ.

2003 දෙසැම්බරයෙන් ඇරැඹුණු නව බොදු පුබුදුවෙන් (මගේ යෙදුමකි.) අමුතුම මූලධර්මවාදී බුද්ධාගමක් බිහිවන්ට පටන් ගත්තේය. ධම්මපදය වෙනුවට මා ජීවිත කාලයේ කෙදිනක නම වත් අසා නැති සූත්‍ර වලින් කළ උපුටන මට කියවන්ට ලැබුණේය. අප කුඩා කාලයේදී ලොකු බණපොත් වල කවර අතර සිරකොට තැබුණු අභිධර්මය ඉතාම පොදු සාමාන්‍ය දෙයක් බවට පත්විය. (අභිධර්මය යනු දහම් පාසල් දවස් වලම මට පෙන්නන්ට බැරි වූ ධර්ම කොටසකි. මන්ද මට එය නොතේරුණු. විෂය නොවූ නිසාය. අභිධර්මය හා පාලි නිසාම මම සය වැන්නේදී දහම් පාසල් ගමන අත් හළෙමි.)

කිසිදු උනන්දුවක් නොවීම නිසාම වයස තිස්පහ පමණ කාලය වන විටද මට තිබුණේ සමාන්‍ය පෙළ සිසුවකු සතු බුදු දහම ගැන දැනුම පමණෙකි.

ගංගොඩවිල සෝම හිමියන්ට මහාචාර්ය පදවියක් ප්‍රදානය කරනු පිණිස අවධානයට බඳුන් වූවාය කියන උන් වහන්සේගේ ‘බුද්ධ ස්ථූප’ නම් ග්‍රන්ථය මම කුතුහලය නිසාම මිළට ගතිමි. මා මුලින් කල්පනා කලේ මෙය බෞද්ධ ස්ථූපයන් ගැන කළ පර්යේෂණාත්මක ග්‍රන්ථයක් බවයි. එය එසේ නොවන බවත් එය යම් යම් ධර්ම කාරණා කිසිම විශ්ලේෂණයකින් හෝ පොදු අරමුණෙකින් තොරව ඔහේ ගෙඩි පිටින් උපුටා දැක්වූ නිකම්ම නිකම් පිං පිණිස බෙදා හරින ආකාරයේ හිස් ආගමික පොතක් බවත් මම දිටිමි.

“බුදු දහම කියන්නෙ ආගමක් නෙවෙයි දර්ශනයක්. ‘බෞද්ධ දර්ශනයේ’ හරය වටහා ගන්න ඕනැ නම් රේරුකාණේ චන්දවිමල හිමියන්ගේ පතපොත කියවන්න.”

මගේ පණ්ඩිත බෞද්ධ මිතුරෝ උපදෙස් දුන්හ.

ඇත්තම කියනවා නම් බෞද්ධ දර්ශනය යනු බෞද්ධ සාහිත්‍යයෙන් හා ආගමික කාරණා වලින් මුදා ගෙන ගැඹුරින් හැදෑරිය යුතු මාර හරයක් ඇති දෙයක්ය යන මිථ්‍යාව මේ කාලයේ පවා මම එක්තරා මට්ටමකට විශ්වාස කළෙමි.

මේ මිථ්‍යාව දුරු කරන්ට මට උදව් කළ පුද්ගලයා රේරුකාණේ චන්දවිමල හිමියෝය.

මා මේ කරන්ට යන ප්‍රකාශය ගැන මගේ යම් මිතුරන් පිරිසක් උරණ වන්ට පිළිවන. කරන්ට දෙයක් නැත. මා කියන්නේ මා අවබෝධ කොට ගත් දේය. රේරුකාණේ චන්දවිමල හිමියන්ගේ පොත් යනු මහා හරයක් ඇති දේ නොවේ. අපේ සමාජය විසින් ඔළුව උඩ තියාගෙන නටන බෞද්ධ දර්ශනය යනු ලෝකයේ අනෙකුත් හැම ආගමක් සේම කොමන් සෙන්ස් ටිකක් තවත් මිත්‍යා කතාන්තර ගණනාවක් ඔතා පිළියෙළ කරන ලද සලාදයක් බව මට මුල් වරට වටහා දුන්නේ උන් වහන්සේය. ඒ පුණ්‍ය කර්මයේ බලයෙන් උන්වහන්සේට සංසාර ගමන කෙළවර (නොපවත්නා) බෝධියකින් (නොපවත්නා) නිර්වාණය සාක්ෂාත් වේවායි ප්‍රාර්ථනා කරමි.

දිග කතාවක් කෙටියෙන් කියන්නේ නම් පශ්චාත් ගංගොඩවිල සෝම යුගයේදී බෞද්ධයෙකු සේ පෙනී සිටින්ට මම පළමු වතාවට ලජ්ජා වීමි. සෝමගේ සිට ඤාණානන්ද, සිරිධම්ම, ධම්මාලෝක, සුමංගල, මේධානන්ද, රතන, හරහා ඥානසාර හා බෙංගමුවේ නාලක තෙක් නිර්මාණය වූ නුදුරු අතීතය කිසිවකුට රහසක් නොවන හෙයින් ඒ පිළිබඳ දීර්ඝ පැහැදිළි කිරීමක් අනවශ්‍යය සිතමි.

අද මම නිරාගමිකයෙක්මි. මෙය ආඩම්බරයෙන් කරන ප්‍රකාශයක් නොව fact එකකි. එය ආඩම්බරයෙන් කරන ප්‍රකාශයක් බවට පත් කරන්නෝ ඊනියා බෞද්ධයෝය.

45. මරණයට සෙන්ටිමීටර දහයක් නුදුරින්

උදෑසන නවයයි. අපි යාපනයේ සිට මන්නාරම බලා යන බසයකට නඟිමු.

යාපනයේ සිට මන්නාරමට දුර A32 මාර්ගයේ, සංගුප්පිඩි පාලම ඔස්සේ, පුනරින් හරහා කිලෝ මීටර 130 කි. පෙර සංචාරකයකු ඉන්ටර්නෙට්හි විස්තර කර තිබුණු හැටියට වළ ගොඩැලි සහිත පාරක වන මේ ගමන අවම වශයෙන් පැය තුනක් වත් ගනියි.

“Let me take window seat. In case I get sick…”

මම කියමි. ඔහු හිස සළා එකඟ වේ. අපි හිඳ ගනිමු.

“ඉරණ්ඩු මන්නාර්…”

මගේ දෙමළ උච්චාරණයට බස් කොන්දොස්තර සිහින් සිනාවක් පායි. අපේ කාලයේ අප ඒකට කීවේ ‘නෝණ්ඩි හිනාව’ කියාය. මගේ අනෙකාගේ පරම්පරාවට ඊට වෙනත් යෙදුමක් තිබිය හැක.

“That Ayodhya story… Yesterday night you wanted me to remind…”

“Ah, yes. Where to begin? As we have thre hours let me start from the very beginning. December 6, 1992. I was in the middle of my third year. Our Electronics Measurements paper was scheduled for the next day, a Monday…”

බොහෝ කාලයක් මතකයේ යටපත් වී තිබුණු මේ කතාව නැවත ඇවිස්සීම ගැන මගේ අනෙකාට ඔබ ස්තූතිවන්ත විය යුතුය සිතමි.

————————————————————————————————–

මම මරණයට සෙන්ටිමීටර කිහිපයකට නුදුරින්මි. පුදුමයකට මෙන් මට කිසිදු බියක් නොදැනේ. සිත පුදුමාකාර සේ නිවී ගොසිනි. එසේම මම සම්මා සතියෙන්මි.

මෙය මරණයට ඉතා සමීප වූවකු ලබන පොදු අත්දැකීමක් විය යුතුය. මරණය ඉතාම ආසන්න වන කල්හි එයින් මිදිය හැකි එකම ක්‍රමය නම් ඊට කෙළින්ම මුහුණ දී සටන් කිරීමයි. ඊට සිත නිදහස් විය යුතුය. එසේ නැතිව බියසුළුව දුවන්ට පටන් ගත්තොත් වන්නේ මරණය අනිවාර්යය වීමයි. මම මරණයට එරෙහිව සටන් කරමින් සිටිමි.

දිනය හරියටම මතක නැතද ඒ 1992 දෙසැම්බර් මාසයේ මූසල රාත්‍රියකි.

ස්ථානය ඉන්දියානු අර්ධද්වීපයේ පහතම කෙළවරේ කන්‍යාකුමාරි හි සිට මුම්බායි (එවක බොම්බේ) දක්වා දිවෙන NH17 මාර්ගයෙන්ද, ඊට කිලෝ මීටර භාගයකට එපිටින් ඉන්දීය සාගරයෙන්ද සීමා වූ පටු බිම් කඩෙහි සුරත්කල්හි මා අධ්‍යාපනය ලද National Institute of Technology – Karnataka (එවක Karnataka Regional Engineering College) ආයතනයට නුදුරින් යම් ස්ථානයකි.

හාත්පස කෑලි කැපිය හැකි තරමට ඝණ අඳුරය. විදුලිය විසන්ධි වී හෝ විසන්ධි කොටය. (සමහර විට එදින රාත්‍රිය සමස්ත ඉන්දියාවම එසේ වන්ට ඇතැයි සිතේ.) අහසේ සඳ හෝ තරුවක්ද නැත.

මේ අන්ධකාර රාත්‍රියේ, අප සය දෙනෙක් පනහක පමණ පිළිමල් පිරිසකට එදිරිව, ම්ලේච්ඡයින් දෙපිරිසක සටනකදී මෙන්, ඉංගිරිසි හින්දි අමු කුණුහරුපයෙන් යටි ගිරියෙන් එකිනෙකාට මුර ගා ගනිමින් සිටිමු.

“වට් ද ෆක්… මදර්චුත්… බැංචුත්… කිල් යූ බාස්ටර්ඩ්ස්… බැන්කෙ ලවුඩා … යූ මදර් ෆකර්ස්…”

ඇත්තටම දෙපැත්තෙන්ම කීය කීය හිටියාද ගණන් හදා ගත්තේ පසුවය. ඝන අඳුරෙහි දෙපිරිසටම එකිනෙකා කීදෙනකු සිටීද නොපෙණේ. එහෙත් ස්වරයෙන් හා හඬින් අපට උන් අප කිහිප ගුණෙයකින් ඉක්මවා ඇති බව සිතා ගත පහසුවෙන් හැකිය.

මේ නාඳුනන පිරිසක් නොවේ. අප තෙවන වසරේ සිටියදී අපේම දෙවන වසර වඩා රැඩිකල් වූ සිසු පිරිසකි. වෙනදා කරට අත දාගෙන යන අපට එදා අඳුරේ එකිනෙකා හඳුනා ගැන්මට නොහැකි සේය.

මගේ අතේ බර පිඟන් මැටි ට්‍රාන්ස්ෆෝමර් ඉන්සියුලේටරයකි. කෙසඟ මට එය උස්සා ගන්ට පිළිවන් නම් එයින් පහරක් දී කෙනකු සදහටම නිහඬ කල හැකිය සිතේ. එය මගේ සගයකුගේ ප්‍රොජෙක්ට් එකට අවශ්‍ය මෙවලමකි. ඔහුට වඳිමින්, නොකඩා නැවත රැගෙන එන පොරොන්දුව පිට, එය ගෙන ආයේ ඒ මූසල රාත්‍රියේ පොල්ලක්, බැට් එකක් තියා හොකී ස්ටික් එකක් වත් සොයා ගත නුහුණු හෙයිනි. ඒ සියල්ල යුද්ධයට ගෙන ගොසින්ය.

අඳුරෙහි කිසිවක් නොපෙණුනද අපේ පිළිමළුන්ද අප සේම සන්නද්ධය සිතිය හැකිය. මේ කෑලි කපන රාත්‍රියේ කාගේ හෝ පොළු පහරක් මගේ ඔළුවට එල්ල විය හැක්කේය. අන්ධකාරය වැරදිකරුවන්ට හොඳ නිදහසට කාරණාවකි.

අපේ පිළිමළුන් අන්තවාදී හින්දු කණ්ඩායමකි. ඔවුනගේ වෑයම අහිංසක මුස්ලිම් මනුස්සයකු එදිනෙදා දිවි සරි කොට ගන්නා කුඩා කඩ කෑල්ල ගිනිබත් කිරීමය.

අපේ වෑයම දිවි හිමියෙන් මේ උත්සාහය වැළක්වීමය.

සමස්ත භාරතය හින්දු-මුස්ලිම් ජාතිවාදී ගැටුම් වලින් ඇවිළෙමින් පවතියි. (පසුව මනිරත්නම්ගේ ‘බොම්බේ’ හා ඩැනී බොයිල්ගේ Slumdog Millioner සිතුවම් පට වලට පාදක වන්නේ මේ ගැටුම්ය.) ඉංජිනේරු විද්‍යාලයක්ය කියා හැඟීමකින් හෝ තොරව අපේ විද්‍යාලයේම අන්තවාදී සිසු පිරිසක් “රට ජාතිය ආගම” වෙනුවෙන් ස්වකීය දායකත්වය සැපයිය යුතුය යන ස්ථාවරයට පැමිණ සිටිති.

දින කිහිපයක් තිස්සේම ඔවුහු යම් යම් ආකාර වලින් තමන්ගේ “හින්දුත්වය” ලොකු අකුරු වලින් ප්‍රකාශ කළහ. මේ උත්සාහ පටන් ගත්තේ ඉතාම අහිංසකවය. මුලින්ම තැන තැන බිත්ති වල जय श्री राम (ජය ශ්‍රී රාම්) යැයි ලියැවී තිබෙනු පෙණිනි. මුස්ලිමුන්ට එරෙහිව ගැටුම් උත්සන්න වෙද්දී, මුස්ලිම් ගම්මාන කිහිපයකට මායිමව පැවැති අපේ විද්‍යාලයට පහර දීමක් වනු ඇතැයි කට කතා පැතිර ගියේය. මේ කට කතා මුස්ලිමුන්ට එරෙහිව ගලක් ගසන්ට හොඳ නිදහසට කාරණාවක් විය.

දින කිහිපයකට පසුව යම් සිසු පිරිසක් NH17 මාර්ගයේ ගමන් ගත් පෞද්ගලික වාහන නවතා ඒවා මුස්ලිමුන්ගේය දැන ගත් විට ගල් ගසා හානි කළහ. ඔවුන් ඒවා ගිනි නොතැබූයේ ඒ තරමට නිර්භීත නුවූ නිසාය සිතේ. අබලන් වාහන පසුව පොලිසියට ගෙන යන ලද්දේය. නඩු නැත. පරීක්ෂණ නැත. වෙනදා කොට කලිසමෙන් මෙස් එකට ගියත් නීති කතා කරන විද්‍යාල පරිපාලනය මේවාට සම්පූර්ණ මුණිවත රකියි. ජාතිභේදවාදී ගැටුම් කොහාට ඇවිලී යාදැයි නොදන්නා නිසාය. ඒ අවසරයෙන් කුල්මත් වූ අන්තවාදීන්ට ඊළඟ ඉලක්කය පිණිස ලොකු දෙයක් අවශ්‍යය. මේ “ලොකු දේ” විද්‍යාලය අවට පිහිටි අපට නිබඳව කෑම සැපැයූ මුසල්මානුවන්ගේ කඩ පිළි ගිනි තැබීම වී තියේ.

අපේ පිළිමල්හු, දින කිහිපයකට මත්තෙන්, 1992 දෙසැම්බර් හයවැනිදා, අයෝධ්‍යාහි බබ්රි මස්ජිඩ් නම් මුස්ලිම් පල්ලිය විනාස කොට දැමූ විශ්ව හින්දු පර්ෂද් කාර් සේවකයන්සේ ජාත්‍යාලයෙන් මත්ව සිටිති. 1992 පශ්චාත් රාම් ජන්මභූමි හින්දු-මුස්ලිම් ගැටුම් මෑත යුගයේ භාරතයේ ජාතිවාදී ගැටුම් කැතම ආකාරයෙන්, ජාතික මට්ටමින් මතු වූ අවස්ථාවයි. (යම් හින්දු අන්තවාදී පිරිසක් විශ්වාස කරන හැටියට බබ්රි මස්ජීඩ් ගොඩ නැඟී ඇත්තේ අයෝධ්‍යාවේ රාම් උපත ලද තැන වූ හින්දු දේවාලයක් මතය. ඓතිහාසිකව, රාම් කියා යමෙක් වී නම් ඔහු විසු සමයේ වත්මන් අයෝධ්‍යාව ජන ශූන්‍ය භූමියක් වූ බවට සාක්ෂ්‍ය තියේ.)

මා මේ ගැටුමට මැදිව සිටින්නේ කාරණා දෙකක් නිසාය. එකක් මගේ හෘදය සාක්ෂියයි.
අනෙක මගේ “රූමී” අමිත් භාරතී හෙවත් “භාභා” භාරතීය.

අයෝධ්‍යා සිද්ධිය ඇතිවන්නේ අපේ තෙවන වසර Electronics Measurements ප්‍රශ්න පත්තරයට පෙරදාය. උදෑසන විභාග ශාලවට ගොස් විභාගය අවලංගු කොට ඇතැයි දැන නේවාසිකාගාරයට පැමිණි මොහොතේ පටන් මා උත්සාහ ගන්නේ සමස්ත ඉන්දීය සමාජය තීරණාත්මකව දෙකට බෙදෙන අවස්ථාවක පූර්ණ පිටස්තරයකු වන මා ඔවුන් විසින් කවර කඳවුරකට දමනු ලැබේද, කවර අනන්‍යතාවයකින් යුතුව හඳුනා ගනු ලැබේද, මේ නිසා මගේ ආරක්ෂාවට යම් තර්ජනයක් වේද දැන ගන්ටය.

“Chanuka, why you worry man? You are not a Muslim!”

“Worse than a Muslim, I am an outsider. A complete outsider. You think at a time like this Hindus will take me a part of them?”

“You don’t get it. This has nothing to with Hindus. You are not a Muslim. That’s it. You are safe. Don’t worry.”

“How they know I am not a Muslim? Will they ask me to recite Bhagavat Gita?”

ලංකාවේ 1983 සිද්ධීන් මතක නිසා මම අසමි. 1983 කළු ජූලි සිද්ධීන් මධ්‍යයෙහි රාජගිරියේදී තම පියා සමඟ වාහනයේ ගමන් කරමින් සිටියදීත්, පියාගේ ජාතික හැඳුනුම්පත තිබියදීත්, මා මිතුරු (එවක පහළොස් හැවිරිදි ) සඳරුවන් ගීගණගේට තමන් සිංහල බව ඔප්පු කරන්ට රෝයල් එකේ ශිෂ්‍ය වාර්තා පොත පෙන්වන්ට සිදුවිය.

“You are not circumcised. So you are not a Muslim…” මේ මගේ ‘රූමී’ ය.

“…and how do you know he is not circumcised?”

“Ha! Ha! He is my roomie man. I know more than that!”

කොල්ලෝ අශ්ශීල සිනාවක ගිලෙති. මගේ ගැටළුව තාවකාලිකව යටපත් වේ.

මම මේ දාර්ශනික පැනය මගෙන්ම අසා ගනිමි. මා එතෙක් දැන සිටි භාරතීය සමාජය එකකි. දැන් එය දෙකඩව තියේ. පිටස්තරයකු වන මා මේ දෙකඩ වූ සමාජයේ යම් පැත්තක් ගත යුත්තේද? එසේ නම් ඒ කවර පැත්තද? මගේ මිතුරන් වැඩි පිරිස හින්දූන් වූ හෙයින්, හින්දු සංස්කෘතිය මා හැදී වැඩුණු බෞද්ධ සංස්කෘතියට වඩා ආසන්න හෙයින් (හා මා සුන්නත් කොට නොමැති හෙයින්) හින්දුන්ගේ පැත්තද? මා ඒ පැත්ත ගෙන හින්දූන් කරන හැම ජඩ වැඩක්ම සාධාරණීකරණය කළ යුත්තේද? (භාරතීය ජනතා පාටිය සමඟ මගේ මුල්ම අරෝව මතු වන්නේ මීට බොහෝ පෙර අද්වානිගේ රථ්යාත්‍රා සමයේදීය.)

අවසානයේ මම මෙසේ තීරණය කරමි.

මම හින්දුවෙකු හෝ මුසල්මානයකු හෝ නොවෙමි. ඉන්දීය රජය මට මුදල් වියදම් කොට උගන්වන්නේ මා හින්දුවකු වීම නිසා හෝ මුසල්මානයකු වීම නිසා නොව මා මනුෂ්‍යයකු වීම නිසාය. ඉන්දියානුවන්ගේ මුදලින් අධ්‍යාපනය ලබන මට ඉන්දියානුවකුට – හින්දුවකු වේවා මුසල්මානයකු වේවා – අහිතක් කරන්ට නුපුළුවන. මගේ මේ මොහොතේ කාර්යය විය යුත්තේ පැත්තක් නොගෙන මනුෂ්‍යයකු සේ මේ තත්ත්වය දැකීමයි. මම සිතින් හෝ පැත්තක් නොගනිමි. අසාධාරණයට පමණක් එරෙහි වෙමි.

මේ සිතිවිල්ල පමණක්ම මා ඒ අන්ධකාර රාත්‍රියෙහි ගැටුමට මැදි කළේය මම නොසිතමි. එය එක් හේතුවක් පමණෙකි. ඊට වඩා මා පෙළඹවූ හේතුව අප බේරා ගන්ට උත්සාහ කළ මුස්ලිම් කඩ හිමියා මගේ රූමිගේ (හා ඔහු මඟින් යම් දුරකට මගේද) පෞද්ගලික මිතුරකු වීමය. මගේ ‘රූමී’ නායකත්වය ගෙන යුද්ධයට බසින කළ මට එහි නිරීක්ෂකයකු පමණක් වන්ට බැරිය.

අනෙක් අතට ‘කඩ හිමියා’ කිව්වාට බෂීර් එක්කෝ එවකට අපේම වයසය. නැතිනම් අපට අවුරුද්දක් දෙකක් බාල වන්ටද පිළිවන. එසේම ඔහුට තිබුණේද කඩයක් නොව ලෑලි කෑලි වලින් වට කර තනා ගත් පොඩි අනවසර කඩ කෑල්ලකි. මේ පුංචි කඩ කෑල්ලේ ඔහු ගෑස් ලිපක් හා කුඩා ගෑස් සිලින්ඩරයක් තබාගෙන අපට මැගී නූඩ්ල්ස්, ඔම්ලට් බන්, ඔම්ලට් බ්‍රෙඩ් හා මගේ රූමීගේ වචන වලින් “any damn thing with an egg” විකුණුවේය. මැගී නූඩ්ල්ස් එකක් ඒ කාලයේ ඉන්දීය රුපියල් දහයකි. ඔම්ලට් එකක් හෝ බුල්ස්-අයි එකක් එක් වන විට එය රුපියල් දොළහක් විය. ලංකාවේ එවක මුදලින් රුපියල් තිහකට විතර බෂීර් අපේ කුසගින්න නිවූයේය. මේ අප ප්‍රත්‍යුපකාර කළ යුතු වූ අවස්ථාවයි.

ඒ අඳුරු හා මූසල රාත්‍රියෙහි අන්ධ වූ ජාතිවාදය විසින් ගිනි තැබිය යුතුය තීරණය කොට තිබුණේ මේ අහිංසක මනුස්සයා බෂීර්ගේ එදිනෙදා දිවි පෙවෙතය.

හිතුවාට වඩා දික් වූ මේ කතාව නිමා කළ යුතුය සිතමි. ඊට ඇත්තේ අවප්‍රාප්තියක් හෙවත් anti-climax එකකි.

අප කුණුහරුපයෙන් කෑ ගසමින් පිළිමළුන් වැළකූ මුළු කාලය මම ගණනය නොකළෙමි. පසුව හිතුණු හැටියට එය පැයක සිට පැය දෙකක් දක්වා විය හැකිය. මේ තරම් දිගු කාලයක් අප සය දෙනෙකු පමණක් එවන් පිරිසක් වළකමින් සිටියේ කෙසේද? මේ මට අද දක්වා පිළිතුරක් හරිහැටි හිතා ගත නුහුණු ප්‍රශ්නයකි. මා හිතන්නේ අපේ මැදිහත්වීම ඔවුන්ගේ ජාතිවාදී ආතල් කුඩු කළ බවය. අවසානයේ ඔවුන් හැරී යනතෙක් අප බලා සිටියෙමු. අපේ හදවත් හි වූයේ දිවි රැක ගැන්ම ගැන සතුටක් නොව යහපත් කාර්යයක් ඉටු කිරීමෙන් අනතුරුව ලබන නිරාමිස තෘප්තියයි.

මේ තෘප්තිමත් හැඟීමෙන් යුතුවම අප නින්දට යද්දී උදෑසන තුන හතර වූවා විය හැකිය. රාත්‍රිය මුළුල්ලේ කඩ කෑල්ල ආරක්ෂා කළ යුතුය අප කිසිවකුට කල්පනා නොවීය. අනෙක් අතට එසේ කරන්නට තරම් සම්පත්ද අප සතුව නොවීය. අප සය දෙනකුගේ කණ්ඩායමකි.

මේ විද්‍යාලයය දින නියමයකින් තොරව වසා තිබූ සමයකි. මා නැඟිටුනේ උදේ හතට, අටට හෝ නවයට වන්ට ඇත. මා දුටුවේ මේසයේ ඔළුව ගසා ගෙන හඬමින් සිටින මගේ සගයායි.

“Hey, why you cry man…?”

“No use. It is burnt down. Nothing left.”

“Don’t tell me!”

“Go and see…”

මම හැඳ සිටි ඇඳුම් පිටින්ම කිලෝ මීටරයක් පමණ එපිට බෂීර්ගේ කඩ කෑල්ල තිබුණු තැනට දිව ගියෙමි. ඒ වන විටත් කිහිප දෙනෙක් ඒ වටා වටවී සිටියහ. ගෑස් සිලින්ඩරය හැරුණු විට සියල්ල අළු ගොඩකි. ඒ දෙස හිස් බැල්මෙන් බලා සිටින බෂීර්ගේ දෑස දෙස නොබලන්ට මම උත්සාහ ගතිමි. ඔහුගේ පිටට තට්ටුවක් දාන්ට නොසිතුණේ ඔහු මා එතරම්ම කිට්ටුවෙන් නොදැන සිටි නිසාය. අනෙක් අතට, ආගන්තුකයින් නොව, තමන් විසින්ම පිළියෙළ කෙරුණු අහරින් යැපුණු සිසු පිරිසක විසින්, නොකළ වරදකට ගිනි තබනු ලැබූ තමන්ගේ දිවිපෙවෙත ඉදිරියේ තැවෙන මිනිසකුට මා කරන කියන කවර හෝ දෙයකින් ඵලක් වේද?

මේ සිද්ධියෙන් පසු වසර එකහමාරක් මම ඉගෙනුම් කටයුතු කළෙමි. එහෙත් කිසිදිනෙක නැවත බෂීර් නුදුටුවෙමි. විද්‍යාලයෙන් අස්වී වසරකට පසුව 1994 දී නැවත කළ සංචාරයකදී මා දුටුවේ වෙනත් වෙළඳකු විසින් බෂීර්ගේ තැන අත්පත් කොට ගෙන ඇති බවයි.

බෂීර් ගැන මගේ රූමීගෙන් 2015 දී ඔහු සිංගප්පුරුවේදී හමුවූ අවස්ථාවේ විමසීමි. ඔහුගේ පිළිතුර වූයේද ඒ තීරණාත්මක දිනයෙන් පසුව කෙදිනකවත් බෂීර් නුදුටු බවයි.

අද මම ජාතිවාදියකු නොවන්නේ නම් හා ජාතිවාදය අන් කිසිවකටත් වඩා පිළිකුල් කරන්නේ නම් එසේ වන්ට මේ සිද්ධිය බොහෝ දුරට බලපාන්ට ඇතැයි අවංකව කල්පනා කරමි. ජාතිවාදයේ කුරිරුබව, පිළිකුල් සහගත බව, ජඩ බව, භයානකත්වය මරණයේ දොරටුව ඉදිරියේ සිට අවබෝධ කර ගත්තකුට නැවත කිසිදිනෙක ජාතිවාදියකු විය නොහැක්කේමය.

44. “මම මිනිහෙක් මැරුවා, චානුක සර්” හෙවත් සඳරු සමඟ දවසක්

“මම මිනිහෙක් මැරුවා චානුක සර්. මට පෙන්නන්න බැරි එකෙක්. මගේ තරහකාරයෙක්. අම්පාරෙ.”

(මේකා මට තාමත් ‘චානුක සර්’ කියන්නේ පරණ පුරුද්දටය. ඇත්තටම දැන් එවැන්නක අවශ්‍යතාවයක් නැත. එහෙත් අප මුලින්ම හමුවූයේ ඔහු මීට බෙහෙවින් අඩු වයසකදීය.)

මම පරෙස්සමෙන් වචන තෝරා ගනිමි. හයිලෙවල් පාරේ රිය පැදවීමත් මේකාගේ කතාවට කන් දීමත් එකවිට කළ යුතුව තියේ. Multitasking යනු අන්තර්වර්තිකයින්ට හෙවත් introvertsලාට කරන්ට අමාරුම වැඩකි.

“මදි, මට ඊට වැඩිය විස්තර ඕනෑ. හරියටම වෙච්චි හැටි මට කියන්න…”

“මෙහෙමයි. මං හිටියෙ කොළඹ. මූ හිටියෙ අම්පාරෙ. දැන් මේක කාටවත් අහු නොවෙන විදියට කරන්න ඕනැ. මං සති ගණනක් හිත ඇතුළෙන් කල්පනා කළා ඒ ගැන…”

“කොයි කාලෙ විතරද ඔය…?”

“එහෙම කාලයක් කියන්න බෑ චානුක සර්. ඔය අදහස් මගේ ඔළුවට ඇවිත් ගොඩක් කල්. සෑහෙන කාලයක් තිස්සෙ මං ඔය ගැන කල්පනා කළා…”

“හරි. ඊට පස්සෙ…?’

“දන් මේක කරන්න ඕනැ කාටවත් නොදැනෙන හැටියට. ඊට පස්සෙ සිරුර හංගන්න ඕනැ. මං කල්පනා කළා ගොඩක් කල් තිස්සෙ කොහොමද මේක කරන්නෙ කියලා. හරි වලක් හාරලා තියන්න ඕනැ. මරපු ගමන්ම ඒකාව වළ දාන්න…”

“ඉතින්…?”

“ඔයා කියවල තියනවද සමනල විප්ලවය කියල බ්ලොග් නවකතාවක් තිබුනා…”

“ඔව්. දැන් කාලෙකට ඉස්සරනෙ…”

“මං කාලයක් හිතාන හිටිය ඒක ලියන්නෙ ඔයා කියලා… පස්සෙ මට තේරුණා ඒක වෙන්න බෑ කියලා”

“එහෙම තමයි. මං නොකරපු ගොඩක් වැඩ මගේ එකවුන්ට් එකට බැර වෙලා තියෙනවා…”

“ඒකෙ මාර චැප්ටර් එකක තිබුණා චානුක සර්, රතු හාමුදුරුවන්ගෙ කතාව කියලා. මං ඒ කාලෙ සේව් කරගෙන හිටියෙ. මාර වචන භාවිතයක්. ඇමැතියගෙ සේවකයා විස්තර කරන්නෙ ගෝටයිම්බරයා කියලා. උන් කතා කරන්නෙ සංජය බෙල්ලට්ඨිපුත්තගෙ භාෂාවෙන්…”

“මට මතක නෑ. කියවන්න ඕනැ ආපහු, ඒක නෙවෙයි අර මිනිහා මරපු කතාව…?”

“ඔව්, දැන් මං කාටවත් හොරෙන් අම්පාරට යන්න ඕනැ. මොබයිල් එක ගෙනියන්නෙ නෑ. කාමරේ දාල යන්නෙ. නැත්නම් එක දිගට ටවර් එකෙන් ටවර් එකට මගේ ගමන සටහන් වෙනවා. කාමරේ දාල ගියාම කාටවත් කියන්න බෑ මං අම්පාරට ගියා කියලා…”

“කොහොමද ඉතින් මිනිහා මැරුවෙ…?”

“තාම දන්නෙ නෑ. ඔය ඔක්කෝම හිතල නෑ තාම. ප්‍රශ්නයක් ආවාම මං නවතිනවා. නැවතිලා වෙන දෙයක් හිතනවා, පස්සෙ ඒකට විසඳුමක් හොයා ගන්න කල්…”

මේ දක්වා මේ දෙබස කියැවුවකු එය මුන් දෙන්නා ජොයින්ට් එකක් ඇදපු වෙලාවක වෙච්චි කතාවක් යැයි සිතන්නේ නම් ඒ සාධාරණය. ඒත් මේ කතාව වෙද්දී සඳරු සේම මාත් සිටියේ පියවි සිහියෙනි. නිර්මාණාත්මක දෙමනසකට “හයි” වෙන්ට බාහිර උත්තේජක අවශ්‍ය නොවේ. සඳරු කිසිම බාහිර උත්තේජයක බලපෑමකින් තොරව මා සමඟ ‘හයි” වෙන්ට හැකි කිහිප දෙනා’තුරින් එකෙකි.

“සඳරු දැන් තමයි හරියටම “හයි” වෙන්න පටන් අරන් තියෙන්නෙ…”

මම කියමි.

“ඔයා නම් කියයි චානුක සර්. උදේ ඉඳන් මගේ ඔළුව පුපුරන්න වගේ තිබුනෙ. කාලා ඉවරවෙලා ගිහින් ඔලුවම පයිප්පෙට අල්ලලා ගත්තමයි හරි ගියේ…”

“ඇයි ඒ…?”

“ඇයි ඒ කියලා අහන්නෙ? ගල් බෝතලේ ඉවර කළේ උදේ හත හමාරට. ඔයා එනවා නමය හමාරට මාව කුදලාගෙන යන්න…”

“උදේ හත හමාරට? කියන්න එපායැ මනුස්සයෝ. දන්නව නම් මං හවස එනවා. මට කිව්වෙ ගල් බෝතලේ ගැහුවෙ රෑ කියලනෙ…”

“රෑ තමයි පටන් ගත්තෙ. කතාවෙන් කතාවෙන් ඉවර කරන කොට උදේ හත හමාර වුණා…”

“මොනවද ඔය බිව්වම කරන කතා…? එතකොට අර හැංගිලා හිටපු එකෙක් එළියට එනවද…?”

“එක එක කතා තියෙනවනෙ චානුක සර්…”

“එකක් කියන්න…”

“ගමේ ඉන්නවා බාසෙක්. සිරා පොරක්. කඩියා වගේ වැඩ. කටු මැටි ගෙයක් ගහනවා දවසෙන්. මයියොක්කා කෝටු ගහලා ඒ මැද්දට මැටි පුරවලා. උදේ පටන් ගත්තාම හවස් වෙන කොට වැඩේ ඉවරයි. ටික දවසක් යනකොට ගෙයි වහලේ උඩ යනවා…”

“ඇයි ඒ…?”

“ඇයි ඒ කියලා අහන්නෙ? අර පාවිච්චි කරපු මයියොක්කා කෝටු පැළවෙලා…”

“සඳරු බ්ලොග් පෝස්ට් එකක් ලියන්නෙ කොහොමද?’

මම ඔහු හමු වූ මුල් දිනයේදීම ඔහුගෙන් විමසීමි. ඔහු එය පියවරින් පියවර විස්තර කළේය.

“මෙහෙමයි චානුක සර්. ඔන්න අදහසක් ඔළුවට ආවාය කියමුකො. මං ඒක අයින් නොකර ඔළුව ඇතුළෙ වැඩෙන්න ඉඩ දෙනවා. දවස්, සති සමහරවිට මාස ගණනක් මේ අදහස මගේ ඔළුව ඇතුළෙ වැඩෙනවා. මං වාක්‍යයෙන් වාක්‍යය මේ පෝස්ට් එක ලියනවා ඔළුව ඇතුළෙ. ඊට පස්සෙ කටු කොළේක ලියනවා…”

“අතින්…?”

“ඔව්. මුලින් ලියන්නෙ අතින්. ඒක තමයි හදලා පස්සෙ කම්පියුටරේ ටයිප් කරන්නෙ…”

මා මෑතකදී ඔහුගෙන් විමසුවේ බ්ලොග් පෝස්ටයක් ලියද්දී යම් බාහිර උත්තේජකයක් භාවිතා කරන්නේද යනුයි.

“අපෝ නෑ. කීයටවත් නෑ…”

මේ සඳරුය. තව වසර හත අටක් “හිස් අහස” පුරවන්ට අමුද්‍රව්‍ය ඔහු සතුව තියේ. ඒත් දැන් සඳරු ලියන්නේ කලාතුරෙකිනි.

සඳරුගේ රුව රැගත් මුද්‍රිත පෝස්ටරය ගැන මම ඔහුගෙන් විමසමි.

“අළුත් බොසා දැම්ම ලෙඩක් චානුක සර්. මට කිව්වා ටීම් එකට මහින්ද රාජපක්ෂ තුන්වන වර පත් කර ගත යුත්තේ ඇයි කියලා ප්‍රසන්ටේෂන් එකක් කරන්න කියලා. ඉතින් මම කළා…”

“කට්ටිය අමාරු ප්‍රශ්න හෙම ඇහුවෙ නැද්ද…?”

“ඕක දන්න හින්දම මම දැම්ම නීතියක්. අහන ප්‍රශ්න වලට අනිවාර්යයෙන්ම උත්තර දෙනවා. හැබැයි එක ප්‍රශ්නයක් අහන්න ගාස්තුව රුපියල් සීයයි. මම තිබ්බා පෙට්ටියක් රුපියල් සීය දාන්න. ඔන්න මම කතාව කරගෙන යනවා. මහින්ද අපේ පැත්තෙ, අම්පාරෙ පාරවල් හැදුවා කිව්වම එකෙක් අත ඉස්සුවා…”

“හරි. රුපියල් සීය දාන්න. මොකද්ද ප්‍රශ්නෙ…?”

“දැන් චින්තක අම්පාරෙ පාරවල් හැදුණ කියලා අපි දැක්කා. හැබැයි ඒ පාරවල් වල එකම වාහනයක් වත් නෑ…ඇයි ඒ?”

“පාරවල් උඩ වාහන පාක් කරලා තියන සිරිතක් නෑනෙ. ඒවා පාරවල් දිගේ ගෙවල් වලට යන්න ඇති…”

“තව ප්‍රශ්නයක්…”

“ඔව්. රුපියල් සීයයි…”

“ඔබ දන්නවාද මහින්ද රාජපක්ෂ යුගයේ ප්‍රගීත් එක්නැලිගොඩ නම් මාධ්‍යවේදියා අතුරුදහන් වුණාය කියලා…?”

“ඔව්..”

“ඔහු අතුරුදහන් කරන…”

“සොරි. රුපියල් සීයට එක ප්‍රශ්නයයි. තව ප්‍රශ්න අහන්න තියෙනවා නම් තව රුපියල් සීය ගානේ ඕනැ…”

“ආ…ඔබ හිතනවාද ඒ කටයුත්තට මහින්ද රාජපක්ෂගේ සම්බන්ධයක් තිබුනා කියලා…?”

“නෑ”

“ඊට පස්සෙ එකෙක් වත් ප්‍රශ්න ඇහුවෙ නෑ චානුක සර්”

මේ සඳරුය. තව වසර හත අටක් “හිස් අහස” පුරවන්ට අමුද්‍රව්‍ය ඔහු සතුව තියේ. ඒත් දැන් සඳරු ලියන්නේ කලාතුරෙකිනි.

43. දුරු රටක වෙනස් මිනිසකු වීම හෙවත් මගේ සරසවි ප්ලේ-ලිස්ට් එක

“When your playlist changes, it’s not your playlist, it’s you who is in a transition.”

“මගේ අනෙකා” (මීට වඩා ටිකක් වැඩිපුර වචන භාවිතා කොට) ලියා තිබුණේය.

ඇත්ත. ඔබ වෙනස් වෙද්දී ඔබේ ප්ලේ ලිස්ට් එක වෙනස් වේ; අනෙක් පැත්තට නොවේ.

මා භාරතයට යන්නේ ලංකාවෙන් ලබා ගත නුහුණු සරසවි අධ්‍යාපනය පිණිසය. ඒ වසර දෙකක පමණ ප්‍රමාදයකින්ද යුතුවය. පෞද්ගලික අධ්‍යාපනය කියා යමක් නොතිබුණු ඒ යුගයේ සරසවි අධ්‍යාපනය ලබා ගැනීම පිණිස වෙනත් විකල්පයක් මට නොවීය.

භාරතයට යද්දී සපුරා වෙනස් මිනිසකු විය යුතුය යන තිර අදිටන මට විය. ඒ වන විට මම පශ්චාත් උසස්පෙළ යුගයෙන් ඇරැඹි මගේ ජීවිතයේ එක්තරා අප්‍රසන්න පරිච්ඡෙදයක කුරිරු මතකයෙන් 90% පමණ මිදී සිටියෙමි. ඒ සිද්ධිමාලාව නිසාම දරුණු ලෙස බිඳ වැටුණු ඊගෝවද පිළිසකර කොටගෙන හුන්නෙමි. (එහි මතක හිටින මඟ සලකුණක් වූයේ වසර විසි එකක තරුණයකු සේ රටේ ජනාධිපති අතින් වසරේ විද්‍යා ලේඛකයාට හිමි සම්මානය ලබා ගැන්මයි.) වඩා තිර බැම්මකින්ද බැඳී සිටියෙමි. ඉදින් වෙනස් මිනිසකු වීමේ කිසිම බාධාවක් මට නොවීය.

බලාපොරොත්තු වූ ආකාරයෙන්ම මම භාරතයේදී වෙනස් මිනිසකු වීමි. මා කෑවේ බිව්වේ ඉන්දියානු කෑම බීමය. (විකල්පයක් නොවීය.) කියෙව්වේ ඉන්දියානු පතපොතය; වින්දේ ඉන්දියානු සංගීතයයි; නැරැඹුවේ ඉන්දීය සිතුවම් පටය. ඇන්ඳේ කුර්තා පිජාමාය. (විකල්ප තිබුනද) සිතුවේ ඉන්දියානුවකු විදියටය. කථා කළේ දකුණු ඉන්දියානු ඇක්සන්ට් එකකින් යුතු ඉංගිරිසියයි. රෝමයට ගියා නම් රෝමානුවකු සේ ජීවත් විය යුතුය කතාවක් තියේ.

ඉතින් මගේ සරසවි ප්ලේ ලිස්ට් එක උසස් පෙළ ප්ලේ ලිස්ට් එකෙන් ඉඳුරා වෙනස් වීම පුදුමයක්ද?

10. තුම්සේ මිල්කේ ඈසා ලගා තුම්සේ මිල්කේ… (සිතුවම් පටය: පාරින්දා)

‘පාරින්දා’ මා නැරැඹූ පළමු හින්දි සිතුවම්පටයයි. වැහිබර දිනයෙක කොයි වෙලේ වහීදෝ සැකයෙන් අපේ එළිමහන් රඟමඬලේ, අතිශය උද්‍යෝගිමත් ප්‍රේක්ෂක පිරිසක් මධ්‍යයෙහි මේ ප්‍රේම කාව්‍යය නැරැඹූ අයුරු කෙසේ නම් අමතක කරන්නෙම්ද?

9. තෙන්පාණ්ඩි සීමයිලෙයි…(සිතුවම්පටය: නායගන්)

‘පාරින්දා’ මගේ පළමු හින්දි චිත්‍රපටය වූවාක් සේම ‘නායගන්’ පළමු දෙමළ චිත්‍රපටය විය. දෙමළ චිත්‍රපට නැරැඹීමේ ලොකු උනන්දුවක් නොතිබුණු මා එපිණිස යොමු කිරීමේ පූර්ණ ගෞරවය මගේ දමිල මිතුරන් අතර සමීපතමයා වූ ප්‍රසන්නට හිමිවිය යුතුය. “Chanuka, This is an excellent film man, You should not miss this man” යි ඔහු මගේ කරේ එල්ලී මා එන තුරුම වදයක් විය.

මා ලංකාවට පැමිණි විටෙක ඒ හා සමාන පෙරැත්තයකින් මගේ ඥාති සොහොයුරු චන්දික ‘නායගන්’ ප්‍රදර්ශනය කළ වත්තල පැත්තේ සිනමා හලකට ගෙන ගියෙමි. එතැනි ඇරැඹුණු චන්දිකගේ දෙමළ සිතුවම්පට කාමය අද දක්වාම එක ලෙසින් පවත්නේය. “මාව මුල්ම දෙමළ ෆිල්ම් එකට ගෙනිච්චෙත් චානුක අයියා තමයි” ඔහු තවම කියයි.

8. ආජා රේ…(සිතුවම්පටය: මධුමතී)

මේ ගීය අඩංගු වූයේ හින්දි චිත්‍රපටයක වුව මා මෙය සෝ සමඟ නැරැඹුයේ නිවාඩුවකට ලංකාවට පැමිණි විටෙකය. මතක හැටියට ඒ අප දෙදෙනා නැරැඹූ පළමු හින්දි චිත්‍රපටය හා දෙවන චිත්‍රපටයයි. (මුල් චිත්‍රපටය මොකද්දෝ වියට්නාම් යුද්ධ කතාවකි.) නැරැඹුයේ පරණ එම්පයර් තියෙටර් එකේදීය.

බාගෙට තේරන හින්දියෙන් ඇයට කතාව කියා දීම මේ සිතුවම්පටය නැරැඹීමේ අපූරු අත්දැකීමක් විය.

7. නුඹේ වත දෙස බැලිමි…

මේ ගීතයක්ද නැද්ද මම නොදනිමි. මම එය ඇසීමට කැමැතිව සිටියෙමි. එපමණයි.

භාරතයේ සිටි සිව් වසෙක කාලය තුළ මුල් යුගයේ මා සතුව පැවැති එකම කැසට් පටය ප්‍රේමසිරි කේමදාසයන්ගේ ‘ගොළු හදවතින් තුන්වැනි යාමයට’ ය. වසර දෙකක පමණ පට්ටා ගසමින් මා ඇසූයේ මේ කැසට් පටයයි.

නිවාඩුවට ආ විටෙක සෝ ‘කිඳුරියකගේ විලාපය’ නම කැසට් පටයක් මට තෑගි කළාය. ඒ නන්දා මාලිනිය විසින් ගී කොට ගැයූ කවි දහයකි. ඇගේ පියාගේ පහත කවිය ඉන් එකකි. සෝ මට දුන්නේද, ගීයේ කර්තෘ භාග සේ රුපියල් දහසක තුටු පඬුරකුත් සහිතව, නන්දා මාලිනියගෙන්ම ලද කැසට් පටයයි. අවාසනාවකට පසුව එය නැති විය. මේ කැසට් පටය දැනට අලෙවියේ නැති අතර ගීත කිහිපයක් පමණක් YouTube වලට එකතු වී තියේ.

මෙය මා ගුණසිංහ මහත්තයාගේ කැමැතිම නිර්මාණ අතුරින් එකකි.

නුඹේ වත දෙස බැලිමි දකිනු වස් ප්‍රභාතය..
පුතුනි කිම එහි ළහිරු මුවා කල ඝන අඳුර..
දුටු මතින් සිත් සතන් පහන් කල යුතු දෑස..
නොදිලූණේ කියනු කිම උදා තරු යුගලක්ව..

අරා විනිසුරු අසුන බලන සේ නුඹ ම දෙස..
හැඟෙන්නේ ඇයි ම සිත නුඹේ වත දුටු විගස..
මා නොවේ සොරාගත්තේ නුඹේ ප්‍රභාතය..
කියා හඬ නගනු බැරි සේ ගොළුය මගේ දිව..

නොමළ මුත් මළ මිනිස් කැළ අඳුරු සළු පැළඳ..
නුඹේ උරුමය සොරා රැගෙන ගිය මහ රැයක..
හඬ නැගූයෙන් සැවොම අවදි කරලනු විලස..
අසිපතින් සිඳ දමා ගියේ උන් මගේ දිව..

දෙබෑකර ගොහොරු මඩ මුදුන් වෙයි දරු කැකුළ.
ධූම කේතුව දෙපළු කරයි නුබ අගාධය..
ඉරාගෙන ඝන අඳුරු විෂ ඝෝර අමාවක..
හෙට දිනේ පායන්න ස්වර්ණ හිරු මඬලක්ව..

6. බහුත් ප්‍යාර් කර්තේ හේ තුම්කෝ සනම්… (සිතුවම් පටය: සාජන්)

කර්ණාටක ප්‍රාන්තයේ රාජ්‍ය භාෂාව කන්නඩය. කන්නඩ හා හින්දි චිත්‍රපට පෙන්වන ශාලා කිහිපයක්ම (අපට නුදුරුම වූ) මැංගලෝරයේ තිබුණද ඉංගිරිසි චිත්‍රපට ඉඳහිට හෝ පෙන්වන ශාලාවකට එවක වූයේ ‘නිව් චිත්‍රා’ පමණෙකි. මාත් චිර්පිත් වරෙක ‘නිව්චිත්‍රා’ වට ගියේ ඉංගිරිසි සිතුවම්පටයක් නරඹන අටියෙන් වුවද එහි ප්‍රදර්ශනය කළේ හින්දි සිතුවම්පටයක් වූ ‘සාජන්’ ය. පාඩු නැත. එහි මේ ගීය මගේ ප්‍රියතම ගී අතරට එක් විය.

පසු කලෙක යම් ව්‍යාපෘති කටයුත්තක් පිණිස පැමිණි ඉන්දියානු මිතුරන් පිරිසක් විවේකයට නුවරඑළියට ගෙන යද්දී මගේ ඉපැරණි සාජන් කැසට් පටය රථයේදී ඔවුන් වෙනුවෙන් වාදනයට කළෙමි. පුදුමයකට මෙන් ඔවුන් තිදෙනාගෙන් කිසිවකු මේ ගීය අසා තිබුණේ නැත! (“Chanuka you know Hindi music more than we do!”)

5. තෙරේ මේරේ මිලනි කීයේ රෙනා… (සිතුවම්පටය: අභිමාන්)

මේ සිතුවම්පටයද සෝ සමඟ නැරැඹූයේ ලංකාවට නිවාඩුවකට ආ විටෙක පැරැණි ඉම්පාලා තියෙටර් එකේදීය. එහෙත් ඉන් බොහෝ කලෙකට ඉහත මම මේ ගීය අසා ඊට පෙම් බැඳ සිටියා නොවන්නෙම්ද?

4. චින්න චින ආසෙයි… (සිතුවම්පටය: රෝජා)

‘රෝජා’ මා කිහිපවතාවක් නරඹා ඇති සිතුවම් පටයකි. එහත් නැවත අවස්ථාවක් ලැබුණොත් නරඹමි. ඒ තරමටම සුන්දරය. මේ දමිල ගීතයේ විෂුවල් එක තරම් අපූරුවට දකුණු ඉන්දියානු භූමි සෞන්දර්යය කැටි කොට ගන්නා වෙනත් අවස්ථාවක් මම නොදනිමි.

3. බිම්බරක් සෙනඟ ගැවසුණු…

සිව් වසක් මුළුල්ලේ මම සිංහල සංගීතයෙන් මුළුමනින්ම වාගේ ඈත්ව සිටියෙමි. මේ කාලය තුළ බිහි වූ නව නිර්මාණ ගැන මට තිබුණේ අල්ප දැනුමකි. ගුණදාස කපුගේ නම් වූ, පෙර දැන සිටි, එහෙත් එතරම් ප්‍රකට නොවූ ගායකයා සුවිශේෂී ජනප්‍රියතාවයක් දිනා ගන්නේ මේ යුගයේදීය. කොටින්ම ඒ බවක් වත් මම නොදැන සිටියෙමි. මා සිටියේ හින්දි හා දෙමළ ගීත අසමිනි.

ගුණදාස කපුගේගේ මේ ගීතය පළමුවර මා අසන්නේ (ඒ වන විට අළුත්) නුවර ඉන්ටර්සිටි බස් එකකට ගොඩ වූ යොවුන් ගායකයකුගෙනි. ඒ සෝ හමුවීම පිණිස පේරාදෙණියට යද්දීය. කපුගේගේ හඬින්ම ගීතය ඇසීමට වූ ආසාව නිසාම මම සල්ලි සල්ලි කියා නොබලා කැසට් එකක් මිළට ගත්තෙමි. ඒ සාමාන්‍යයෙන් අතේ වැඩිපුර මුදල් නොගැවසුණු ඒ යුගයේ කළ දෙයක් නොවේ.

2. රඝුපති රාඝව රාජාරාම්…

මෙය සාමාන්‍ය අර්ථයෙන් ගීයක් සේ නම් කළ හැකිද නොදනිමි. එසේ වුව මේ යුගයේ නිතර ඇසූවක් නිසා එක් කරමි. මේ ගීයට මා පෙම්කළේ භාරතයට පිය මැනීමට බොහෝ කාලයකට පෙරය. භාරතයේදී මගේ මිතුරන්ගේ ආධාරයෙන් වචනයෙන් වචනය එහි අර්ථය අවබෝධ කොට ගතිමි. මේ අදත් විවේකයේදී අසන ගීයකි.

1. රිදී පහන් වැටක් වගේ…

ඉන්දියන් සාගරය හරහා ගොළුබෙලි වේගයෙන් එහා මෙහා ගිය හසුන් වල නිරන්තරයෙන් පදයක් හෝ දෙකක් අඩංගු වූ “අපේ ගීතය” !

රිදී පහන් වැටක් වගේ..
අමාවකේ අඳුරු රැයේ
අනාථ වූ ලොවට මගේ…
සිනා සපිරි මුහුණ ඔබේ…

වසන්තයත් වසන්තයක්
නොවේය ඔබ ළඟ නැති කල…
සදෙව් ලොවත් සදෙව් සැපත්
රැදේය මට අද ඔබ ළඟ…

ගිමන් ඇතත් ගිමන් නිවී
දැනේය මට සඳුන් සිසිල…
විකල් සිතින් අවුල් ලිහී
සිඳේය දුක් ඔබෙන් නිබඳ…

පද රචනය – මහාචාර්ය සුනිල් ආරියරත්න.
සංගීතය – ස්ටැන්ලි පීරිස්.

42. මගේ පළමු පෙම්පත (My first love letter)

මා පළමු පෙම්පත ලියුවේ අට වැන්නේදීය. එකල මගේ වයස අවුරුදු දහ හතරකි. එය මා ඉන් පෙර හෝ ඉන් පසුව කෙදිනක හෝ මුණ නොගැසුණු සමවයස් යුවතියකට ආදරයෙන් පිරි නමනු ලැබිණි. අඩු ගණනේ එසේ වී යැයි ඇසීමි.

ඔබට පහසුවෙන් සිතා ගත හැකි පරිදි සිද්ධිය මෙසේය.

දින කිහිපයක්ම මට ඕනෑවටත් වඩා ඇගෑලුම්කමක් පෑ මිතුරකු අවසානයේ මා පසෙකට ගෙන ලජ්ජාවෙන් මෙන් සිය සිතැඟි හෙළි කළේය.

“චානුක, උඹට හොඳට ලියන්න පුළුවන්. උඹ මට ලොකු උදව්වක් කරන්න ඕනැ…”

“මොකද්ද…?”

“මචාං… මං ටිකාක් විතර ඉන්ටරෙස්ටඩ් ගර්ල් කෙනෙක් ඉන්නවා ටියුෂන් කලාස් එකේ. උඹ මට ලෙටර් එකක් ලියල දෙන්න ඕනැ ඒකිට…”

“ලව් ලෙටර් එකක්ද…?”

“හ්හ්ම්ම්ම්… ඔව්, ඒ වගේ එකක්…”

අටවැන්නේදී මම ශාන්ත දාන්ත, සිරිමත් මෙන් කීකරු ශිෂ්‍යයෙක්මි. ආදරයක් කියා යමක් ඇතිනම් එය මගේ ජීවිතයට එබිකම් කළේ ඉන් බොහෝ කලෙකට පසුවය. මේ නිසා මම ඒ වන විට කෙදිනකවත් පෙම්පතක් ලියා නොතිබිණි. අඩුම ගණනේ පිටු අසූවේ එක්සයිස් පොත් වල ලියූ මගේ කෙටිකතාවකවත්!

එසේ වුව මේ අභියෝගය භාර ගන්ට මට ප්‍රබල හේතුවක් විය. මිතුරා මේ ඉල්ලීම කරන්ට ඇත්තේ මා පන්තියේ හොඳම ලේඛකයා විය යුතු නිසාය. නැවත හැරී බලද්දී මේ උපකල්පනයේ වරදක් ඇතිය නොපෙණේ.

භාර ගත්තාක් මෙන් නොව මේ පෙම්පත ලිවීම පහසු කාර්යයක් නොවීය. පාසැලේදී එය ලිවිය නොහැකිය. අසු වුවහොත් ඇතිවන තත්ත්වයට මුහුණ දෙන්නේ කෙසේද සිතන්ට වත් මම අපොහොසත් වීමි.

ගෙදරදීද එය ලිවිය නොහැකිය. මා යමක් ලියද්දී අම්මා නිතර ඇවිත් උරහිසට උඩින් එබේ. මෙය මා කෙරෙහි සැකයකින් කරන්නක් නොව හුදෙක් කුතුහලයකින් කරන්නක් කියාය, මා සිතුවේ. එවන් අවස්ථාවෙක මා ලියන දේ සඟවා ගනිමි. සාමාන්‍ය ලේඛණයක් සම්බන්ධයෙන් එය කළ හැකි වුවද පෙම්පතක් සම්බන්ධයෙන් කළ නොහැකිය.

අවසානයේ මා තීරණය කළේ ඉරිදා රාත්‍රියේ පාඩම් කටයුතු නිමවා මේ කටයුත්තට අත ගසන්ටය. රාත්‍රි එකොළහෙන් පමණ පසු නැඟිට සිටින්නේ මා පමණය. මෙය අමාරු කාර්යයක් වන්නේ, ප්‍රමාදව නින්දට පිවිස සඳුදා උදෙන්ම නැඟිටින්ටත් වන නිසාය. හිත ඇතිනම් පත කුඩාද? මම ඒ අභියෝගයද ජය ගතිමි.

කරුමෙක මහත! මගේ සේවාදායකයා මගේ උත්සාහය එක හෙළා ප්‍රතික්ෂේප කළේය.

“මොනවද බං උඹ මේ ලියලා තියෙන සිංහල? ඒකිට මෙච්චර බර වචන තේරෙන්නෙ නෑ. පොඩ්ඩක් සරල කරලා ලියපන්!”

බර වචන යොදා ගාම්භීර ලෙස ලියැවෙන රචනාවන්ට මගේ සිංහල ගුරුවරුන් වැඩි ලකුණු දුන්නද, ප්‍රායෝගික ලේඛණයන්හීදී කාටත් තේරුම් ගත හැකි වන ලෙස භාෂාව සරල විය යුතු බැව් මා මුලින්ම ඉගෙන ගත්තේ එදාය!

“මට ඔය හඩු බස ලියන්ට බෑ, උඹම ලියා ගනින්” නොකියා මම පෙම්පත නැවත ලිවීමි. මගේ තුන්වන හෝ හතරවන ව්‍යායාමයේදී සේවා දායකයා සතුටු වන ආකාරයේ පෙම් පතක් ලියා දෙන්ට මට හැකිවිය.

මේ පෙම්පත අදාළ යුවතියට භාර දෙන ලද බව පමණක් ඇසීමි. ඉන්පසු මගේ මිතුරා මගෙන් පෙම්පතක් ලියන්ට ඉල්ලුවේ නැත. එසේම ඒ ආදර කතාවට කුමක් වීද මා ඇසුවේද නැත.

නවවැනි හා දහවැනි ශ්‍රේණියට පියමනින කළ මම පන්තියේ කාර්යබහුලම කුලී පෙම්පත් ලියන්නා බවට පත්ව සිටියෙමි. අඩු තරමින් පෙම්පත් දෙකක් තුනක් වත් මට සතියකට වතාවක් ලියා දෙන්ට සිදුවිය. තව දුරටත් මේවා ප්‍රථම මූලධර්ම වලින් ව්‍යුත්පන්න කිරීම අවශ්‍ය නුවූයේ අවශ්‍ය කොටස් ඡේද පිටින් මෙමරියේ තැන්පත් කොට ගෙන තිබූ හෙයිනි. එසේ නැති වූ විට නන්දා මාලිනිය මගේ සහායට ආවාය. ඇගේ සමහර ගීත පෙම්පත් දෙක තුනෙකටම විස්තාරණය කළ හැකි විය.

තම මිතුරාට පෙම්පත් ලියා දුන් තරුණයකු පිළිබඳව රවීන්ද්‍රනාත් ඨාකූරයින් කළ කෙටි කතාවක් මම මීට බොහෝ කලකට පසුව ඉරිදා පුවත්පතෙකට පරිවර්තනය කළෙමි. මේ තරුණයා තම අසල්වාසී තරුණිය ගැන සිත් පහළ කොට ගෙන සිටියි. ඇයට ආදරය ප්‍රකාශ කරන්ට තරම් ඔහු නිර්භීත නොවේ. මේ අතර ඔහුගේ මිතුරා තම පෙම්වතියට මේ තරුණයා ලවා පෙම්පත් ලියවා ගනියි. තරුණයා ලියන්නේ තම සිහින පෙම්වතිය සිතෙහි මවා ගෙනය. ඔහුගේ පෙම්පත් ඉහළින් ඇගැයෙන බව මිතුරා කියයි. අවසානයේ මිතුරා තම පෙම්වතිය සමඟ විවාහ ගිවිස ගනියි. ඒ තමන් රහසින් පෙම්කළ, සිහියේ තබාගෙන පෙම්පත් ලියූ යුවතියම බව තරුණයා දැන ගන්නේ ඉන් පසුවය.

මට අනෙකුන්ට පෙම්පත් ලියන්ට කවදා හෝ මෙවන් උත්තේජයක් විනිය නොසිතමි. මට යම් උත්තේජයක් ලැබෙන කාලය වන විට මම මේ කාර්යයෙන් බැහැරව සිටියෙමි. ඇත්තටම ඒ උත්තේජය නිසා මා’තින් යමක් ලියැවිණි නම් ඒ කවි, කෙටිකතා හා විද්‍යා ප්‍රබන්ධ මිස පෙම්පත් නොවේ.

එසේම රවීන්ද්‍රනාත් ඨාකූරයින්ගේ කෙටි කතාව තරමටම නාට්‍යානුසාරී නුවුවද, යම් සිත් ගන්නා සුළු සිද්ධීන් මගේ පෙම්පත් ලිවීමේ නාටකයෙහිද වූ බැව සඳහන් විය යුතුය.

නවයේ පන්තියේදී මිතුරකු මට කියා දිගින් දිගටම තම පෙම්වතියට පෙම්පත් ලියවා ගත්තේය. ඔහුටද කරන්ට බැරි නැති මේ කාර්යය මටම කරන්ට දුන්නේ ඇයිද මම අදත් නොදනිමි. සමහරවිට ඔහුගේ කම්මැලිකම නිසා විය හැකිය. ඔහුට අවශ්‍ය වූයේ ලව් එකම නොව භෞතික සැපයකි. එය නිකම්ම ලබා ගත නොහෙන නිසා ඔහු ලව් එක පව්ත්වා ගැන්ම එක්තරා ආකාරයකින් මට ‘අවුට් සෝස්’ කළේය.

ඇය නොදනිතත් සන්නිවේදනය සිදුවූයේ මිතුරා හා ඇය අතර නොව ඇය මා හා අතරය. කොටින්ම ඇය මගේ මිතුරාගේ අත් අකුරු පවා දැන සිටියාය මම නොසිතමි. ඔහුගේ අත් අකුරු සේ ඇය දැන සිටියේ මගේ අත් අකුරුය. එසේම කටුවට ලියා “සේවා දායකයා” විසින් පිටපත් කරන වෙනත් පෙම්පත් මෙන් නොව මට මේ පෙම්පත් ආයාසයෙන් ඒ සඳහාම වූ වෙසෙස් කොළවල ලියන්ට සිදු විය. කොටින්ම එය ෆුල් පැකේජ් සේවාවක් විය. එය ආයාසකර කටයුත්තක් වුවද මට එයට ආසා කළෙමි.

මේ පෙම්පත් ලිවීමේ පරිච්ඡෙදය මගේ ජීවිතයේ ඉතාම සුන්දර අවදියක් සනිටුහන් කළේය. මිතුරා ඇය හා ගතින් බැඳෙද්දී මම ඇය හා සිතින් බැඳුනෙමි. අප දෙදෙනා අතර පැවැති සන්නිවේදනය මගේ ජීවිතයේ එසේ පවත්වා ගත් සොඳුරුම සන්නිවේදනයන් අතුරින් එකක් විය.

එසේම මුල් නම හැරුණු විට ඇය කවරෙක්ද කියා මට කවදාවත් අවබෝධයක් නොවීය. මම ඇය කිසි දිනෙක දැක නොතිබුණෙමි. ඇය දැක ගන්ට අවශ්‍යතාවයක්ද නොවීය. අඩුම ගණනේ “එයා පෙන්නපං මචං” කියා හෝ අයැදුමක් නොකළෙමි. අද පවා ඇය කවරකුද මම නොදන්නා සේම දැන ගැන්මට අවශ්‍යතාවයක්ද නැත. එසේ දැන ගැන්ම ඇය හා පැවැති සුන්දර සන්නිවේදනයේ රස විඳ ගැන්මට බාධාවක්ය මට සිතේ.

අපි බොහෝ විෂයයන් ගැන කතා කළෙමු. දේශපාලනය, කලාව, සාහිත්‍යය, විද්‍යාව – මේ හැම එකක්ම අපේ සංවාදයන්හි මාතෘකා විය. ඇයට මේ බොහෝ විෂයන් ගැන හොඳ දැනුමක්ද මගේ එවක දැක්ම හා කිට්ටුවෙන් යන දැක්මක්ද තිබිණි.

මට අදත් සිතා ගන්ට බැරි මේ සියළු දේ මගේ මිතුරා විසින් නොලියන බව ඇය සැක නොකළේ මන්ද යන්නයි. එක්කෝ ඇය සැක කරන්ට ඇත. නැතිනම් ඇය දැන සිටින්ට ඇත. එහෙත් ඇය ලිපි ලිවීම නතර නොකළාය.

“ඔයා කැමැතිම ගීතය මොකද්ද?”

වරෙක ගීත ගැන සංවාදයකදී මම ඇසීමි. “ඇසේ මතුවන කඳුළු බිඳු ගෙන…” ගීතය ගැන මා මුල්වරට දැන ගත්තේ එනිසාය.

ඇසේ මතුවන කඳුළු බිඳු ගෙන
ඔබේ සිරිපා දොවන්නම්
හදේ මැල වෙන කැලෑ මල් ගෙන
ඔබෙ සිරිපා පුදන්නම්

කෙලෙස් මල පිරි නුවර අතහැ‍ර
බවුන් වඩනට වනේ වැඩි ඔබ
සොයා ආයෙමි පොලෝ තලයේ
අනේ පිහිටක් නොමැති වූ විට

ඉහළ නිල්වන් අහස ‍විනිවිද
නැඟෙන ඔබගේ යෝධ බුදු බඳ
මගේ නෙත සිත මෝහනය කර
මගේ කුදු බ‍ව පසක් කර ඇත

මේ ගීය මම අසා නොතිබුණෙමි. කැසට් ගැන දැනුම අල්ප වූ, එවන් දැනුමක් තිබුණද, එවන් කටයුත්තක් පිණිස ප්‍රතිපාදන නුවූ ඒ යුගයෙහි මගේ ආසාව එක් වර සංතෘප්ත කර ගැන්මේ මඟක්ද නොවීය. මේ නිසා මේ ගීතය අසන්ට මට බොහෝ කල් ඉවසන්ට විය. අවසානයේ මා මේ ගීතය ඇසූයේ රූපවාහිනී සංස්ථාව විවෘත කළ දිනයේදීය. එදින අමරදේව ගැයූ එකම ගීය එයයි.

බොහෝ කල් බලා සිට හමුවූ සුහදෙකු සේ බැඳෙන්නාක් සේ මම මේ ගීතය හා බැඳුනෙමි. ඒ ඇයිද මම අදද නොදනිමි. එය සංසාර ගත බන්ධනයක් විය. ඒ සංසාර ගත බන්ධනය විච්ඡේදනය හෝ විශ්ලේෂණය කළ නොහැකි විය. තනිව ගත් කළ මම මේ ගීතයේ අරුතට හෝ සංගීතයට හෝ ගායනයට විශේෂ ඇල්මක් නොදැක්වීමි. එහෙත් එක්ව ගත් කල ඊට අපූරු ආත්මයක් විය. මම ඒ ගීතාත්මයට පෙම් කළෙමි.

එක් තීරණාත්මක මොහොතක නතර වන තෙක්, මේ ගීතය මගේ ප්‍රියතම ගීත ලැයිස්තුවේ මුල්තැන ගත්තේය. තනිය සමඟ එය නිතර මුමුණන රාවය බවට පත්විය.

දෙවන දෛවෝපගත සිද්ධියට එතැන් පටන් වසර දෙකක් පමණ අනාගතයට ක්ෂණිකව එමි. මේ මා පසුගිය සටහනෙහි සඳහන් කළ C90 “අමරදේව කලෙක්ෂන්” කැසටය ලැබීමෙන් සතියකට පමණ පසු දවසෙකි.

“ඒයි, You had a time to listen to the cassette?”
“Yes. Several times. Thanks ඒයි. Its great.”
“Loved the two songs?”
“Yes ඒයි, but that wasn’t the best thing…”
“What?”
“It had my favorite song…”
“Mine too ඒයි. You know what?”
“What?”
“අර බුදුගුණ ගීතයක් තිබුනේ “ඇසේ මතුවන කඳුළු බිඳු ගෙන…” කියලා…”
“What? Come again..?”
“ඇසේ මතුවන කඳුළු බිඳු ගෙන -ඔබේ සිරිපා දොවන්නම් – හදේ මැල වෙන කැලෑ මල් ගෙන –
ඔබෙ සිරිපා පුදන්නම්…”
“Hell! ඒයි, You tell me we both loved the same song all these days without knowing it?”

වැළවූ මතක ගැන කතාව එතැනින් නිමා කොට මේ කලයේම පෙම්පතක් ගැන තව එකම එක කතාවකින් පෝස්ටය නිමා කරමි.

පෙම්පත ලීවේ අපේ පන්තියේ සිටි මංගල හෙවත් වඩා ප්‍රකට නාමයෙන් “සොත්තියා” ය. (ඔහු සොත්තියා වූයේ මන්ද අදත් නොදනිමි.) සන්ධ්‍යා නම් යුවතියකටය. කරුමෙට පෙම්පත ලීක් විය. කැඩුණු සිංහලෙන් යුතු මේ පෙම්පත එකෙක් විවේක කාලයේදී පන්තියටම ඇසෙන්ට කියැවීය. මට මතක ආමන්ත්‍රණය පමණයි.

“මගේ ආදරණීය සන්දියා…”

තවකකුට නමක් හදන්නේ කොයි මොහොතේද බලා සිටි ධම්මික රූපසිංහ වහා “කැදැල්ලේ ඇතිවූ කිරිල්ලී වගේ…” ගීතයේ වචන මේ වෙනුවෙන් වෙනස් කළේය.

“බොරැල්ලෙ ඇති වූ ලව් එක වාගේ
හැට අට හෝල්ට් එකේ…
සොත්තියා සිටියේ සන්දියා සමඟින්
බොරැල්ල රජ දහනේ…”

(මෙහි ඉතිරි කොටස නිර්මාණාත්මක වුවද, මෙහි සඳහන් කළ නොහැකි මට්ටමට අසභ්‍යය.)

සති කිහිපයකට මත්තෙන් පාසලේ වූ මිතුරු හමුවකදී මම මේ ගීතය මතකදැයි කිහිප දෙනකුගෙන්ම විමසීමි. පුදුමයකට මෙන් සැලකිය යුතු පිරිසකට වසර තිහකටත් වැඩි කාලයකට පසුවත් සම්පූර්ණ ගීතයම මතක තිබුණේය.

Enter a caption

ධම්මික රූපසිංහගේ තනි පින්තූරයක් සොයා ගත නොහැකි විය. සිද්ධියට අදාළ ස්මයේම වාගේ ගත් මේ  ඡයාරූපයේ මැද සිටින්නේ ධම්මිකය.